Кіріспе
Грек мифологиясындағы жартастар жұбы – Симплегадтар (/sɪm/'p/l/ɛ/ɡ/ə/d/iː/; Συμπληγάδες, Symplēgádes) немесе соқтығысатын жартастар, сондай-ақ Цианеялық жартастар (Κυανέαι) деп те аталады. Грек мифологиясына сәйкес, Босфордағы екі жартас кеме өткен сайын біріне-бірі соқтығысып тұратын. Олар Ясон мен аргонавттарға жеңіліп, Финейдің кеңесі болмағанда, олар осы жартастардың кесірінен қаза табар еді. Ясон жартастардың арасымен бір көгершін ұшырып, оларды жеңу үшін қаншалықты жылдам еске білуге тырысты; көгершін тек қана қанаттарының ұштарын жоғалтты. Аргонавттар бар күштерімен еске біліп, жартастардың арасынан өтіп, кеменің артқы бөлігінің бір бөлігін ғана жоғалтты. Осыдан кейін Симплегадтар толығымен қозғалысын тоқтатты. Еуропалық жартас әдетте шамамен ені және ұзындығы бар кішкентай аралмен сәйкес келеді, ол Румелифенери ("Румели" маяғы) ауылының жағалауынан орналасқан және қазіргі заманғы бетонды жағалаумен байланысты. Оның ең биік нүктесінде Помпейдің бағанасы деп аталатын ежелгі құрбандық алаңы орналасқан, бірақ оның Помпеймен ешқандай қатысы жоқ. Византиялық Дионисий Цианеялық жартастардың бірінде Аполлонға арналған римдік киелі орны болғанын айтады, ал 16 ғасыр француз саяхатшысы Петрус Гиллиус осы құрбандық алаңы сол киелі орнының қалдығы деп есептейді. Азиялық жартас, әдетте, Юм Бурнудан (Анадолу Фенеридің солтүстігінде) шығатын риф болуы мүмкін, оны Гиллиус былай сипаттаған: Риф судан көтерілген төрт жартасқа бөлінген, бірақ олар төменгі жағынан біріккен; ол құрлықтан көптеген тастармен толтырылған тар арнамен бөлінеді, теңіз тыныш болғанда арнаны құрғақ аяқпен кесіп өтуге болады; бірақ теңіз толқыны болғанда, толқындар рифтің төрт жартасына дейін жетеді. Олардың үшеуі төмен және жартылай су астында, ал ортаңғысы Еуропалық жартастан биік, өткір ұшына қарай еңіс және түбірлі, шыңына дейін дөңгелек; оны толқындар шашыратады, бірақ су астында қалмайды, барлық жерде тік және жарлы.
The Symplegades (/s//ɪ//m/'/p//l//ɛ//ɡ//ə//d//iː//z/; Συμπληγάδες, Symplēgádes) or Clashing Rocks, also known as the Cyanean Rocks (Κυανέαι), were, according to Greek mythology, a pair of rocks at the Bosphorus that clashed together whenever a vessel went through. They were defeated by Jason and the Argonauts, who would have been lost and killed by the rocks except for Phineus' advice. Jason let a dove fly between the rocks to see exactly how fast they'd have to row to beat the rocks; the dove lost only its tail feathers. The Argonauts rowed mightily to get through and lost only part of the stern ornament. After that, the Symplegades stopped moving permanently. The European rock is usually identified with an islet, about wide and long, which stands about off the shore of a village called Rumelifeneri ('Lighthouse of Rumeli’), and is connected to it by a modern concrete jetty. At its highest point, there is an ancient altar known as the Pillar of Pompey, though it has nothing to do with Pompey. Dionysius of Byzantium mentions a Roman shrine to Apollo on one of the Cyanean Rocks, and the 16th century French traveller Petrus Gyllius thought the altar was a remnant of that shrine. The Asian rock is probably a reef off the Yum Burnu (north of Anadolu Feneri 'Lighthouse of Anatolia'), described by Gyllius:
The reef is divided into four rocks above water which, however, are joined below; it is separated from the continent by a narrow channel filled with many stones, by which as by a staircase one can cross the channel with dry feet when the sea is calm; but when the sea is rough, waves surround the four rocks into which I said the reef is divided. Three of these are low and more or less submerged, but the middle one is higher than the European rock, sloping up to an acute point and roundish right up to its summit; it is splashed by the waves but not submerged and is everywhere precipitous and straight.
Аттар
Римдіктер оларды Cyaneae Insulae ("Көк аралдар") деп атады, ал түрік тілінде олар Öreke Taşı ("Қырша тас" немесе "Емшектің тасы") деп аталады.
Айнала жүретін тастар
Симплегадтар кейде (не шатастырылады) Одиссея мен Родостың Аполлонийінің "Аргонавтикасында" айтылған Планкта (Πλαγκταί) немесе Сарыбас тастармен байланыстырылады. Аполлонийдің баяндауында, Симплегадтар Алтын Жүнді іздеу жолында кездестірілсе, Планкталар кері қайтар жолда кездестірілді. Сарыбас тастар мен Симплегадтар арасындағы ұқсастықтар мен айырмашылықтар, сондай-ақ олардың болу мүмкін жерлері ғалымдар тарапынан көп талқыланды. (Одиссея географиясына да қараңыз.)