Лугне По – француз актері, режиссер, Théâtre de l'Œuvre театрының негізін қалаушы. Ибсен, Стриндберг сияқты скандинав драматургтерінің туындыларын француз тіліне енгізген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз актері және режиссері Аурелиен Мари Лугане (27 желтоқсан 1869 – 19 маусым 1940), сахналық және қаламгерлік есімі Лугане Пое ретінде танымал, француз актері, театр режиссері және сахна суретшісі болған. Ол Париждің танымал Théâtre de l'Œuvre театрын құрды, ол он тоғызыншы ғасырдың соңында француз символистерінің жаңашыл туындыларын сахналады. Өзінің замандасы, театр саласындағы новатор Андре Антуан сияқты, ол скандинавиялық көрнекті драматургтар Хенрик Ибсен, Август Стриндберг және Бьёрнстерн Бьёрнсонның пьесаларын Францияда тұңғыш рет көрсетті.
French actor and director
Aurélien Marie Lugné (27 December 1869 19 June 1940), known by his stage and pen name Lugné Poe, was a French actor, theatre director, and scenic designer. He founded the landmark Paris theatre company, the Théâtre de l'Œuvre, which produced experimental work by French Symbolist writers and painters at the end of the nineteenth century. Like his contemporary, theatre pioneer André Antoine, he gave the French premieres of works by the leading Scandinavian playwrights Henrik Ibsen, August Strindberg, and Bjørnstjerne Bjørnson.
Ерте мансап
1887 жылы 17 жасында Лугне По және оның досы Жорж Бурдон «жарияланбаған немесе, ең болмағанда, аз танымал туындыларды» қоюға ұмтылған «Le Cercle des Escholiers» атты әуесқой театр ұйымын құрды. Париж консерваториясына емтиханға дайындалып жатқанда, ол өзінің атын Лугнеден «Лугне По» деп өзгертті, бұл Эдвин Аллан Поға жасалған құрметтің белгісі болды. Консерватория 1887 жылдың күзінде оның өтінімін қабылдамады, бірақ 1888 жылдың күзінде қабылдады. Бірнеше күннен кейін ол Андре Антуанның «Théâtre Libre» театрына, абоненттік негіздегі тәуелсіз театрға қосылды. Сол маусымның алғашқы қойылымында өз атымен ойнағаннан кейін, Лугне По Антуанның труппасымен байланысы бар кезеңде «Филиппон», «Делорм» және «Лерой» сахналық есімдерін қабылдады. Лугне По үлкен «Comédie Française» жұлдызы Густав Вормс басшылығымен консерваторияда актерлік сабақтарын жалғастырды, сонымен қатар «Théâtre Libre» театрының 1888-1889 жылғы маусымында және келесі маусымның бірінші жартысында ойнады. Бірақ келесі жылы Антуан актерлерді, Лугне Поны қоса, нашар ойын көрсеткені үшін қорқытып, кінәлағандықтан шиеленіс күшейді. 1890 жылдың басында Бельгиядағы гастрольдер кезінде туындаған даудан кейін, Лугне По консерваториядағы байқауларға назар аударды және 1890 жылдың басында комедия бойынша бірінші сыйлықты жеңіп алды. Алайда, күздегі әскери қызметке шақырылуы оның театрлық мансабын тоқтатты. Кетуге дайын тұрғанда, ол «Набилер» деп аталатын суретшілер тобымен танысып, олардың туындыларын бірнеше мақала арқылы жариялады. 1891 жылдың көктемінде қысқартылған әскери қызметтен оралғаннан кейін Лугне По Пол Форттың «Théâtre d'Art» театрына қосылды, алғаш рет Морис Метерлинктың «L'Intruse» пьесасында ойнады. Келесі екі жыл бойы ол «Théâtre d'Art» театрында актерлікпен айналысып, бұрынғы «Le Cercle des Escholiers» ұйымы үшін режиссерлік жұмыстар атқарды. Лугне По Форт үшін он пьесада ойнады, ең бастысы – Метерлинктың «L'Intruse» (1891) және «Les Aveugles» (1891) пьесаларындағы Ескі адам және Соқыр адам рөлдері, сондай-ақ Жюль Бойстің «Les Noces de Sathan» (1892) пьесасындағы Шайтан рөлі. Ол Жоржетт Камемен бірге, иератикалық қозғалыстар мен ишаралармен, салтанатты, әуенді мәнермен берілетін Символистік актерлік стилін қалыптастырды. 1892 жылдың 28 наурызындағы қойылымдар көңіл көтермейтін болғандықтан, Форт «Théâtre d'Art» театрының жұмысын тоқтатты. Лугне По өзінің талантын «Cercle des Escholiers» ұйымымен бірге ерекше қойылымдар жасауға жұмсады, оның шыңы – Ибсеннің «Теңізден келген ханым» (1892) пьесасы болды. Бұл Парижде француз тіліне аударылған төртінші Ибсен пьесасы болды, одан бұрын Антуанның 1890 жылғы «Жілектер» және 1891 жылғы «Жабайы қаз» пьесалары, сондай-ақ Альберт Карренің 1891 жылғы желтоқсандағы «Хедда Габлер» қойылымы болған еді. Лугне По 1893 жылы «Théâtre d'Art» театрын «Théâtre de l'Œuvre» деп қайта құрғанда, Ибсенді Париж театрындағы өзінің мамандығы етіп алды, 1893 және 1897 жылдар аралығында тоғыз Ибсен пьесасының премьерасын өткізіп (және көбінесе солардың ішінде ойнады).
