Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мифтік Троялық ханзада және көруші
Mythical Trojan prince and seer
Грекия мифологиясында Елена (Ἕλενος, Helenos, Helenus) – мейірімді және епті көруші болған. Ол Троя патшасы Приам мен Троя патшайымы Геккубаның ұлы, сонымен қатар пайғамбар Кассандраның егіз бауыры ретінде Троялық ханзада еді. Ол Скамандриос деп те аталды және Аполлонның жақыны болған.
In Greek mythology, Helenus ('/h//ɛ//l//ə//n//ə//s/; Ἕλενος, Helenos, Helenus) was a gentle and clever seer. He was also a Trojan prince as the son of King Priam and Queen Hecuba of Troy, and the twin brother of the prophetess Cassandra. He was also called Scamandrios, and was a lover of Apollo.
Алғашқы жылдар
Алғашқы деректерде Елена мен оның қарындасы Кассандраға Аполлон құлақтарын жыландар тілдегеннен кейін болашақты көру қабілеті сыйланған. Басқа дереккөздерде Хеленға бұл қабілетті Кассандра үйреткен, бірақ көпшілік оның болжамдарын дұрыс деп санады. Болашақты көруге ие болғаннан кейін, ол тракиялық жұлдыжолшының айтуымен Скамандриус есімінен Хеленус деп аталды. Хеленус болжағандай, егер Александр (Парис) грек әйелін (яғни Еленаны) үйіне алып келсе, ахейлер Трояны қуалайды, жеңіп, оның ата-анасы мен бауырларын өлтіреді.
In the earliest sources, Helenus and his sister Cassandra were given the power of prophecy by Apollo after their ears were licked by snakes. In other sources, Helenus was taught the power by Cassandra, but others generally believed his predictions. After gaining foresight, he was renamed from Scamandrius to Helenus by a Thracian soothsayer. Helenus predicted that if Alexander (Paris) brought home a Greek wife (i. e. Helen), the Achaeans would pursue, and overpower Troy and slay his parents and brothers.
Троя соғысы
Гомер Хеленді ең ұлы болжаушы деп сипаттаған. Ол Гекторға кез келген ахейлікке жекпе-жекке шақыруға кеңес береді, оған Телемониан Аякс келіседі. Хелен ағасы Деифобпен бірге Троя әскерінің үшінші жасағын басқарды. Ол сондай-ақ ағасы Гектордың басшылығымен гректерді Трояның батысындағы жазықтан ығыстырып, "Илиада" дағы олардың лагеріне шабуыл жасаған Троя әскерінің құрамында болды. Ол Менелайдың қолынан жараланып, шегінуге мәжбүр болады. Троя соғысының соңғы жылы Хелен ағасы Париж қайтыс болғаннан кейін Хеленнің қолы үшін ағасы Деифобпен бәсекелесті, бірақ Хелен Деифобқа берілді. Жеңілісіне ренжулі Хелен Ида тауына қашып кетеді, кейін Одиссей оны тұтқынға алады. Ол Одиссейге, мүмкін, азаптап немесе мәжбүрлеп, Трояны қалай басып алуға болатынын айтады: олар Троя Палладиумын ұрлап, Пелопстың сүйектерін Трояға әкеліп, Неоптолемді (Ахиллдің Скириялық принцесса Деидамиядан туған ұлы) және Филоктетті (Гераклдің садағы мен жебелері болған) гректерге соғысқа қосылуға көндіруі керек еді. Неоптолем Скироста соғыстан жасырынып жүрді, бірақ гректер оны қайта табады.
Helenus is described by Homer as being the greatest of augurs. He advises Hector to challenge any Achaean to a duel, which Telemonian Ajax accepts. Helenus led the third battalion of the Trojan forces along with his brother Deiphobus. He was also part of the Trojan forces led by his brother Hector that beat the Greeks back from the plains west of Troy, and attacked their camp in the Iliad. He is wounded in the hand by Menelaus and forced to retreat. In the final year of the Trojan War, Helenus vied against his brother Deiphobus for the hand of Helen after the death of their brother Paris, but Helen was awarded to Deiphobus. Disgruntled over his loss, Helenus retreated to Mount Ida, where Odysseus later captured him. He tells Odysseus, perhaps after torture or coercion, how to capture Troy: they would win if they stole the Trojan Palladium, brought the bones of Pelops to Troy, and persuaded Neoptolemus (Achilles' son by the Scyrian princess Deidamia) and Philoctetes (who possessed Heracles' bow and arrows) to join the Greeks in the war. Neoptolemus was hiding from the war at Scyrus, but the Greeks retrieved him.
