Кіріспе

Шотланд жазушысы (1814–1889)

Чарльз Маккей (27 наурыз 1814 – 24 желтоқсан 1889) – шотланд ақыны, журналист, автор, антолог, романист және ән жазушы, ең көп танылғаны – "Ерекше танымал жаңылыстар және көпшіліктің қызыққан ақымақтығы" кітабымен.

Ерте өмір

Чарльз Маккей Перт қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Джордж Маккей Корольдік артиллериядағы бомбашы болған, ал анасы Амелия Каргилл оның туылғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды. Маккей Лондондағы Каледониялық белімде білім алған. 1828 жылы әкесі оны Брюссельдегі Намур бульварындағы мектепке орналастырды, оны Уильям Джеймс Джозеф Дрюри жақын арада қабылдады; және тілдерді оқыды. 1830 жылы ол Лиеж қаласының жанындағы темір өндіруші Уильям Кокерилдің жеке хатшысы болып жұмысқа тұрды, «Courrier Belge» газетінде француз тілінде жаза бастады және «The Telegraph» атты жергілікті газетке ағылшын тіліндегі өлеңдерін жіберді. 1830 жылдың жазында ол Парижге сапар шекті, ал 1831 жылы Кокерилмен бірге Акс-ла-Шапельде болды. 1832 жылдың мамыр айында әкесі оны Лондонға қайтарды, онда ол алғашқы жұмысын болашақ опера директоры Бенджамин Ламлиге итальян тілін оқыту арқылы тапты.

Отбасы

Маккей екі рет үйленген – біріншісі Глазгодағы редакторлық қызметі кезінде Роза Генриетта Вейлмен, олардан үш ұлы мен бір қызы дүниеге келді; екіншісі Мэри Элизабет Миллспен, бұл әйел бұрын олардың үйінде қызметкер болған болуы мүмкін. Оның бірінші әйелі 1859 жылдың 28 желтоқсанында, ал екінші әйелі 1875 жылы қайтыс болды.

Журналист

Маккей Лондонда журналистикамен айналысты: 1834 жылы ол "The Sun" газетіне эпизодтық мақалалар жазды. 1835 жылдың көктемінен 1844 жылға дейін ол "The Morning Chronicle" газетінің көмекші редакторы болды. 1839 жылдың күзінде ол Шотландияда бір ай демалысқа шықты, онда "Хроника" газетінде сипаттаған Эглинтун турнирін көрді және Эдинбургте жаңа таныстар тапты. 1844 жылдың күзінде ол Шотландияға қайтып оралып, "Глазго Аргус" газетінің редакторы болды, бірақ 1847 жылы қызметтен босады. 1848 жылы "The Illustrated London News" газетінде жұмыс істеді, ал 1852 жылы редакторлық қызметке тағайындалды. Маккей 1846 жылы Глазго университетінен құқық ғылымдарының докторы (LL. D.) дәрежесін алды. Ол Перси қоғамының мүшесі болды. Ол Лондонда қайтыс болды.

Шығармалары

Макей 1834 жылы «Әндер мен өлеңдер», 1840 жылы «Лондон тарихы», «Темза және оның салалары» немесе «Өзендер бойындағы саяхаттар», 1841 жылы «Ерекше танымал жаңылыстар және көпшіліктің ақымақтығы» кітаптарын жариялады. Маккей ортағасырлық бүлікші Уильям Фиц Осберт туралы «Ұзын сақал» атты тарихи роман жазды. Ол сондай-ақ Батыс Еуропа тілдерінің гаэль этимологиясы және кейіннен «Төмендік шотланд тілінің сөздігі» деп аталған сөздігімен есінде қалды, онда ол «мыңдаған ағылшын сөздері шотланд гаэль тіліне қайнатылады» деген «қияли болжамдарын» ұсынды. Тіл білімі маманы Анатолий Либерман МакКейді «этимологиялық мономан» деп сипаттап, «Оны замандастары сынға алды және өмірінде оны ешқашан қабылдамады» деді. 1877 жылы Маккей өзінің екі томдық «Қырқ жылдық өмір, әдебиет және қоғамдық істер естеліктері» еңбегін жариялады (Лондон: Чапман & Холл). 2-томда Маккей 1849 жылы Ирландиядағы ашаршылыққа жасаған сапарын сипаттайды (2:76–148 беттер). Оның даңқы негізінен оның әндеріне байланысты, олардың кейбіреулері, соның ішінде «Cheer Boys Cheer» әні Генри Расселдің 1846 жылғы музыкалық қойылымындағы таңғажайып танымал болды. «Дұшпаның жоқ дейсің бе?» және «Кім ең әдемі?» сияқты танымал өлеңдер де бар. Маккей 1885 жылы Америка Құрама Штаттарының негізін қалаушылар туралы «Америка Республикасының негізін қалаушылар: Джордж Вашингтон, Джон Адамс, Томас Джефферсон, Бенджамин Франклин және Джеймс Мэдисоннің тарихы мен өмірбаяндық очерктері» атты кітап жазды.