Кіріспе
Прованс-Альп-Кот-д’Азур аймағындағы қала, Франция. Канн ( /kæn/, /kɑːn/ КАН, КАНН, кан;) – Францияның Жерорта теңіз жағалауында орналасқан қала. Ол Альп-Маритим департаментіндегі коммуна және жыл сайынғы Канн кинофестивалінің, Мидемнің және Канн Lions Халықаралық шығармашылық фестивалінің өтетін орны. Қаланың бай және мәшһүр адамдармен байланысы, сәнді қонақ үйлері мен мейрамханалары және түрлі конференциялармен танымалдылығы бар.
Cannes (/k//æ//n//, //k//ɑː//n/ KAN, KAHN, kan, ; ) is a city located on the French Riviera. It is a commune located in the Alpes Maritimes department, and host city of the annual Cannes Film Festival, Midem, and Cannes Lions International Festival of Creativity. The city is known for its association with the rich and famous, its luxury hotels and restaurants, and for several conferences.
Тарих
Б.з.б. 2 ғасырда лигуриялық Оксибилер мұнда Агитна (Αἴγιτνα) деп аталатын елді мекен құрды. Тарихшылар бұл атаудың мағынасын нақты білмейді, бірақ грекше αἴγες – "толқындар, жағалау суы" деген сөзбен байланысты екені көрінеді. Екінші бөлігі Крит пен Фессалиядағы Итанос (Ἴτανος) және Итон (Ἴτων) қалаларымен салыстырылуы мүмкін; сондай-ақ, фонетикалық жағынан Этолияның Эгитий (Αἱγίτιον) қаласына ұқсас. Бұл аймақ Лерен аралдары арасындағы кеме тоқтағыш ретінде пайдаланылатын балықшылар ауылы болған. Б.з.д. 154 жылы бұл жерде Квинт Опимий әскерлері мен Оксибилер арасында қысқа, бірақ қаһарлы шайқас болды. 10 ғасырда қала Кануа деп аталды. Бұл атау "қанна" – қамыстан шыққан болуы мүмкін. Кануа, әлдебір шағын лигуриялық порты болған, кейіннен Ле Суке төбесінде римдік бекініс орналасқан, мұны осы жерде табылған римдік қабірлер көрсетіп тұр. Ле-Сукеде 11 ғасырға жататын мұнара салынған, ол қазіргі қала тұрған батпақты жерлерге қарап тұрды. Көбінесе қорғау және басқа да іс-әрекеттер Лерен аралдарында жүрді, ал Каннның тарихы аралдар тарихымен тығыз байланысты. 891 жылы саррацендердің шабуылы Кануа маңындағы жерді қиратты, олар 10 ғасырдың соңына дейін осы жерде қалды. Лерен аралдарының қауіпсіздігіне байланысты монахтар материкке, Сукеге қоныстанды. 1035 жылы қамал салынды, ол сол кезде Канн деп аталған қаланы нығайтты, ал 11 ғасырдың соңында Лерин аралдарында екі мұнараның құрылысы басталды. Олардың біреуін салуға бір ғасырдан астам уақыт кетті. 1530 жылы Канн жүздеген жылдар бойы қаланы басқарған монахтардан тәуелсіздік алып, дербес қалаға айналды. 18 ғасырда испандықтар мен британдықтар Лерин аралдарын бағындыруға тырысты, бірақ француздықтар оларды ығыстырып шығарды. Кейін аралдарды Жан Оноре Алзиари және Фрежус епископы сияқты көптеген адамдар басқарды. Олардың мақсаттары әртүрлі болды: 19 ғасырдың ортасында бірі Қырым соғысында жараланған сарбаздарға арналған аурухана ретінде пайдаланылды. Генри Брогам, 1-ші барон Брогам және Вокс шамамен 1838 жылы, ол әлі балықшылар ауылы болған және көркем жағалауы бар Крои де Гарде жерін сатып алып, Элеонора Луиза вилласын салды. Брогамның тұрмыс жағдайын жақсартуға бағытталған жұмысы ағылшын аристократиясын қызықтырды, олар да қысқы үйлер салды. 19 ғасырда Канн Мари де Ламетц және оның ұлы Карл III принц басшылығымен жаңғыртылды, бұл жақын орналасқан Ниццаның жетістіктерін және Бад Хомбургтағы табысты құмар ойындары индустриясын еске түсірді. 