Салдары
Неоптолем Троя құлағаннан кейін Хеленнің қайын қарындасы, Гектордың жесірі Андромахты құл және әйелі ретінде алды, және одан Молос, Пиел және Пергам туды. Аполлодордың "Эпитома 6.13" еңбегінде айтылғандай, Троя құлағаннан кейін Елена Неоптолеммен бірге кетті. Ол Неоптолем, Андромах және олардың балаларымен Эпирге сапар шекті, онда Неоптолем оған Бутротум қаласын құруға рұқсат берді. Неоптолем Эпирден кеткен соң Андромах пен оның ұлдарын Еленаның қамқорлығына тапсырды. Неоптолемді Агамемнонның ұлы Орест, Менелай мен Еленнің қызы Гермиона үшін туған дау кезінде өлтірді, себебі Гермиона Орестке әйелдікке уәде етілген, бірақ Неоптолем оны өз әйелі етіп алған. Неоптолемнің патшалығы бөліскенде, нәтижесінде Елена Бутротумды патша ретінде иеленді. "Приамның ұлы Елена, Неоптолемдің тағына және төсегіне ие болғандықтан, Эпирдің грек қалаларының патшасы болды". Андромах оған Кестрин есімді ұл сыйлады, ол аңыз бойынша Троя патшасы Генгер немесе Зентер, және Франкстің әкесі ретінде танылады. Кейбір мифографтар Еленаға Деидамия мен Андромахтың қолы берілгенін айтады, бұл оның Неоптолемнің патшалығына талап етуіне көмектескен. Елена, Вергилийдің "Энеида" кітабының ІІІ-інде баяндалғандай, ізбасарларымен Бутротумда тоқтағанда Энеяның Римді құратынын болжады.
Neoptolemus had taken Andromache, Helenus's sister in law, and Hector's widow, as a slave and concubine after the fall of Troy, and fathered Molossus, Pielus and Pergamus with her. After the fall of Troy, Helenus went with Neoptolemus, according to Apollodorus' Epitome 6.13. He traveled with Neoptolemus, Andromache and their children to Epirus, where Neoptolemus permitted him to found the city of Buthrotum. After Neoptolemus left Epirus, he left Andromache and their sons in Helenus's care. Neoptolemus was killed by Orestes, Agamemmon's son, in a dispute over Hermione, the daughter of Menelaus and Helen, whom Orestes had been promised as wife, but whom Neoptolemus had taken. As the kingdom of Neoptolemus was partitioned, this led to Helenus acquiring the rule of Buthrotum, as king. "Helenus, a son of Priam, was king over these Greek cities of Epirus, having succeeded to the throne and bed of Neoptolemus." Andromache bore him a son, Cestrinus, who is identified with Genger or Zenter, a legendary Trojan king and father of Francus. Some mythographers alleged that Helenus was given the hand of both Deidamia and Andromache in marriage, which helped consolidate his claims to Neoptolemus' kingdom. Helenus prophesied Aeneas' founding of Rome when he and his followers stopped at Buthrotum, detailed by Virgil in Aeneid Book III.
Басқа мифтер
Бір дерек бойынша, Хелен Троя соғысынан кейін анасы Геккубаны алып, олар Херсонеске өтіп, сол жерде патшайымды итке айналдырған. Содан кейін Хелен оны қазір "Иттің қабірі" деп аталатын жерге жерледі. Мифтің бір нұсқасында Агаммнон Трояны сатып алуға көмектескен барлық сатқындарды шақырып, Троя тоналғаннан кейін оларға берген уәделерін орындады. Олардың екеуі – Хелен мен Кассандра, олар Приаммен бейбітшілік орнатуды үнемі сұраған, және Хелен Ахиллдің денесін жерлеу үшін қайтаруға қалай сәтті үгіттеген. Осы кеңеске сай, Агаммнон Хелен мен Кассандраны бостандыққа шығарды. Содан кейін Хелен, Геккуба мен Андромаха оны қалай жақсы көргенін есіне түсіріп, Агаммнонға олардың мүддесін сұрады. Кеңесшілердің кеңесімен ол оларға бостандық берді. Олардың төртеуі Фракия Херсонесіне көшіп, онда 1200-ге жуық ізбасарларымен қоныстанды. Джеффри Монмуттың "Британ патшаларының тарихында" (шамамен 1136 ж.) Хелен Неоптолеммен бірге көптеген троялықтарды тұтқынға алып, Ахиллдің Троя соғысында қаза тапқаны үшін Грекияға шынжырмен әкелді. Неоптолемнің бұйрығымен олар және олардың ұрпақтары Пандрас патшаның заманына дейінгі бірнеше буын бойы құлдықта қалды, содан кейін оларды Троялық Брут азат етті.
In one account, Helenus got his mother Hecuba after the Trojan War and they crossed over to the Chersonese where the queen was turned into a bitch. Helenus then buried her at the place now called the Bitch's Tomb. In one version of the myth, Agamemnon summoned all of the traitors who helped betray Troy and honored their promises to them after the sack of the Troy. Two of which were Helenus and Cassandra who had always pled with Priam for peace, and how Helenus had successfully urged the return of Achilles’ body for burial. Accordingly, Agamemnon, following the advice of the council, gave Helenus and Cassandra their freedom. Then Helenus, remembering how Hecuba and Andromache had always loved him, interceded with Agamemnon in their behalf. The latter by advice of the council gave these their freedom. It is said that these four migrated to the Thracian Chersonese where they settled with twelve hundred followers. In Geoffrey of Monmouth's Historia Regum Britanniae (c. 1136) Helenus was captured by Neoptolemus along with many other Trojans, and taken in chains to Greece as revenge for the death of Achilles in the Trojan War. Under Neoptolemus' orders, they and their descendants remained in slavery until the time of King Pandrasus several generations later, when they were liberated by Brutus of Troy.