Кіріспе

Вавасан 2020 немесе Визия 2020 – Малайзияның төртінші және жетінші премьер-министрі Махатхир Мохамадтың 1991 жылы Алтыншы Малайзия жоспарын ұсынған кезде енгізген Малайзиялық идеал. Бұл визия елдің 2020 жылға қарай өзін-өзі қамтамасыз ететін, өнеркәсіптік дамыған мемлекетке айналуын көздейді және экономикалық өркендеу, әлеуметтік әл-ауқат, әлемдік деңгейдегі білім беру, саяси тұрақтылық, сондай-ақ психологиялық тепе-теңдік сияқты өмірдің барлық салаларын қамтиды. Махатхир 2020 жылғы Визияға қол жеткізу үшін ел экономикасының 1990 жылғы 115 миллиард ринггит құраған жалпы ішкі өнімнен сегіз есеге артуы үшін 1990–2020 жылдар аралығында жылына 7% (нақты шамада) өсім қажет екенін айтты. Бұл 2020 жылы ЖІӨ-нің 920 миллиард ринггиттен (1990 жылғы ринггитпен) асуына әкелер еді. 1991 жылдан 2020 жылға дейін Визия 2020 аясында 3, 10 жылдық даму саясаты жүзеге асырылды: Ұлттық даму саясаты (1991–2000 жж.) – ОПП-2, Ұлттық визия саясаты (2001–2010 жж.) – ОПП-3 және Жаңа экономикалық модель (2011–2020 жж.) – Ұлттық трансформация бағдарламасы (НТБ). "Вавасан 2020" – Уильям Грейдердің Малайзиядағы жаһандану туралы мақаласының атауы.

Стратегиялық міндеттер

Махатхир Малайзияның 2020 жылғы көрегейлік мақсатына жету үшін еңсеруі тиіс тоғыз стратегиялық міндетті атап өтті. 1-міндет: Біртұтас малайзиялық ұлтты құру, оның құрамында бір Малайзия халқы (Малайзиялық Ұлт) болады. 2-міндет: Психологиялық тұрғыдан азат, қауіпсіз және дамыған малайзиялық қоғамды құру. 3-міндет: Жетілген демократиялық қоғамды қалыптастыру және дамыту. 4-міндет: Толыққанды моральдық және этикалық қоғамды құру. 5-міндет: Жетілген либералдық және төзімді қоғамды құру. 6-міндет: Ғылыми және прогрессивті қоғамды құру. 7-міндет: Толыққанды қамқорлыққа толы қоғамды құру. 8-міндет: Экономикалық әділетті қоғамды қамтамасыз ету, онда ұлттың байлығы әділ және тең бөліседі. 9-міндет: Толығымен бәсекеге қабілетті, динамикалық, берік және төзімді экономикасы бар гүлденген қоғамды құру.

Ән

"Wawasan 2020" – малай тілінде осы идеяны жеткізетін патриоттық ән. Әнді Фариш Дэниел шығарған.

Көріністің түзетулері

2007-2010 жылдардағы қаржылық дағдарыс кезінде экономикалық өсімнің баяулауын ескере отырып, сол кездегі биліктегі Барисан Насионал (БН) үкіметінің премьер-министрі Нажиб Разак 2009 жылдың тамызында Малайзияның 2020 жылға қарай дамыған ел статусына қол жеткізуі үшін келесі 10 жылда елдің жылдық өсімі 8% болуы керек екенін мәлімдеді. Ол, егер өсім жылдық 6%-ға төмендесе, Малайзияның дамыған ел болу мақсаты 10 жылға кейінге, 2030 жылға ықпалданатынын атап өтті. Малайзияның ЖІӨ өсу қарқыны 1990 жылдары жылына орташа 7,2%-ды құрады, ал келесі онжылдықта 5,4%-ға дейін төмендеді. Нажиб сондай-ақ, осы мақсатқа қалай жету керектігін және оның мерзімін қайта қарау және жаңарту қажеттігін айтты. Бұдан өзге, Малайзия батыл экономикалық реформалар жүргізуі керек, ал Нажиб Ұлттық экономикалық кеңеске (NEAC) осы мақсатты қарауды тапсырды. NEAC 2009 жылдың соңына дейін есебін жариялауы күтілуде, ал одан кейін 6 айдан соң екінші есебі жарияланады. 2018 жылғы жалпы сайлауда (GE14) БН федералды үкіметінің құлауына аз уақыт қалғанда, Нажиб Ұлттық трансформация 2050 немесе Трансформация Nasional 2050 (TN50) бастамасын іске қосты, онда 2050 жылға қарай Малайзия "жаңа ой-санамен, сапалы ұлт" болады делінген. TN50 жобасының Махатхир Мохамедтің Вавасан 2020 мұрасын әлсірету мақсатымен жасалғаны айтылады. TN50 жобасы толыққанды жүзеге аспады және GE14 сайлауынан кейін Pakatan Harapan (PH) үкіметінің Малайзия Бахару үкіметі оның кейбір ұсыныстарын сақтап, ресми түрде таратып жіберді.

Нәтиже

2020 жылы 2018 жылы «Пакатан Харапан» коалициясы билікке келгеннен кейін Малайзияның премьер-министрі Махатхир Мохамад дамыған ел мәртебесіне қол жеткізу жоспарының сәтсіз болғанын ресми түрде жариялады. «Вавасан 2020» мақсаттарына толыққанды қол жеткізе алмаса да, Махатхир Малайзияның өркендеуіне және инфрақұрылымының жақсаруына қол жеткізгенін айтты. ЖІӨ өсуі көрсеткіштері бойынша, Малайзия соңғы рет 2000 жылы жылына 7%-дан жоғары өсімді тіркеді. Содан бері 2018 жылға дейін Малайзияның ЖІӨ өсімі шамамен 4%-тен 5%-ке дейін құрады.