1850 жылдардағы бірнеше сәтсіздіктерден кейін 1860 жылдардың аяғында казино, виллалар, қонақүйлер, жолдар мен теміржол желісі кеңейтілді (Парижден Каннға дейінгі сапар 23 сағатқа дейін қысқарды). 19 ғасырдың соңында бірнеше теміржолдар аяқталды, содан кейін трамвайлар пайда болды. Канн қаласында Бульвар Карно және Антиб көшесі сияқты жобалар жүзеге асырылды. Казино де Флеурс (готель Gallia) жабылғаннан кейін, бай қысқы туристерге арналған Альберт Эдуард айлағының жанында Казино Муниципаль салынды. Бұл казино 1979 жылы бұзылып, оның орнына жаңа сарай салынды. 20 ғасырда Карлтон, Маджестик, Мартинес және JW Marriott Cannes сияқты жаңа сәнді қонақүйлер салынды. Қала спорт орталығы, пошта және мектептермен жаңартылды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін ағылшын және неміс туристері азайды, бірақ американдықтардың саны көбейді. Қысқы туризм жазғы туризмге жол берді, Палм-Бичте жазғы казино салынды. 1931 жылы Мартинес қонақүйінде Джаму мен Кашмирдің тәж мұрагері Каран Сингх дүниеге келді. Қалалық кеңес Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін көп ұзамай халықаралық кинофестиваль өткізу туралы идеяны ұсынды. 2011 жылдың 3 қарашасында ол 2011 жылғы G20 саммитіне тамаша үй иесі болды. 2021 жылы Канн ЮНЕСКО-ның Шығармашылық қалалар желісінде Кино қаласы болып тағайындалды.
Көрнекті орындар
Крузетт саяжайы – пальма ағаштарымен көмкерілген жағажайлық променад. Ла-Круазет әсем жағажайларымен, мейрамханаларымен, кафелерімен, бутиктерімен және сәнді қонақүйлерімен танымал. Ле-Суке ескі қаласынан Ла-Круазетке керемет көрініс ашылады. Бекітілген мұнара мен Сен-Анна капелласында әлемді зерттеулер мұражайы орналасқан. Канн қаласындағы ерекше ғимарат – орыс православие шіркеуі.
Виллалар
XIX ғасырдағы Канн қаласын оның сәнін көрсететін, иелерінің байлығы мен мәртебесін паш ететін әсем виллаларында көруге болады. Бұл виллалар ортағасырлық қамалдардан бастап римдік виллаларға дейін түрлі стильдерде салынған. Олар қазір көпшілікке ашық емес. Лорд Брогамның итальян стиліндегі Элеонора Луиза вилласы (Канн қаласындағы ең алғашқы виллалардың бірі) 1835-1839 жылдар аралығында салынған. Бұл аудан «Ағылшындар ауданы» (Quartier des Anglais) деп те аталады және Каннның ең көне тұрғын аймағы болып табылады. Тағы бір танымал орын – Жан Габриэль Домерг Флоренция маңындағы Фиезоле стилінде жобалаған Фиезоле вилласы (қазір Вилла Домерг деп аталады). Оны алдын ала келісіп тамашалауға болады.
Сент-Маргарита аралы
Темір бетперде киген адам 11 жыл бойы кішкентай, орманды Сент-Маргарита аралынан шығуға кетті. Осы құпия тұлғаның жоғары текті екеніне сендірілді, бірақ оның кім екені ешқашан дәлелденбеді. Оның камерасын қазір Теңіз мұражайы (Musée de la Mer) деп аталатын Сент-Маргарита бекінісінде көруге болады. Бұл мұражайда арал жанындағы кеме апаттарынан табылған археологиялық жәдірелер де бар, олардың ішінде римдік (б.з.д. 1 ғасыр) және сарацин (б.з. 10 ғасыр) керамикасы да бар.
Сент-Онорат аралы
Систерциан монахтары кішігірім, оңтүстік Сент-Онорат аралының жалғыз тұрғындары. Монахтар бұл аралда 410 жылдан бері қоныстанды және өкіметтерінің шарықталу кезеңінде Канн, Мугинс және Валлаурис қалаларына ие болған. Орта ғасырлық іздері жұртшылыққа ашық шіркеуде және теңіз жағалауындағы XI ғасырға жататын монастырдың қираған қалдықтарында сақталған. Монахтар Лерен аббаттығында тұрады және уақыттарын дұға ету мен қызыл және ақ шарап өндіруге арнайды.
