Кіріспе
Грек мифы; қиын мәселенің метафорасы
The cutting of the Gordian Knot is an Ancient Greek legend associated with Alexander the Great in Gordium in Phrygia, regarding a complex knot that tied an oxcart. Reputedly, whoever could untie it would be destined to rule all of Asia. In 333 BC Alexander was challenged to untie the knot. Instead of untangling it laboriously as expected, he dramatically cut through it with his sword, thus exercising another form of mental genius. It is thus used as a metaphor for a seemingly intractable problem which is solved by exercising brute force. Turn him to any cause of policy,
The Gordian Knot of it he will unloose,
Familiar as his garter
| author=Shakespeare
| title=Henry V
| source=Act 1 Scene 1. 45–47
Гордий түйінін кесу – Фригиядағы Гордийдегі Ұлы Александрмен байланысты ежелгі грек аңызы. Аңыз бойынша, осы түйінді шеше алған адам бүкіл Азияны билейтін болады. 333 жылға дейін Александрға осы түйінді шешу міндеті қойылды. Ол күткендей, оны ұзақ әрекетпен ашудың орнына, қылышымен кесіп, тағы бір интеллектуалдық шешімді қолданды. Сондықтан бұл, күшпен шешілетін шешімсіз мәселенің метафорасы ретінде қолданылады. Оны кез келген саяси мәселеге бұрыңыз, ол Гордий түйінін шешіп, сізге жақын болады.
The cutting of the Gordian Knot is an Ancient Greek legend associated with Alexander the Great in Gordium in Phrygia, regarding a complex knot that tied an oxcart. Reputedly, whoever could untie it would be destined to rule all of Asia. In 333 BC Alexander was challenged to untie the knot. Instead of untangling it laboriously as expected, he dramatically cut through it with his sword, thus exercising another form of mental genius. It is thus used as a metaphor for a seemingly intractable problem which is solved by exercising brute force. Turn him to any cause of policy,
The Gordian Knot of it he will unloose,
Familiar as his garter
| author=Shakespeare
| title=Henry V
| source=Act 1 Scene 1. 45–47
– Shakespeare
– Henry V
– Act 1 Scene 1. 45–47
The cutting of the Gordian Knot is an Ancient Greek legend associated with Alexander the Great in Gordium in Phrygia, regarding a complex knot that tied an oxcart. Reputedly, whoever could untie it would be destined to rule all of Asia. In 333 BC Alexander was challenged to untie the knot. Instead of untangling it laboriously as expected, he dramatically cut through it with his sword, thus exercising another form of mental genius. It is thus used as a metaphor for a seemingly intractable problem which is solved by exercising brute force. Turn him to any cause of policy,
The Gordian Knot of it he will unloose,
Familiar as his garter
| author=Shakespeare
| title=Henry V
| source=Act 1 Scene 1. 45–47
Аңыз
Фригияның патшасы болмады, бірақ Тельмисс қаласындағы (Ежелгі Ликияның астанасы) оракул қалаға бұқа арбасымен кірген адам олардың патшасы болатынын мәлімдеді. Гордиас есімді шаруа өгіз арбасымен қалаға кірген соң бірден патша деп жарияланды. Оның ұлы Мидас алғыс ретінен бұл арбаны фригиялық Сабазиос құдайына (гректер оны Зевспен теңестірді) арнап, оны жидебақ ағашының (Cornus mas) қабығынан жасалған күрделі түйінмен тіреуге байлады. Римдік тарихшы Квинт Курций Руф кейіннен бұл түйінді "бірнеше түйіндерден құралған, олардың бәрі тым қатты торыққан, сондықтан олардың қалай байланғанын көру мүмкін емес" деп сипаттады. Бұл арба б.з.д. IV ғасырда Гордиумдағы Фригияның бұрынғы патшаларының сарайында тұрды, сол кезде Ұлы Александр келді, осы кезде Фригия парсы империясының сатрапиясына, яғни провинциясына айналған еді. Оракул оның күрделі түйіндерін аша алатын адам бүкіл Азияны билейтінін жариялаған болатын. Кейбір классикалық ғалымдар бұл нұсқаны халық арасында кең таралған оқиғадан гөрі сенімдірек деп санайды. Оқиғаның әдеби көздері: Арриан (Александрияның жорығы 2.3), Квинт Курций (3.1.14), Юстинның Помпей Трогустың (11.7.3) тұжырымы және Элианның "De Natura Animalium 13.1". Кейіннен Ұлы Александр Азияны Ин және Окс өзендеріне дейін жаулап алып, осылайша болжамды орындады.
Түсіндірме
Бұл түйін діни шифр болып, оны діни қызметкерлер мен діни қызметкер әйелдер сақтаған болуы мүмкін. Роберт Грейвс бұл Дионис құдайдың айтылмаған атының белгісі болуы мүмкін деп болжады. Бұл ат шифр сияқты түйіліп, діни қызметкерлердің ұрпақтары арқылы беріліп, Фригия патшаларына ғана ашылған. "Халық аңыздарынан өзгеше, нағыз мифологияда кездейсоқ элементтер азады. Бұл миф тұтастай алғанда, Анатолияның орталық бөлігіндегі патшалықтағы династиялық өзгерістерге заңдылық беру мақсатымен жасалған сияқты: осылайша, Александрдың "түйіннің қатыгездікпен кесілуі ежелгі дәуірді аяқтады". Осы миф негізінде, жаңа династия тым ерте заманнан емес, бірақ жергілікті, бірақ діни қызметкер емес "сыртқы" топтың кеңінен еске алынған шығуымен байланысты, грек деректеріндегідей, қарапайым шаруа немесе жергілікті куәгерлердің айтуынша, өгіз арбасындағы нағыз фригийлік ретінде бейнеленген. Роллер (1984) грек деректеріндегі түпнұсқа фригиялық элементтерді бөліп, халықтық ертегі элементі мен діни элементті анықтап, династияның негізін қалаушыны ("Зевс" және Кибеланың культтарымен) байланыстырады. Басқа грек мифтері династияларды жаулап алу арқылы заңдылайды (Қадмуспен салыстырыңыз), бірақ бұл мифтегі маңызды оракул бұрынғы династия белгісіз оракул құдайымен одақтасқан діни қызметкерлердің әулеті болғанын көрсетеді.