Кіріспе

Швед жазушысы, тарихшы және классикалық либералдық сарапшы Йохан Норберг (; 1973 жылы туған) – швед жазушысы және идеялар тарихшысы, экономикалық жаһандануды және оның айтуынша, классикалық либералдық көзқарастарды насихаттауға арналған. Ол "Глобалды капитализмді қорғау" (2001), "Прогресс: болашаққа үмітпен қараудың он себебі" (2016) және "Капиталистік манифест: неліктен жаһандық еркін нарық әлемді құтқарады" (2023) кітаптарының авторы. 2007 жылдың 15 наурызынан бері Като институтының аға ғылыми қызметкері, ал 2017 жылдың қаңтарынан бері Free To Choose Media бас редакторы, онда ол АҚШ мемлекеттік телеарнасы үшін деректі фильмдер жасайды.

Ерте өмір және білім

Йохан Норберг Стокгольмде, бұрынғы швед Ұлттық архивисінің қызметкері Эрик Норберг пен оның әйелі Биргиттаның ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Стокгольмнің батысындағы Хесселби қалашығында өсті. Жастық шағында Норберг орта мектепте "индустрияға қарсы анархист" болып белсенділік танытты, бірақ кейіннен бұл көзқарасынан бас тартып, классикалық либерал болды. Жеке сайтындағы өмірбаянға сәйкес, Норберг анархистік еңбектердегі ұжымдық идеяларды ашқанда, еркіндік туралы анархистік көзқарасқа көңілі тоймады және анархо-примитивизм жақтаған индустрияға дейінгі қоғамға жақындық сезімеді. Осы түсінік оған классикалық либерализмді қабылдауға көмектесті, ол "еркіндікті шын мәнінде құрметтейді" деп ойлады. 1992-1999 жылдары Стокгольм университетінде оқып, идеялар тарихы мамандығы бойынша магистр дәрежесін алды. Оның басқа пәндері философия, әдебиет және саяси ғылым болды. Стокгольм университетінде оқыған кезінде ол Frihetsfronten ("Азаттық фронты") либертариандық желісінде белсенділік танытты және 1993 жылдан 1997 жылға дейін Nyliberalen ("Неолиберал" / "Либертариан") журналының редакторы болды.

Мансап

1997 жылы Норбергке швед либералдық ой-сараптама орталығы Тимбро хабарласып, швед жазушысы Вильгельм Моберг туралы кітап жазуға шақырды. "Мотстостсманн Вильгельм Моберг" атты кітабы жақсы сатылып, көптеген пікірталастарға себепші болды, бұл оған швед либерализмінің тарихы туралы тағы бір кітап жазуға мүмкіндік берді. Бұл кітап, "Den svenska liberalismens historia", сондай-ақ сәттілікке қол жеткізді және 1999 жылы Норберг Тимброның тұрақты қызметкерлеріне қосылды. 1999 жылдан 2002 жылға дейін "Смеджан" веб-журналының бас редактордың көмекшісі болды. com. 1999 жылы Frihandel.nu веб-сайтын ашты, оның мақсаты – еркін сауда мен ашық экономиканы қолдау болды. Шведтің жаһандануға қарсы қозғалысына қарсы бірқатар пікірталастарға қатысқан ол 2001 жылдың мамырында "Жалпы әлемдік капитализмді қорғау" ("Till världskapitalismens försvar") атты кітабын шығарды, онда жаһандану мен еркін сауданың пайдасын қорғайтын аргументтерін жинақтады. 2002 жылы кітап Atlas Economic Research Foundation ұйымдаған Sir Antony Fisher International Memorial Award сыйлығына ие болды, ал 2003 жылы Норбергке неміс Хайек Стифунгының алтын медалі табысталды (бұл сыйлықты бұрынғы британ премьер-министрі Маргарет Тэтчер және неміс экономисі Отмар Иссингпен бөлісті). Британдық Channel 4 телеарнасы оны өзінің кітабына негізделген "Глобализация – жақсы" (2003 жылы жарық көрген) деректі фильмін ұсынуға шақырды. 2002-2005 жылдары Норберг Тимброда саяси идеялар бөлімінің басшысы болды. 2006-2007 жылдары ол Брюссельде орналасқан Жаңа Еуропа орталығындағы аға ғылыми қызметкер болды. 2007 жылдың 15 наурызынан бастап Вашингтон қаласында орналасқан Като институтының аға ғылыми қызметкері болып жұмыс істейді. Ол сондай-ақ халықаралық Мон Пелерин қоғамының мүшесі. 2017 жылдың қаңтар айында Норберг Free To Choose Media баспасының атқарушы редакторы болды. 2020 жылдың қыркүйегінде ол "Ашық: Адамзат прогресінің тарихы" атты кітабын жариялады, оны The Economist "түсінікті, көрнекті және сенімді" деп сипаттады.