Кіріспе

Джованни Диодати немесе Деодати (3 маусым 1576 – 3 қазан 1649) – Женевада туған итальяндық кальвинист теологы және аудармашы. Оның иврит, грек, латын және сирия тілдерінен итальян тіліне аударған Библиясы итальян протестанттары үшін анықтамалық нұсқа болып саналды.

Өмір

Ол Женевада, Италиядағы Луккадан шыққан, протестанттығы үшін жер аударылған ақсүйек отбасында дүниеге келді. Өзін "di nation lucchese" итальяндық, луккалық ұлттық деп есептеді. Оның әкесі Диодати отбасы, Женеваға көшіп келген шамамен алпыс абыройлы Луккалық отбасының бір тобының құрамына кірді, олар кейде "Италиялық Кабала" деп аталды. 1594 және 1597 жылдар аралығында болашақ Амстердам бургомистрі Якоб Диркш де Граэфф үш жыл бойы Диодати үйінде тұрды. 1596 жылы Женева академиясына қабылданды. Диодати уағыздаушы ретінде шешен болды және 1614 жылы Францияға миссиялық сапармен жіберілді. Ол бұрын Италияға сапар шеккен және Паоло Сарпимен танысып, оны реформация қозғалысына тартуға тырысты, бірақ нәтижесіз аяқталды. 1618/9 жылы Дорт синодына қатысып, Дорт канондарын жасауға тағайындалған алты дін қызметкерінің бірі ретінде белсенді рөл атқарды. Арминиандықтарды айыптауға қолдау көрсетті. 1645 жылы Диодати профессорлық қызметінен қанағаттанды және 1649 жылдың 3 қазанында Женевада қайтыс болды.

Шығармалары

Диодати ең алдымен Киелі кітапты итальян тіліне аударғанымен (1603 ж.; түсіндірмелермен толықтырылған, 1607 ж.; қайта қаралып, мәтілдік псаломдармен жарияланған, 1641 ж.) танымал. Ол сондай-ақ Киелі кітапты француз тіліне аударуды да жүзеге асырды, ол 1644 жылы түсіндірмелермен бірге жарық көрді. Оның басқа еңбектерінің ішінде Annotationes in Biblia (1607) бар, оның ағылшын тіліне аудармасы (Pious and Learned Annotations upon the Holy Bible) 1643 жылы Лондон қаласында жарияланды (1648 жылғы 2-ші басылымы) және түрлі poleмикалық трактаттар, мысалы De fictitio Pontificiorum Purgatorio (1619); De justa secessione Reformatorum ab Ecclesia Romana (1628); De Antichristo және т.б. Ол Паоло Сарпидің Трент кеңесі тарихының және Эдвин Сэндистің Батыстағы дін ахуалы туралы есебінің француз тіліндегі аудармаларын да жариялады.