Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өзен операцияларына бейімделген канонерлік қайық
Gunboat adapted for river operations
Өзен канонерлік қайығы – өзендегі операциялар үшін бейімделген канонерлік қайықтың түрі. Өзен канонерлік қайықтары өзен суларында жүзу үшін аз суDraft қажет еді. Олар салыстырмалы түрде кішкентай калибрлі зеңбіректермен, немесе зеңбіректер мен пулеметтердің қосымша жиынтығымен қаруландырылған. Егер бірнеше зеңбірек болса, олардың бірі жағалауды атқылауға арналған гаубица болуы мүмкін. Әдетте, олар броньталмаған. Ричард МакКеннаның "Жем қиыршықтары" романында сипатталған USS San Pablo – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Янцзы өзеніндегі патрульдік қызметінде болған осы кластағы кемелердің мысалы. Ірі қарулары бар, күшті өзендік соғыс кемелері – өзен мониторлары деп аталды.
A river gunboat is a type of gunboat adapted for river operations. River gunboats required shallow draft for river navigation. They would be armed with relatively small caliber cannons, or a mix of cannons and machine guns. If they carried more than one cannon, one might be a howitzer, for shore bombardment. They were usually not armoured. The fictional USS San Pablo described in Richard McKenna's The Sand Pebbles is an example of this class of vessel, serving on the US Navy's Yangtze Patrol. Stronger river warships with larger guns were river monitors.
Қытайлық өзендік канонерлік қайықтар
Еуропаның түрлі елдері, АҚШ және Жапония Қытай өзендерінде патруілдеуге арналған, суы аз тереңдіктегі канонерлік қайықтардан тұратын флоттарды ұстады. Бұл канонерлік қайықтар Қытайдың Ұлыбританиямен болған бірінші опиум соғысында жеңіліс танығаннан кейін қол қоя бастаған шарттарға сәйкес, сол елдердің шарттық құқықтарын қамтамасыз етті. Бу күшінің және суы аз тереңдіктің артықшылықтары еуропалық кемелердің бастапқыда қытайлық кемелерден әлдеқайда басым болуына мүмкіндік берді. Шетелдік державалар Қытайдан азаматтарына экстерриториялдық құқық сияқты жеңілдіктер алды, ал канонерлік қайықтар осы құқықтарды сақтауды қадағалады.
Various European powers, the USA, and Japan, maintained flotillas of these shallow draft gunboats patrolling Chinese rivers. These gunboats were enforcing those nations' treaty rights under the treaties that China had started to sign following her defeat during the first Opium War with Britain. The advantages of steam power and shallow drafts meant that the new European vessels initially vastly outclassed anything available to the Chinese. Foreign powers had received concessions from China, like extraterritoriality for their citizens in China, and the gunboats policed these rights.
Британдықтар
Корольдік әскери-теңіз флотының (RN) канонерлік қайықтары, Қытай суларында жылына орташа есеппен 15-ке дейін жететін, "станциялық кемелер" ретінде қызмет етті, белгілі бір порттарға бекітілді және өзендердегі міндеттерге арналған еді. RN 1941 жылы Халықаралық концессиялар аяқталғанға дейін Шанхайдан бастап Янцзы өзені бойында патрульдеу мен сүйемелдеуді жүзеге асырды. Бұл қайықтар Әскери-теңіз флотының Қытай станциясының құрамына кірді, әртүрлі сыныптағы кемелер жөнелтілді және жиі әлемнің басқа ірі өзендеріне ауыстырылды. Әскери-теңіз флоты 1850 жылдардағы Қырым соғысы үшін көптеген канонерлік қайықтар салған, олардың бір бөлігі кейін Қытай станциясына жеткізілді. Бұл қайықтар ескірген кезде, олардың орнына бүкіл әлем бойынша жағалау және өзендерде қызмет етуге арналған, жаңа типтегі қайықтар – Beacon және кейінірек Frolic сыныптағы қайықтар келді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Таяу Шығыстағы Месопотамия кампаниясында және Дунайда қызмет еткен Insect және Fly сыныптағы арнайы өзен кемелері, соғыстар аралығында Қытайға жөнелтілді және Қытайға Жапон басқындығы және Екінші дүниежүзілік соғыстың Тынық мұхитындағы бастапқы кезеңіне қатысқан оқиғаларға қатысты. Ladybird және Bee кемелері USS Panay оқиғасына қатысты. 1937 жылы Insect кемелері Dragonfly сыныптағы кемелермен толықтырылды, Dragonfly, Grasshopper және Scorpion атты үш кеме Малайя түбегіндегі және Сингапурдағы шайқастарға қатысты.
