Кіріспе

Sjöwall және Wahlöö кітабы, 1972 жылы жазылған Maj Sjöwall және Per Wahlöö романы. «Тұйық бөлме» (түпнұсқа швед тілінде: Det slutna rummet) – швед жазушылары Maj Sjöwall және Per Wahlöö-нің 1972 жылы жарық көрген детективтік романы. Бұл Мартин Бек және оның командасы туралы детективтік серияның бір бөлігі. «Тұйық бөлмеде» екі сюжеттік желі бірдей дамиды. Ларссон мен Коллберг банктік тонаулардың тізбегін ашуға арналған арнайы топқа өте тарсылдап қосылады. Мартин Бекке «Қорқынышты адам» романының соңында оқталғаннан кейін аянышпен жұмыс тапсырылады; оған жанрдың классикалық мәселесін шешу керек: тұйық бөлмедегі құпия. Швед полициясының тиімсіздігі соншалыққа жетеді, осы үш детективтің жұмысына елеулі кедергі келтіреді. Бір қылмыскер жасаған қылмысы үшін жазадан босатылып, кейін жасаған жоқ қылмысы үшін қатаң жазаға тартылады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Оқиға Бек жарақатынан жазылғаннан кейін Ұлттық полиция бюросына оралуымен басталады; ол полиция күштерінің көбісі бұрынғысынша әуесқой және кәсіби емес екенін көреді. Патрульдік полицейлер қатты шіріген мәйітті табады (кейіннен анықталғандай, іштен құлыпталған пәтерде өлтірілген адам). Бо Закриссон деген тәжірибесіз детектив бұл істі өзіне-өзі қол жұмсау деп жабады. Пәтерде қару табылмайтыны ешкімді алаңдатпайды. Романның екі желісі бар: құлыпталған бөлмедегі тергеу және банк тонаушылары. Соңғылары Мальмстрём мен Мореннің досы Маурицонды кездейсоқ ұстап алып, оны банк тонауында, сол тонау кезінде банк клиенті атылып құлағанда, айыптайды. Осы уақытта Мартин Бек құлыпталған бөлмедегі құпияны шешеді – Маурицон терезе ашық болғанда сырттан оқ атқан. Терезе құлап, құлпы өздігінен жабылып қалған. Мартин Бек жинаған дәлелдер жеткіліксіз болғандықтан, Маурицон кісі өлтіруден босатылады; бірақ ол кінәсіз болса да, банкті тонау бойынша айыпталып, өмір бойына бас бостандығынан айырылады. Прокурор Олссонның қудалауындағы банк тонаушылары полицияны алдайды (тонау Стокгольмде емес, Мальмёде болады). Тергеу барысында Бек өмірінің депрессиялық кезеңінде Рия Нильсен есімді әйелмен танысады және ол келесі романдарда маңызды рөл атқаратын жаңа күш табады.

Кейіпкерлер

Бек Рия Нильсенмен танысады, бұл бірден ғашықтық сезімге ұласады, бірақ баяу дамыған оқиға сияқты. Бұрынғы әйелінен өзгеше, ол түзу, солшыл көзқарастағы және оның зиялы деңгейімен тең адам. Қылмыстық геній Вернер Рус, банк тонаушылары Малмстрём мен Морен, сондай-ақ олардың тиімсіз, бірақ сәтті қарсыласы, мемлекеттік прокурор "Булдозер" Олссон енгізіледі. Полиция қызметкері Кеннет Квастмо Курт Квантты ауыстырып, полиция қызметкері Карл Кристиансонның серігі болады.

Фильмге бейімделу

Кітапты 1993 жылы голланд режиссері Джейкоб Бийль "De gesloten kamer" деп бейімдеді. Бұл фильмде оқиға Антверпенде орын алады және Бектің рөлін белгілі бельгиялық актер Ян Деклер сомдайды. Басқа кейіпкерлердің көпшілігі жаңа ортаға сәйкес аттары өзгертілді; мысалы, Бек әріптесі Коллбергтің есімі Колберт деп ауыстырылды.