Жаңа Зеландиядағы Haupapa/Tasman мұзықтығы – ең үлкені, Солтүстік Альпіден төмен ағады. Ұзындығы шамамен, қалыңдығы мен ені зор. Aoraki/Mount Cook ұлттық паркінде орналасқан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландиядағы мұздық
Glacier in New Zealand
Хаупапа / Тасман мұздығы – Жаңа Зеландиядағы ең үлкен мұздық және Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралындағы Оңтүстік Альп тауларынан Маккензи алабына қарай оңтүстік және шығысқа ағатын көптеген ірі мұздықтардың бірі.
Haupapa / Tasman Glacier is the largest glacier in New Zealand, and one of several large glaciers which flow south and east towards the Mackenzie Basin from the Southern Alps in New Zealand's South Island.
География
Тасман мұздығы 1990 жылдардан бері едәуір қысқарып кеткеніне қарамастан, әлі де Жаңа Зеландияның ең ұзын мұздығы болып табылады. Оның ені және қалыңдығы шамамен , ал биіктігі теңіз деңгейінен жоғары. Мұздық толығымен Аораки / Маунт Кук ұлттық паркінің шегінде орналасқан. Мұздықтың ауданы - және қыс және көктем айларында қар жиналуы мүмкін. Жазғы ерігеннен кейін мұздықтың жоғарғы бөлігінде қалды. Форрест Росс мұздығы (Форрестина Росс атымен аталған), Кауфман мұздығы, Хааст мұздығы, Хохштеттер мұздығы және Балл мұздығы оған қосылады. Мұздық терминалды көліне солтүстік-шығыстан келген Мурчисон мұздығының еріген сулары құйылады, ол морена қабырғасының сыртынан Тасман мұздығымен қатар ағып өтеді. Тасман көлінің сулары Тасман өзеніне құйып, оңтүстікке қарай Хукер өзенімен қосылып, Хукер және Мюллер мұздықтарындағы проглациалдық көлдерді толтырады. Тасман өзені салалы құрылымға ие және оңтүстікке қарай Пукаки көліне құяды. Содан кейін Уайтаки өзеніне құйылып, Оамарудың солтүстігіндегі Тынық мұхитына жетіп ағады.
At in length, Tasman Glacier is still New Zealand's longest glacier, despite shrinking considerably from the 1990s onwards. It is as much as wide and thick, and lies entirely within the borders of Aoraki / Mount Cook National Park. The glacier covers an area of and starts at a height of above sea level. Snowfall during the winter and spring seasons may accumulate up to After the summer melt, may remain in the high altitude glacier head. Forrest Ross Glacier, named after Forrestina Ross), Kaufmann Glacier, Haast Glacier, Hochstetter Glacier, and Ball Glacier. The glacial terminal lake is met by the meltwater of the Murchison Glacier, which approaches from the northeast and flows alongside the Tasman Glacier outside the moraine wall. The waters of Tasman Lake flow into the Tasman River and flow south joining the Hooker River draining the proglacial lakes on the Hooker and Mueller Glaciers. The Tasman River exhibits a braided characteristic, and flows south into Lake Pukaki. They eventually flow into the Waitaki River and to the Pacific Ocean north of Oamaru.
Соңғы кездегі кері қайтқан
Мұздықтың ұзындығы 20 ғасырдағы барлық жазба тарихында тұрақты болды, бірақ 1990 жылдары қарқынды еру кезеңі басталды. 1990 жылдан бері мұздық ұшы орташа есеппен жылына шамамен артқа шегінді. Қазір мұздық тездетілген шегіну кезеңінде, шегіну жылдамдығы жылына есептеледі. Болжам бойынша, Тасман мұздығы ақырында жоғалып кетеді, ал Тасман көлінің соңғы көлемі 10-19 жыл ішінде максималды деңгейге жетеді. 1973 жылы Тасман мұздығында соңғы көл болған жоқ, ал 2008 жылы Тасман көлі ұзын, енді және терең болды. 22 ақпан 2011 жылы Крайстчерчте болған жер сілкінісі үлкен мұздың айырылуына себеп болған болуы мүмкін немесе оған үлес қосып отыр. Осы күні Тасман мұздығының ұшынан 30-40 миллион метрикалық тонна (33-44 миллион тонна) мұз құлап, Тасман көліне түсті. Мұз көлге түскен кезде қайықтарға дейін цунами толқындары жетті. Бұрынғы осындай оқиғалар мұздың астындағы су қысымының жоғарылауы және мол жауыннан кейін көл деңгейінің көтерілуіне байланысты деп есептелді.
The glacier remained at a constant in length for all of its recorded history in the 20th century before starting its current period of rapid melting in the 1990s. Since the 1990s the terminus has retreated about a year on average. The glacier is now in a period of faster retreat where the rate of retreat is calculated to be between each year. It is estimated that the Tasman Glacier will eventually disappear and the terminal Tasman Lake will reach a maximum size in 10 to 19 years time. In 1973 Tasman Glacier had no terminal lake and by 2008 Tasman Lake was long, wide, and deep. A large calving event was possibly triggered, or at least contributed to, by the 2011 Christchurch earthquake on 22 February 2011. On this day 30 to 40 million metric tons (33 to 44 million short tons)
of ice dropped from the terminal face of the Tasman Glacier and fell into the Tasman Lake. Boats were hit with tsunami waves of up to as the ice fell into the Tasman Lake under the glacier. Similar events in the past have been attributed to buoyancy effects, a result of high basal water pressures and increased lake level following heavy rainfall events.
Қолжетімділік және туризм
Тасман мұздығының туризм тарихы ұзақ, 1970 жылдардың басынан бері жоғарғы мұздықта тікұшақпен шаңғы тебу экскурсиялары ұсынылып келеді. Балл мұздығы да шаңғы спортына өте қолайлы болған, 1930 жылдары онда ұлттық чемпионаттар өткізілген. Бірақ қазір ол тым кіші болып, қауіпсіз түрде бару мүмкін емес. Сол сияқты, Тасман мұздығының соңғы онжылдықтардағы айтарлықтай мұз жоғалтуы туризмге де әсер етті.
Tasman Glacier has a long history of tourism, with heli skiing tours offered on the upper glacier since the early 1970s. The tributary Ball Glacier was also popular for skiing, with national championships being held there in the 1930s. It has since diminished too far to be safely accessed. Similarly, Tasman Glacier's significant ice loss over the past decades has impacted tourism,
Ball Hut бағытының бөлігі болып табылатын Ball Shelter жолы мұздықтың батыс жағымен өтеді және 6 шақырымға дейін Тасман көлінен биік мореналық қабырғамен бөлінген. Осы арада жол көтеріліп, айналаға көрініс ашылады. Сол жерде, мореналық қабырғалар арасындағы аңғардағы таспен жабылған Тасман мұздығының төменгі бөлігі кеңге жайылып жатыр.
The Ball Shelter Track, part of the Ball Hut Route, leads along the western side of the glacier, separated from Tasman Lake by a tall moraine wall until about 6 kilometres in, where it climbs high enough for the view to open up. At that point, the rock covered lower Tasman Glacier in the valley between the moraine walls is wide.