Кіріспе

Жапон офицері, соғыс қылмыскері (1886–1968)

Хитоси Имамура (今村 均) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапон императорлық армиясында қызмет еткен және соғыс қылмыстары үшін сотталған жапон генералы.

Ерте мансап

Имамура Мияги префектурасының Сендай қаласында туған. Оның әкесі судья болған. Имамура 1907 жылы Жапон императорлық армия академиясын бітіріп, 1907 жылғы 26 желтоқсанда жаяу әскердің екінші лейтенанты болып тағайындалды. 1910 жылғы қарашада лейтенант болып тағайындалып, 1915 жылы Армия соғыс колледжіне оқуға түсті. 1917 жылы капитандыққа көтеріліп, келесі жылы Англияға әскери атташе ретінде жіберілді. 1922 жылғы тамыз айында майор, ал 1926 жылғы тамыз айында подполковник болды. 1927 жылғы сәуірде ол Британдық Үндістанға әскери атташе болып тағайындалды. 1930 жылғы 1 тамызда полковник болып тағайындалған ол 1931 жылдан 1932 жылға дейін Жапон императорлық армиясының Бас штабының операциялар бөлімінде штабтық лауазымдарды атқарды. Оның кіші інісі Имамура Хосаку, Квантун армиясының офицері, Қытай азамат соғысында ұлтшылдар үшін жалдамалы сарбаз ретінде шайқасқан.

Қытайдағы соғыс

1932 жылы 28 қаңтардағы оқиғадан кейін ол Жапон императорлық армиясының (IJA) 57-ші жаяу әскер полкіне қолбасшылық етуге жіберілді. Жапонияға оралғаннан кейін 1932-1935 жылдары Нарашино әскери мектебінің коменданты болды. 1935 жылы наурыз айында Имамура полк командирінен генерал-майор шенімен IJA 40-шы жаяу әскер бригадасының бригадиріне көтерілді. 1936 жылы наурыз айында Маньчжуриядағы Квантун армиясы штабының бастығының орынбасары болып тағайындалды. 1937-1938 жылдары Тояма армиясының жаяу әскер мектебінің коменданты лауазымына қайта шақырылды. 1938 жылы наурыз айында генерал-лейтенант шеніне көтерілген Имамура Қытайда орналасқан IJA 5-ші дивизиясына қолбасшылық етті және Екінші Қытай-Жапон соғысының бастапқы кезеңдерінде 1940 жылға дейін осы қызметін жалғастырды. 1940-1941 жылдары ол Жапон армиясының ең ықпалды шенеуніктерінің біріне әскери оқу-жаттығу жөніндегі бас инспектордың орынбасары болды. Содан кейін ол жиырма үшінші армияның бас қолбасшысы болып тағайындалды.

Тынық мұхит соғысы

Имамура 1941 жылдың қараша айында XVI армияның қолбасшысы болып тағайындалды және сол армияны Голландиялық Шығыс Үндістанға басып кіруге жетекшілік етуге бағытталды. Оның флоты Яваға жақындағанда, оның "Шиншу (Рюджо) Мару" көлігі Сунда бұғазы шайқасында, ықтимал түкше жолдастардың атынан келген торпедалармен батып, ол жағалауға жүзуге мәжбүр болды. Имамура бұрынғы Голландиялық Шығыс Үндістанның (қазіргі Индонезия) жергілікті халқына қатысты ерекше кешірімді саясат ұстанды, бұл көбінесе Оңтүстік армиясының және Императорлық Бас штабтың жоғары лауазымды шенеуніктерінің пікірлерімен және жоспарларымен қақтығысты. Дегенмен, оның саясаты халықтан (әсіресе ол тұрған Явада) көп қолдау тапты және жапондық әскери оккупацияның қиындықтарын аздап жеңілдетуге көмектесті. 1942 жылдың соңында ол жаңа VIII аймақтық армияның басшылығын қабылдады, ол Соломон аралдары шайқасындағы XVII армияға және Жаңа Гвинея шайқасындағы XVIII армияға жауапты болды. Имамура сол кезде Жаңа Британиядағы Рабаул қаласында орналасқан еді. Имамура 1943 жылы генерал шеніне көтерілді.

Соғыс қылмыстары үшін сот және жазалау

Рабаулдағы әскери-теңіз командирі вице-адмирал Джинчи Кусакамен бірге Имамура 1945 жылдың қыркүйегінде Жаңа Гвинеядағы және Оңтүстік Тынық мұхиты аралдарындағы жапондық күштерді одақтастар атынан Австралия күштеріне тапсырды. Имамура Австралия армиясы тарапынан Рабаулда ұсталды, себебі ол және оның қол астындағы әскерлер соғыс қылмыстары жасады деген айып тағылды, оның ішінде одақтас әскери тұтқындарды өлімге жіберу де бар. Бір жағымсыз мысал – шығыс Явада тұтқынға алынған тұтқындарды шошқа тасымалдауға арналған бамбук себеттерге құлыптап, акулаларға толы суға тастап жіберу оқиғасы. 1946 жылдың сәуір айында Имамура Рабаулдағы австралиялық командирге хат жолдап, өзінің соғыс қылмыстары бойынша сот процесін жеделдетуді сұрады, осылайша оның қол астындағы соғыс қылмыскерлерін тезірек соттауға мүмкіндік беру үшін. Имамура "өкіметтік өкілдігіндегі адамдарды бақылау және міндеттерін орындау бойынша немқұрайлылық танытқандығы және осының салдарынан олар қатыгездік пен өзге де ауыр қылмыстар жасады" деген айып тағылды. Ол 1-16 мамыр 1947 жылы Австралияның Рабаулдегі әскери сотында сотталды; ол кінәлі деп танылып, он жылға бас бостандығынан айырылды. Имамура 1954 жылы босатылғанға дейін Токиодағы Сугамо түрмесінде жазасын өтеді. Өзінің жазасы қол астындағыларының жасаған қылмыстары үшін өзінің жауапкершілігіне қатысты тым жеңіл болды деп есептеді, сондықтан ол өзінің бағында түрменің дәл көшірмесін салдырып, 1968 жылы қайтыс болғанға дейін сол жерде тұрды.