Кіріспе

Химиялық қосылыс

Пентагастрин (саудалық атауы Peptavlon) – парентеральді қолданылғанда гастринге ұқсас әсер ететін синтетикалық полипептид. Ол асқазан қышқылының, пепсиннің және ішкі фактордың секрециясын күшейтеді, сондай-ақ пентагастринмен стимуляцияланған кальцитониндік тест ретінде диагностикалық құрал ретінде қолданылады. Пентагастрин мида кеңінен таралған холецистокинин B рецепторына байланысады. Бұл рецепторлардың белсенденуі фосфолипаза С екінші хабаршы жүйесін белсендіреді. Вена ішіне енгізген кезде ол паникалық шабуылдарды тудыруы мүмкін. Пентагастриннің IUPAC химиялық атауы – "N ((1,1 диметилэтокси)карбонил) бета-аланил L триптофил L метионил L альфа-аспартил L фенилаланинамид".

Пентагастринді ынталандыру сынағы

Пентагастрин сонымен қатар серотонин сияқты бірнеше гормондардың өндірілуін арттыру үшін стимуляциялық тест ретінде қолданылады. Ол бетке қызыл түс шығуын (қыздыруды) тудырады және бетке қызыл түс шығуын баяндайтын, бірақ карциноидты синдромға қатысты биохимиялық көрсеткіштері қалыпты немесе шамалы ғана жоғарылаған пациенттерді бағалауда көмектеседі. Ядролық медицинада Меккель дивертикулын анықтау үшін эктопиялық асқазан шырышты қабығын стимуляциялау үшін де қолданылған.

Кальцитонин сынағы

Пентагастринді стимуляциялаған кальцитонин сынағы – қалқанша безінің медуллярлық карциномын (МТК) диагностикалауға арналған тест. МТК – қалқанша безінің кальцитонин секрециялайтын жасушаларының қатерлі ісігі, сондықтан МТК көбінесе кальцитонин деңгейінің жоғарылауымен байланысты, бірақ бұл жоғарылау әрқашан анық байқала бермейді. Пентагастринді стимуляциялаған кальцитонин сынағы, кальцитонин деңгейінің жоғарылауымен байланысты емес, МТК күдіктелген жағдайларда пайдалы. Мұндай пациенттерде пентагастрин инъекциясы кальцитонин деңгейінің қалыпты немесе базалық деңгейден айтарлықтай жоғарылауына себеп болады. Медуллярлық қалқанша безінің карциномы үшін толық тиреоидектомия жасалғаннан кейін, пентагастринді стимуляциялаған кальцитониннің бөлінуі қалдық парафолликулярлық С жасушаларын анықтау үшін қолданылуы мүмкін.