Кіріспе

Кикеон (κυκεών, kykeȏn; κυκάω, kykáō; "араластыру, қосу") – ежелгі гректердің әртүрлі сипаттағы сусындары. Кейбіреулері негізінен судан, арпадан және табиғи заттардан жасалған. Ал басқалары шарап пен ұсатылған ірімшікпен дайындалған. Кикеонның көбінесе психоактивті құрамы бар сусынды білдіретіні жиі айтылады, мысалы, Элевсин құпияларындағыдай. Кикеон Элевсин құпияларының мәжлісінде қасиетті оразаны ашу үшін қолданылған, бірақ грек шаруаларының сүйікті сусындары ретінде де еске алынады.

Ежелгі дереккөздер мен сипаттама

Кикеон Гомердің шығармаларында еске алынады: "Илиада" оны Прамниялық шарап, арпа және үккішті ешкінің ірімшігінен тұратынын сипаттайды. "Одиссеяда" Цирцея оған бал қосып, өзінің сиқырлы эліксірін құяды. Гомердің Деметрге арналған гимнінде құдай қызыл шараптан бас тартып, судан, арпадан және ментолдан жасалған кикеонды қабылдайды. Оның асқазанды жақсарту қасиеттері болған деп есептелген: Аристофанның "Тыныштық" пьесасында Гермес оны құрғақ жемістер мен жаңғақтарды көп жеген батырға ұсынады. Аристократтар оны шаруалардың сусындары деп санаған: Теофрасттың "Сипаттамаларында" Эклесияға кикеон ішіп мас күйде келген шаруа бейнеленген.

Элевсиандық құпиялар

Екі мың жыл бойында қаншама адам Элевсин құпияларының шешіміндегі салтанатты рәсім кезінде үнемі аянды жағдайларды қалай бастан өткергенін түсіндіру үшін, Элевсин кикеонында қолданылған арпаның ерготамен зарарланғаны және осы саңырауқұлақтың психоактивті қасиеттері Элевсистегі қатысушылар сипаттаған күшті сезімдерді қозғағаны болжамдалды. Бұл тұжырым ерготтің Элевсин кикеонының құрамында болуы мүмкін деген гипотезаны қолдайды. Кикеонның психоактивті қасиеттері туралы толық ақпарат алу үшін Элевсин құпияларының энтеогендік теорияларына жүгініңіз.