Royal Navy (RN) gunboats, numbering on average 15 a year in Chinese waters, served as "station ships", assigned to specific ports, and were designed for river functions. The RN maintained patrols and escorts up and down the Yangtze based in Shanghai until the end of the International Concessions in 1941. These boats were part of the Navy's China Station and vessels of various classes were deployed and often moved to and from other major world rivers. The Navy had built a large number of gunboats for the Crimean war in the 1850s and several of these found their way to the China Station afterwards. As these boats were scrapped, they were replaced by a new type of boat which was purpose built for inshore and river service around the world, the Beacon and later Frolic class boats. The purpose built river vessels of the Insect and Fly classes which had seen service in the Mesopotamian Campaign in the Middle East and on the Danube during the First World War were deployed to China during the interbellum and took part in events of the period of the Japanese invasion of China and the beginning of the Pacific theatre of the Second World War. Ladybird and Bee were involved in the USS Panay incident. The Insects were supplemented in 1937 by the Dragonfly class boats, three of which, Dragonfly, Grasshopper and Scorpion were involved in the fighting down the Malay Peninsula and Singapore.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемелері әртүрлі жылдарда, әртүрлі конструкцияда, өлшемде және мақсаты бойынша жасалған. Ең алғашқы кемелер 1861 және 1901 жылдар аралығында өзен жоғары қарай қысқа сапарлар жасады, бірақ тұрақты патрульдеуге сирек тағайындалды. 1901 жылы екі үлкен канонерлік қайық – USS Helena (1290 тонна, 170 адам экипаж) және Wilmington (1570 тонна, 212 адам) Азиялық эскадрильяның «Екінші дивизиясына» тұрақты өзен патрулі ретінде тағайындалды, бірақ олар өзеннің ішкі аймақтарын патрульдеу үшін тым үлкен болды және сәйкесінше 1932 және 1923 жылдарға дейін қызмет етті. 1903 жылы 1898 жылы тұтқындалған испандық әскери-теңіз флотының қайта жабдықталған канонерлік қайықтары Чунцинге қарай өзен бойымен одан әрі жүзуге арналған патрульдік сапарларды бастады. USS Elcano (620 тонна, 103 адам экипаж) және USS Villalobos (350 тонна, 50 адам экипаж) 1928 жылға дейін қызмет етті, содан кейін қызметтен шығарылып, батырылды. USS Callao (240 тонна) және Quiros (Villalobos-тың інісі) 1916 және 1923 жылдарға дейін қызмет етті. 1914 жылы британдық жобамен салынған және Маре аралындағы кеме құрылыс орнында жасалған екі 204 тонналық, 50 адамдық патрульдік кеме бөлшектелді, Қытайға жіберілді және Шанхайда қайта құрастырылды. USS Palos 1934 жылға дейін, ол Чунциндегі станциялық кеме болғанға дейін, ал Monocacy 1939 жылға дейін патрульдеді. Янцзы өзені патрулі 1922 жылы Азиялық флоттың құрамына ресми түрде енгізілді. 1928 жылы Шанхайда үш түрлі өлшемдегі алты жаңа кеме салынды. USS Guam және Tutuilla (380 тонна, 60 адам экипаж) жыл бойына өзеннің барлық бөлігінде жүзе алатын болды. USS Panay және Oahu (450 тонна, 65 адам экипаж) және Luzon (560 тонна, 82 адам) «мамыр-қыркүйек» канонерлік қайықтары болып табылды, олар тек су деңгейі жоғары айларда ғана өзеннің барлық бөлігін патрульдеуге қабілетті. (Luzon-ның інісі USS Mindanao Қытай жағалауында қызмет етті, бірақ өзен патрулінде емес.) Panay 1937 жылдың желтоқсанында жапондық авиациямен батырылғаннан басқа, жаңа кемелер 1941 жылдың соңына дейін Қытайда қызмет етті.
U. S. Navy craft were of varying age, design, size, and utility. The earliest craft made brief excursions upriver between 1861 and 1901 but were rarely assigned on permanent patrol. In 1901 two large gunboats, USS Helena (1290 tons and crew of 170) and Wilmington (1570 tons and 212), were assigned to the Asiatic Squadron's "Second Division" as permanent river patrol, although too large to patrol deep inland, until 1932 and 1923 respectively. In 1903 converted gunboats of the Spanish Navy captured in 1898, began patrols designed to take them further upriver toward Chongqing. USS Elcano, a 620 ton craft with a crew of 103, and USS Villalobos, a 350 ton ship with 50 men, served until 1928, when they were decommissioned and sunk. USS Callao (240 tons) and Quiros (sister ship to Villalobos) served until 1916 and 1923. In 1914 two 204 ton, 50 man patrol craft of British design and built at Mare Island Naval Shipyard were disassembled, shipped to China, and reassembled in Shanghai. USS Palos patrolled until 1934, when she became the station boat at Chongqing, and Monocacy until 1939. The Yangtze Patrol was formally established in 1922 as a component of the Asiatic Fleet. Six new craft were designed and built in 1928 in Shanghai, of three differing sizes. USS Guam and Tutuilla, 380 tons and a crew of 60, were able to ply the entire river year round. USS Panay and Oahu, 450 tons and a complement of 65; and Luzon, 560 tons and 82 men, were "May–September" gunboats, able to patrol completely upriver only during high water months. (Luzons sister ship, USS Mindanao served on the China coast but not in the river patrol.) Except for Panay, sunk by Japanese aircraft in December 1937, the newer ships served in China until late 1941.