In 1887, at age 17, Lugné Poe and friend Georges Bourdon created an amateur theatre group called le Cercle des Escholiers, which sought to perform "unpublished or, at the very least, little known works." As he prepared to audition for the Paris Conservatory, he changed his name from Lugné to "Lugné Poe" in homage to Edgar Allan Poe. While the Conservatory rejected his audition in fall 1887, they accepted him in fall 1888; days later he joined André Antoine's Théâtre Libre, a subscriber based Naturalist independent theatre. After appearing in the first play of that season under his own name, Lugné Poe adopted the stage names "Philippon," "Delorme," and "Leroy" for the duration of his association with Antoine's company. Lugné Poe continued acting lessons at the Conservatory under the great Comédie Française star Gustave Worms while appearing in Théâtre Libre's 1888 1889 season and the first half of the next. But tensions grew over the next year as Antoine bullied and blamed his actors, including Lugné Poe, for weak performances. After their falling out while on tour in Belgium in early 1890, Lugné Poe concentrated on his Conservatory competition showcases, winning a First Place certificate for Comedy in early 1890. His obligation to fulfill military service in the fall, however, suspended his theatrical rise. Before his departure, he had already befriended a group of painters known as The Nabis, and publicized their work in a series of articles. Returning from an abbreviated military service in early spring 1891, Lugné Poe joined Paul Fort's Théâtre d'Art, first appearing in Maurice Maeterlinck's L'Intruse. For the next two years, he moved regularly between acting for the Théâtre d'Art and directing for his former company Le Cercle des Escholiers. Lugné Poe performed in ten plays altogether for Fort, interpreting, most notably, the Maeterlinck rôles of the Old Man in L'Intruse (1891) and the First Blind Man in Les Aveugles (1891), as well as Satan in Jules Bois' Les Noces de Sathan (1892). He, along with Georgette Camée, forged the signature Symbolist acting style that conveys a reverie, with its hieratic movement and gestures, matched with solemn, psalmodized line readings. After the disappointing plays of the March 28, 1892 program, Fort called a halt to the Théâtre d'Art. Lugné Poe put his talents to staging and acting in noteworthy plays with the Cercle des Escholiers, which culminated with Ibsen's The Lady from the Sea (1892). It was only the fourth French translated Ibsen play to open in Paris, after Antoine's landmark productions of Ghosts in 1890 and The Wild Duck in 1891, and Albert Carré's production of Hedda Gabler in December 1891. When Lugné Poe reconstituted the Théâtre d'Art as the Théâtre de l'Œuvre in 1893, he would make Ibsen his specialty in Paris theatre, premiering (and often starring in) nine Ibsen plays between 1893 and 1897.
Өнер театры
Пауль Форт сияқты, Лугане По компаниясының алғашқы өнер театры тәжірибесінің толық мерзіміне тұрақты сахнаны ешқашан қамтамасыз ете алмады. «Театр де Л’Оувр» 1893 жылғы мамыр айында «Париж Буфф театрында» Матерлинктің «Пеллеас және Мелисанда» спектаклімен дебют жасады, бірақ келесі маусымдағы алты қойылым алыс орналасқан «Түнгі Буфф театрында» өтті, онда ол Ибсеннің «Росмерсхольм», «Халық жауы» және «Шебер-құрылысшы», Герхард Хауптманның «Жалғыз өмірлер» және Бьёрнстерн Бьёрнсонның «Адам күшінен тыс» шығармаларын көрсетті. 1894 жылғы мамыр айында Анри Батай мен Роберт д’Хумиердің «Ұйықтаған сұлу» қойылымы үшін ол алғаш рет «Nouveau Théâtre» кеңістігін алды. Ол маусымды жаңа салынған «Comédie Parisienne» (кейіннен Луи Жуведің «Théâtre de l'Athénée» деп аталды) театрында Август Стриндбергтің «Кредиторлар» спектаклімен аяқтады, бірақ 1894-95 маусымының көп бөлігіне «Nouveau Théâtre» директорлығын қабылдады. Ол жерде ол Джон Фордтың «Ол жезөкше (Аннабелла) – бұл өкінішті», Бобурдың «Бейсөз дауысы», Стриндбергтің «Әке», Шдраканың «Кішкентай саз балшық арба» және Матерлинктің «Ішкі көрініс» спектакльдерін тұңғыш рет сахналады. 