Кіріспе

Неміс табиғат тарихы суретшісі (1820–1899) американдық математик

Джозеф Вольф (22 қаңтар 1820 – 20 сәуір 1899) – табиғат тарихының иллюстрациясына маманданған неміс суретшісі. Ол 1848 жылы Британ мұражайына көшіп, Дэвид Ливингстон, Альфред Рассел Уоллес және Генри Уолтер Бейтс сияқты саяхатшылар мен табиғаттанушылардың бағалаған суретшісі болды. Вольф жануарларды тірідей, нақты позада бейнелеген және жабайы табиғат өнерінің ірі бастамашыларының бірі саналады. Сэр Эдвин Лэндзир оны "күмәндісіз, барлық жағынан ең жақсы жануарлар суретшісі" деп атады.

Германия

Жозеф Антон Вольф пен оның әйелі Элизабет Пробстфельдтің тұңғыш ұлы болды. Миннесота пионері Рэндольф Майкл Пробстфилд оның бірінші туысы еді. Вольф Мёрцте, Мюнстермейфельдке жақын жерде, сол кездегі Рейн Пруссиясында, Мозель өзенінен шалқап жатқан Эйфель аймағында дүниеге келді. Бастапқыда оның аты Матиас болған, бірақ кейіннен ол Жозеф деп аталды. Бала кезінде ол құстар мен жануарлар өмірін жақсы зерттеді және табиғат тарихынан сурет салуға ерекше қабілет танытты. Ол құстар мен жануарлардың қағаздан қиылған суреттерін жасап, терезелерге жабыстыратын. Кейін ол аң аулауға қызығушылық танытты. Тас мысықтың терісінен өзіне қылқалам жасап, ұядан тапқан немесе үйінің жанында өсірген құстардың суреттерін салды. Ол жыртқыш құстарға ерекше қызығушылық танытты, өнерді кәсіп ретінде қарастырды, бірақ он алты жасында кәсіби суретші болу үшін оқуын жалғастыру қажеттігін түсінді. Әкесінің қолдауымен Кобленцтегі литография шеберханасы Gebrüder Becker-де шәкірт болды. Мұнда ол алғашқы суреттелген орнитологиялық кітабымен танысты (Йохан Конрад Суземильдікі – ол құстарға қызығушылық танытқан саудагердің жинағында оның кейінгі басылымын суреттеді және тақталардың нашар сапасына таң қалды). Үш жылдық оқудан кейін ол үйіне оралды және біраз уақыт ауыл басшысымен бірге заңсыз жасырылған спирттік ішімдіктерді іздеу жұмысына уақытша жұмыс істеді. Вольф Франкфуртқа сапар шегіп, орнитолог Эдуард Рюппелге литограф екенін таныстырды. Рюппел Абиссиния құстарын зерттеуді бастады және Вольфты Франкфуртта немесе Дармштадтта тұрып, өзі үшін жұмыс істеуге шақырды, сондай-ақ Вольфты Иоганн Якоб Каупқа жұмыс істеуге ұсынды. Вольф Дармштадтқа көшіп келді, бірақ Рюппелдің «Солтүстік-Шығыс Африка құстары» еңбегін суреттеуді жалғастырды. Кауп оның қабілетіне таң қалды және Вольфтың эскиздерінің бірін Лейдендегі Табиғат тарихы мұражайындағы Германн Шлегельге көрсету үшін алып барды. Шлегель Вольфқа «Құс сақшылығы туралы трактат» үшін бірнеше тақталар жасауға тапсырыс берді. Нәтижесінде «тірі өлшемдегі жыртқыш құстардың тамаша суреттері» жинағы пайда болды, бұл Вольфтың Еуропадағы беделін нығайтты. Вольф көп ұзамай Дэвид Ливингстон, Альфред Рассел Уоллес және Генри Уолтер Бейтс сияқты саяхатшылардың жариялаған кітаптарының басты суретшісіне айналды (мысалы, Бейтстің 1863 жылғы «Амазонка өзеніндегі натуралист» кітабы). Вольф 1869 жылы құрылған неміс «Атенаеум» қауымдастығына қосылды, мүшелері ғылыми, әдеби және музыкалық кештерде жиналатын. Ол олардың көрмелері үшін әртүрлі композициялар жасады, көбінесе табиғат элементтерін пайдаланды. Оның сүйікті құралы көмір және сия болды. Вольф 1870 жылғы франко-пруссия соғысы кезінде неміс жесірлеріне арналған қордың қазынашысы болды. Соғыстан кейін ол Парижде Даниэль Жиро Эллиотпен кездесіп, шайқас даласына барды. Ол «Бейбітшілік және соғыс» атты сурет жасады, онда жауынгердің қасқырлығының үстіндегі бұтада көгершіндер бейнеленген. Ол сондай-ақ «Эмбриология бойынша лекция» сияқты карикатуралық суреттер жасады, онда ол кейбір ғалымдарды қысымға алды. Чарльз Дарвин жануарлардың мінез-құлқын зерттеуді бастағанда, зоопарк директоры Авраам Ди Бартлетт оған Вольфтың жануарлардың қимыл-қозғалысын егжей-тегжейлі суреттеу қабілеті туралы айтты. Дарвин Вольфтан фотосуреттер мен зоопарктағы тірі жануарлардың суреттерін салуын өтінді. Вольф басқалардың байқауларына күмәнмен қарады және тіпті Дарвиннің маймылдың бетін «күлкі» деп түсіндіруіне қарсы болды. Дарвин бірнеше рет оның үйіне келді және Вольф оны өте жақын адам ретінде бағалады, тіпті «баланың да сөйлесе алатын» адамдай естілді.

Әсері

Вольфтың қабілеттері тірі кезінде-ақ кеңінен мойынға алды. Вольф жабайы табиғат суретін жанр ретінде қалыптастырды, ал тірі құстарды бақылауы оған өте дәл және шынайы бейнелер жасауға мүмкіндік берді. Кейде ол сапардан оралған соң есте сақтап өте нақты эскиздер салады. Ол қауырсынның өрнектерін өте мұқият зерттеді және Сундевалл мен Ницштің птерилография жөніндегі еңбектерін оқығаннан кейін, ол үшін жаңа ештеңе болған жоқ. Зоолог Альфред Ньютон оны "барлық жануар суретшілерінің ең ұлысы" деп атады, ал Ландзир Вольфтың адам болмас бұрын құс болғанын айтты. Вольф қалам мен көмірмен көптеген суреттер, сондай-ақ ғылыми қоғамдар үшін литографиялар жасады, мысалы, Лондон зоологиялық қоғамы (ол 30 жыл ішінде ZSL мәжілісі үшін 340 "тартымды" түсті тақталар жасады). 2002 жылы Мёрцтегі жаңа көшеге суретшінің құрметіне "Йозеф Вольф жолы" деп ат қойылды. Вольфтың төрт қызы болды, олардың екеуінің балалары бар. Оның тікелей ұрпақтары Ұлыбританияда, Оңтүстік Африкада және Жаңа Зеландияда тұрады. Оның туғанына 200 жыл толуы 2020 жылдың қаңтар айында Мёрц қаласында "Йозеф Вольф жылы" аталып өтті.