Кіріспе

Грекиядағы үлкен зал және Елеусин құпияларымен байланысты киелі орын.

Телестерион ("Бастау залы", гр. τελείω сөзінен – "аяқтау, орындау, қасиеттеу, бастау") – Элевсиндегі үлкен зал және киелі орын, Елеусин құпияларының негізгі орталықтарының бірі. Залдың шатыры 55 метрлік, онда үш мың адам сыйып, бірақ осы оқиғалар кезінде "бірдеңе жасалды, бірдеңе айтылды және бірдеңе көрсетілді" дегеннен басқа не болғанын ешкім айтпады. Бұл ғимарат б.з.д. 7 ғасырында салынды және б.з. 4 ғасырында қиратылғанға дейін маңызды орын болып келді. Деметр және Персефонияға арналған бұл бастау рәсімдері Грекияда тойланатын барлық діни рәсімдердің ең қасиеттісі және ежелгісі саналды.

Тарих

Телестерионның бастапқыда қашан салынғандығы туралы пікір талас тудырады, ғибадатхананың б.з.д. 7 ғасырда салынғандығын көрсететін дәлелдер бар, бірақ тарихшылар оның Гомердің Деметрға арналған гимні жазылған кезге дейін (б.з.д. 650–550 жылдар) салынғанын біледі. Термопиль шайқасынан кейін парсылар оны қиратты, б.з.д. 480 жылы афиналықтар Саламиске шегінгенде, Беотия мен Аттиканың барлығы парсы әскерінің басып алуына түсті, олар Афинаны жаулап алып, өртеп жіберді. Парсылар жеңілгеннен кейін Кимон Телестерионды қайта құруға ниеттенген, бірақ Периклдің ықпалымен ол кейінірек қайта жаңартылды. Б.з.д. 5 ғасырында Парфенонның ұлы сәулетшісі Иктинос мыңдаған адамды қабылдай алатын үлкен Телестерион салды. Шамамен б.з.д. 318 жылы Филон он екі дориялық бағанасы бар портик қосты. Телестерион Рим дәуірінде де қолданыла берді. 170 жылы Рим императоры Марк Аврелийдің тұсында Костобоки тайпасы Дунайдан оңтүстікке қарай Рим территориясына шабуыл жасап, Фракияға еніп, Македония мен Ахая (Грекия) провинцияларын қиратты. Костобокилер Елеузиске дейін жетіп, Телестерионды жойды. Император генерал Вехилий Гратус Юлианды Грекияға шұғыл көмекпен жіберіп, олар Костобокилерді жеңді. Марк Аврелий Телестерионды бұрынғыдан да үлкен етіп қайта салдырды. Бірақ, бірнеше ғасыр өткен соң, 396 жылы вестгот Аларик әскері Шығыс Рим империясына басып кіріп, Аттиканы қиратты, соның салдарынан Телестерион да қирады және оны қайта салуға ешқандай тырысқан жоқ. Аңыз бойынша, Геракл өзінің он екінші еңбегінің бір бөлігі ретінде Элеузия құпияларына қатысып, Керберді тұтқындағанда, Персефона мен Деметрдің көріністерін көрген.