Кіріспе
Грекия мифологиясында, аңыздағы болжаушы және емші, Ellobiidae тұқымдасына жататын жер шаяндары туысы. Грекия мифологиясында, Мелампус (/m//ɪ/'/l//æ//m//p//ə//s/; Μελάμπους, Melampous) – аңыздағы болжаушы және емші, бастапқыда Пилос қаласынан шыққан, Аргоста билік еткен. Геродоттың сөзіне сәйкес, ол Дионис құдайына табынуды енгізген, оның болжамдау қабілеті египеттіктерден келгенін және ол жануарлардың тілін түсіне алатынын айтқан. Классикалық және эллинистік дәуірлерде Мелампус есімімен бірнеше псевдоэпиграфиялық еңбектер таратылған. Геродот пен Паусаниас (VI. 17.6) Гесиодқа сілтеме жасай отырып, оның әкесі Амифаон болғанын, оның есімі "айтылмаған" немесе "өте зор" дегенді білдіреді дейді; осылайша Меламп және оның ұрпақтары "Амифаон үйінен" шыққан Амифайдтар болған. Морис де Герин 1835 жылы оны батыстың алғашқы прозалық поэмасы "Кентаврдың" кейіпкерлерінің бірі етіп көрсеткен.
the land snail genus in the family Ellobiidae
In Greek mythology, Melampus (/m//ɪ/'/l//æ//m//p//ə//s/; Μελάμπους, Melampous) was a legendary soothsayer and healer, originally of Pylos, who ruled at Argos. He was the introducer of the worship of Dionysus, according to Herodotus, who asserted that his powers as a seer were derived from the Egyptians and that he could understand the language of animals. A number of pseudepigraphal works of divination were circulated in Classical and Hellenistic times under the name Melampus. According to Herodotus and Pausanias (vi.17.6), on the authority of Hesiod, his father was Amythaon, whose name implies the "ineffable" or "unspeakably great"; thus Melampus and his heirs were Amythaides of the "House of Amythaon". Maurice de Guérin made him one of the characters of the first Western prose poem, "The Centaur", in 1835.
Гомер
Гомердің "Одиссеясында" "Меламптың көрушілер руынан тараған пайғамбар" Теоклименнің тегі туралы айтылатын сырға толы әңгіме Меламп туралы эпикалық оқиғаны соншалықты қысқа баяндайды ki, оның мәліметтері Гомердің оқырмандарына жақсы белгілі болған жағдай болуы керек. Ұсыныстар арқылы, біз Меламп пен Нелей арасындағы Пилос қаласындағы тартысты көреміз, ол Меламптың "үлкен, сәнді үйін" тартып алып, оны батырлық жер аударылуға мәжбүр етеді. Меламп Филактын үйінде бір жыл бойы "Нелейдің қызы Перо үшін" құлдық қызмет етеді. Ең қиын жағдайда Мелампқа "құбыжық, өлімге әкелетін рухтың ақылына түскен жасыл шабыт. Бірақ көруші өлімнен аман қалды" және ақырында Филактын малын Пилосқа қайта әкеліп, Нелейден кек алады және Пероны інісі Биасқа үйлендіреді. Алайда Меламптың тағдыры Аргоста болды, ол онда өмір сүрді, билік құрды, үйленді және ұзақ әулеттің негізін қалады, бұл да Гомердің сырға толы әңгімесінде қысқаша сипатталған.