Мұражайлар
Прованс өнері мен тарихы мұражайы 18 ғасырдағы сарайда тас дәуірінен бастап қазіргі уақытқа дейінгі археологиялық жәдігерлерді сақтайды. Кастр мұражайы Тынық мұхиты атолдарынан әкелінген заттарды, перулік ескерткіштерді және майя тоқыма бұйымдарын ұсынады. Басқа да мұражайлар: Теңіз мұражайы, Мер мұражайы, Фотография мұражайы және Парфюмерия халықаралық мұражайы.
Театр және музыка
Шағын сахналарда жыл сайынғы Халықаралық актерлер өнерлесу фестивалі (Festival Performance d'Acteur) барысында қойылымдар мен қысқа шалулар көрсетіледі. Жергілікті театрлардың қатарында Espace Miramar және Alexandre III бар.
Экономика
Канн айналасындағы аймақ жоғары технологиялық кластерге айналды. София Антиполис технополисі Канннан тыс төбелерде орналасқан. Мамыр айында жыл сайын өтетін кинофестиваль – индустрия үшін маңызды оқиға. Бұдан өзге, Канн MIPIM, MIPTV, MIDEM, Cannes Lions және NRJ Music Awards сияқты ірі жылдық іс-шараларды қабылдайды. Қыркүйектің соңғы аптасында жыл сайын телефестиваль өтеді. Экономикалық орта туризм, бизнес-жәрмеңкелер, сауда және авиацияға негізделген. Канн қаласында компания бар, олардың саудагерлер, қолөнершілер және қызмет көрсетушілерді құрайды. 2006 жылы 421 жаңа компания тіркелді. Канн қаласында тұңғыш еуропалық спутник өндіруші Thales Alenia Space компаниясының штаб-пәтері орналасқан Канн-Манделье ғарыш орталығы орналасқан.
Спорт
Канн қаласында қазіргі уақытта Францияның үшінші дивизионында ойнайтын AS Cannes футбол клубы орналасқан. Бұл клуб Зинедин Зиданның кәсіби футбол мансабын бастауымен танымал. Қалада маусым айында жылқыға секіруден халықаралық жарыс өтеді. Канн әйелдер волейбол командасы RC Cannes үлкен жетістіктерге қол жеткізді (жиырма француз чемпионатының және екі CEV Чемпиондар лигасының жеңімпазы атанды).
Ниццаның Азурлық жағалауы әуежайы
Канн қаласынан және Ницца Азур жағалауы әуежайынан (Nice Côte d'Azur Airport) орналасқан. Жақын маңда Канн-Манделье әуежайы бар.
Автобус
Автобус қызметтері Канн қаласының орталығындағы Gare Routière de Cannes станциясына, қала әкімдігіне жақын жерге келіп тоқтайды. Шетелдік компаниялардың ішінде Eurolines және Agence Phocéens бар. Аймақтық бағыттар бойынша Rapides Côte d'Azur және CTM компаниялары, тиісінше Ницца және Грасс/Мандельеден қызмет көрсетеді. Жергілікті автобус қызметтерін Bus Azur ұсынады.
Кеме
Ницца портында Корсиканың Бастия және Кальви қалаларынан паромдар бар, оларды SNCM Ferryterranée және Corsica Ferries компаниялары қамтамасыз етеді. Бастиядан кәдімгі пароммен саяхат 4 сағат 45 минут, ал экспресс пароммен 3 сағат 40 минутқа созылады. Кальвиден кәдімгі кемелермен 3 сағат 45 минут, экспресс кемелермен 2 сағат 45 минут алады. Бұл бағыттар бойынша күніне шамамен төрт паром қатынайды, жаз айларында көбірек.
Порт
Канн қаласында 2 марина бар: Vieux Port de Cannes (ұзындығы 145 метрге дейін 800 тірек орнымен) Фестивальдар сарайының қасында және Круазеттің соңындағы Порт Пьер Канто. Vieux Port – негізгі порт, ол круиздік тоқталымдар мен яхталарды жалға беру үшін пайдаланылады.