Кіріспе

Ақыл философиясындағы ұсыныс

Ғылым және ақыл философиясында танымдық тұйықтық – адам ақылының конституциялық тұрғыдан кейбір мәңгілік философиялық мәселелерді шешуге шамасы келмейтін деген ұсыныс. Оуэн Фланаган бұл ұстанымды антиконструктивті натурализм немесе "жаңа мистериандық" деп атайды, ал гипотезаның басты жақтаушысы Колин МакГинн оны трансценденттік натурализм деп атайды, сонымен қатар шешімдердің кейбір интеллектуалды емес жаратылыс үшін белгілі болу мүмкіндігін мойындайды. МакГинннің сөзіне сүйенсек, мұндай философиялық сұрақтарға ақыл-дене проблемасы, жеке өзіндік сана, мағынаның негіздері, еркін таңдау және априорлық және эмпирикалық білім жатады.

Колин МакГинн

Цитата: Адам ақылы философиялық проблемалармен, әсіресе «Х қалай мүмкін?» сияқты сұрақтармен бетпе-бет келгенде, төрт мүмкін жағдайдың біріне түсуі мүмкін. Олар (i) осы жұмбақтың мәнін түсіндіруге немесе оны қарапайымдау теория арқылы түсіндіруге тырысады; немесе (ii) оны толыққанды түсіндіруге келмейтінін, демек, ешқандай тепе-теңдікке келтіруге болмайтынын жариялайды; немесе (iii) олар түсініксіз көрінетін нәрсенің сиқырлы оқиғасына немесе бейнесіне бойұсынады; немесе (iv) онтологиялық ұяттан сескеніп, қиындықтардың себебін жоюға тырысады. Бұл тақырыптар, мен оларды жоғарыда аталған диагностикалық кітабымда егжей-тегжейлі талқыладым: сана және ақыл-дене проблемасы, өзіндік сананың мәні мен ерекшелігі, мағынаның негіздері, еркін ерік мүмкіндігі, априорлық және эмпирикалық білімнің болуы. Негізінен, философиялық назарды аударатын құбылыстың теориялық тұрғыдан түсінікті болмауына байланысты, біз көбінесе сиқырдың немесе жоюдың қатерімен бетпе-бет келеміз. Бұл құбылыс мүмкіндік туралы бастапқы мәселелерді тудырады. Мысалы, еркін ерік алғашқы қарапайым қарастыруда мүмкін емес сияқты көрінеді, сондықтан біз оның болуына мүмкіндік беретін түсініктерді табуға тырысамыз, бірақ бұл түсініктер әрқашан күмәнді түрде қарапайымдаушылыққа және бұрмалаушылыққа ұшырайды, бізді сиқыр, жою немесе сабырлылықтың жағымсыз таңдауларымен қалдырады. Сондықтан біз бір қанағаттандырмайтын нұсқадан келесісіне көшіп, немесе ең жағымсыз көрінбейтін позицияға бекем тұрып аламыз. Осы тұрғыдан алғанда, ғылымды біздің танымдық қабілеттеріміз қажетті түсініктер мен теорияларды қалыптастыруға мүмкіндік беретін сұрақтар жиынтығы деп сипаттауға болады. Осы көзқарас бойынша, ғылым мен философия арасындағы айырмашылық, біздің иеленетін немесе иеленбейтін танымдық күштеріміздің көрінісі болып табылады, сондықтан ол жаратылысқа байланысты: ол объективті шындықтың ішінде қызықты нақты бөлініске сәйкес келмейді. Біздің миымыз философияда туындаған мәселелерді шешу үшін қажетті танымдық күштерге ие болуы үшін нейрондардан басқа нәрседен жасалуы мүмкін емес деген мүмкіндік жоқ емес; кез келген жағдайда, бұл [трансценденталды натурализм] біздің философиялық кемістігімізге ұсынатын диагноз. Философияның қиындығы, демек, табиғи іріктеудің біздің ойлау мүшесін құруының ерекше тәсілі, философиялық сұрақтар тақырыбының объективті қасиеті емес.

Жаңа Мистериандар

Оның "Жарқанат болу қандай?" атты эссесінде Томас Нагель тәжірибе субъектісінің сипатына когнитивтік жабылу мүмкіндігін және оның материалистік редукционизм ғылымы үшін қылымдық (терең) салдарларын атап өтті. Оуэн Фланаган 1991 жылы жарияланған "Ақыл ғылымы" кітабында кейбір қазіргі заманғы ойшылдар сананың толыққанды түсіндірілмейтінін айтқандарын жазды. Фланаган оларды Question Mark and the Mysterians тобының атымен "жаңа мистериандар" деп атады. МакГинннің пікірінше, ақыл мен дене мәселесінің шешімі, оның шешімі "біздің гендерімізге жазылған" болса да, түсінуге келмейді. Пайда болатын материализм – бұл адамдар әлі ақыл мен материя арасындағы қатынасты анықтау үшін жеткілікті дамымаған дегенге ұқсас, бірақ ерекше тұжырым.