Кейінгі мифтер
Кейінгі уақытта аңыз әңгімеге қосымша егжей-тегжейлер қосылды: Меламп Анаксагор немесе мүмкін Проэтус билік еткен кезде Пилоста өмір сүрген. Патша баласын емдей білгенге сыйлық ұсынды. Меламп өгізді өлтіріп, сөрегін жеуге келген құстармен сөйлесті. Олар соңғы рет патша құрбандық шалғанда осындай той өткізгендерін айтты. Олар Мелампқа ханзада үлкен, қанды пышақтан қорқып, баланы тыныштандыру үшін оны бір шетке лақтырып тастағанын айтты. Пышақ ағашқа тиіп, хамадриаданы жарақаттады, ол ханзадаға ауру жіберді. Хамадриада Мелампқа, егер ағаштан пышақ алынып, қайнатылса, содан кейін ханзада оның тотыққан суын ішсе, баланың сауығатынын айтты. Меламп оның нұсқауларын орындап, емдегені үшін патшалықтың үштен екісін өзіне, ал үштен бірін інісі Биасқа талап етті. Патша келісті. Меламптың тағы бір нұсқасында, Аргос әйелдері Дионис құдайының әсерінен ақылдан безген кезде, Анаксагор немесе мүмкін Проэтус тұсында Меламп оларды емдеу үшін шақырылды, бірақ төлем ретінде патшалықтың үштен бірін талап етті. Патша бас тартты, бірақ әйелдер бұрынғыдан да жабайыланды, сондықтан ол Мелампусты қайта іздеуге мәжбүр болды, ол өзіне үштен бір бөлігін және бауыры Биас үшін тағы бір бөлігін талап етті. Патшаның келісуден басқа амалы қалмады, сондықтан Меламп оларды Лузи қаласына алып барды, онда олар Артемиданың киелі орнында ақылсыздықтан айықты. Меламптың болжамгер ретіндегі даңқы оның сыйлықтарын түсіндіру үшін, жыландар туралы анекдоттарға жақын мифтерді тудырды. Бірде ол кішкентай кезінде қызметшілеріне екі жыланды өлтірмеуді бұйырды. Жыландар Мелампқа жануарлармен сөйлесу қабілетін сыйлады. Тағы бір нұсқада ол арбаның астында қысылып өлген ана жыланды және екі жетім баласын тапты. Ол жыланды жерлеп, балаларын тастап кетпеді. Олар оған ризалық білдіру үшін құлағын тазалап жалады, соның арқасында ол жануарларды түсіне бастады. Осыдан кейін Аргосты үш патша биледі, олардың әрқайсысы Биас, Меламп және Анаксагордан тараған. Меламптың орнын ұлы Мантий бағындырды, ал Меламптың әулеті Троя соғысына қатысқан ағайынды Алкмеон мен Амфилохқа дейін жалғасты. Өмірінің соңында Мелампты ұрлады. Түрмесінде ол екі құмырсқаның сөйлесіп жатқанын естіді, олар келесі күні таңертең Меламптың төбесінен өтіп кететінін айтты. Меламп тұтқындарын шақырып, оны басқа жерге көшіруді талап етті. Ол қатты дау көтеріп, ұрлаушыларды келісімге келтірді. Келесі күні таңертең төбе құлағанда, ұрлаушылар оның пайғамбар екеніне және оны ұстап тұру құдайларды ренжітуі мүмкін деген шешімге келді. Олар оны босатты. Меламп Фригия патшасы Мидастың да аңызында еске алынады, ол ләззат пен қуанышқа құмар патша еді. Мидас патша Аполлон мен Марсиас арасындағы музыкалық сайыстың төрешісі болып тағайындалды. Аполлон анық жеңіске жеткенімен, Мидас патша басқа төрешілермен келіспеді. Аполлон оны есек деп атады және оның басын ұстап, Мидасқа есек құлағын берді. Олар ұзын және түкті болып өсті, ал Мидас қорқып, оларды биік фригиялық бас киіммен жапты, ешкім оның ұятты құпиясын білмейді деп үміттенеді. Бұл ұятты жайтты тек оның шаштаразы білді, бірақ Мидас оның құлақтарының ақымақтық күйін ешкімге айтпаса, өлім жазасына кесілетінін ескерткен. Шаштараз өзін құпияны жасыра алмады және өмірі үшін қорқып, Пактол өзенінің жағасында шұңқыр қазып, ешкім тыңдамайтынына көз жеткізген соң, шұңқырға "Мидас патшаның құлақтары есектің құлақтары" деп сыбырлады. Сырды мәңгілікке көму үшін тесікті толтырып, шаштараз бақытты және тыныш кетіп қалды. Келесі көктемге дейін бәрі жақсы болды, сонда шұңқырдан қамыс өсіп шығып, басқа қамыстарға Мидастың есек құлақтары бар екенін сыбырлады. Бұл қамыс өз кезегінде барлық өткен адамдарға құпияны сыбырлады. Көп ұзамай құстар бұл жаңалықты естіп, Мелампқа жеткізді. Меламп барлық достарына айтты, көп ұзамай бүкіл патшалық Мидас патшаның құпиясы туралы біліп қалды.
Меламподия
Ежелгі заманда Гесиодқа жатқызылған еңбек ("Меламподия") тек фрагментарлық цитаталар мен кездейсоқ айтылған сөздер түрінде сақталған, сондықтан Уолтер Беркерттің пікірінше, оны қайта құру "өте күмәнді". І. Лёффлер "Меламподия: мазмұнын қайта құруға талпыныс" (1963) еңбегінде осы мәселеге қатысты зерттеу жүргізген.