1895 жылғы мамырдағы қойылымдары (оның ішінде Ибсеннің «Кішкентай Эйольф») «Théâtre des Menus Plaisirs» театрында қойылса, ол «Nouveau Théâtre» театрына қайтып келіп, маусымды Ибсеннің «Бранд» спектаклімен аяқтады. 1895-96 маусымы екі жерде өтті. Лугне По маусымның бірінші жартысын «Париж комедиясында» сахналады, оның құрамында Томас Отуэйдің «Венеция сақталды», Калидасаның «Шакунталаның сақинасы» және Оскар Уайльдтың «Саломея» романдары бар. Екінші жартысы 1896 жылдың наурыз айынан бастап «Nouveau Théâtre» театрында «Théâtre de l’Œuvre» театрының екі жылдық резиденциясы басталды. Ең бастысы, олар Ибсеннің «Қоғамның тіректері» (22-23 маусым 1896) және «Peer Gynt» (11-12 қараша 1896); Альфред Жарридің «Ubu Roi» (9-10 желтоқсан 1896); Бьёрнсонның «Адам күшінен тыс» романының жалғасы (25-26 қаңтар 1897); Гауптманның ертегі драмасы «Суға батқан қоңырау» (4-5 наурыз 1897); Батайдың «Сіздің қаныңыз» (7-8 мамыр 1897); Ибсеннің «Махаббат комедиясы» (22-23 маусым 1897) және «Джон Габриэль Боркман» (8-9 қараша 1897); Николай Гогольдің «Бас инспектор» (7-8 қаңтар 1898); және Ромен Ролланның «Аэрт» (2-3 мамыр 1898) және «Қасқырлар» (18 мамыр 1898) спектакльдерін тұңғыш рет көрсетті. Соңғы маусымда «Théâtre de l’Œuvre» екі ерекшеліксіз премьераны берді: Пол Сонниестің «Фауста» (1899 жылғы 15-16 мамыр) және Люсьен Майраргтың «Жоқал» (1899 жылғы 5-6 маусым), ақпан айында үлкен «Théâtre de la Renaissance» театрында көптен күткен «Халық жауының» қайта жаңғыруын өткізуді жөн көрді. Лугне Поның компания үшін соңғы қойылымдары 1893 жылы «Театр де Л’Овр» «Пеллеас пен Мелисанда» спектаклімен басталған театрда: «Париж Буфф театрында» өтті. XIX ғасырдың аяғында Лугне По компаниясы Париждің жарты ондық театрын батыл, қиын және кейде қатал қазіргі заманғы драма үшін алаң ретінде табысты құрды. 1895 жылы Якуб Грин және Тәуелсіз театр қоғамы Лугане По мен оның труппасын Лондонға Ибсеннің «Росмерсхольм», «Шебер-құрылысшы» және Морис Метерлинктің «Л’Интруз» және «Пеллеас және Мелисанда» символдық спектакльдерінің бір маусымын ұсынуға шақырды.
Like Paul Fort before him, Lugné Poe never secured a permanent stage for the entire run of his company's initial art theatre experiment. The Théâtre de l'Œuvre debuted with Maeterlinck's Pelléas et Mélisande for a single matinée performance at the Théâtre des Bouffes Parisiens in May 1893, but the six engagements in his next season occurred at the distant Théâtre des Bouffes du Nord, where he premiered Ibsen's Rosmersholm, An Enemy of the People, and The Master Builder, Gerhart Hauptmann's Lonely Lives, and Bjørnstjerne Bjørnson's Beyond Human Power, among others. For the May 1894 production of Henri Bataille and Robert d'Humières' Sleeping Beauty, he secured Nouveau Théâtre's space for the first time. Though he concluded the season with August Strindberg's Creditors at the newly built Comédie Parisienne (later known as Louis Jouvet's Théâtre de l'Athénée), he quickly assumed the directorship of Nouveau Théâtre for most of the 1894 95 season. There he premiered Maeterlinck's adaptation of John Ford's 'Tis Pity She's a Whore (Annabella), Beaubourg's The Mute Voice, Strindberg's The Father, Śūdraka's The Little Clay Cart, and Maeterlinck's Interior, among others. While his May 1895 productions (including Ibsen's Little Eyolf) were staged at the Théâtre des Menus Plaisirs, he returned to Nouveau Théâtre to conclude the season with Ibsen's Brand. The 1895 96 season found residence at two locations. Lugné Poe staged the first half of the season back at the Comédie Parisienne, with a line up that included Thomas Otway's Venice Preserved, Kālidāsa's The Ring of Shakuntalā, and Oscar Wilde's Salome. The second half, however, starting in March 1896, began over two years' residency for the Théâtre de l'Œuvre at Nouveau Théâtre. Most notably, they premiered Ibsen's Pillars of Society (22 23 June 1896) and Peer Gynt (11 12 November 1896); Alfred Jarry's Ubu Roi (9 10 December 1896); Bjørnson's sequel to Beyond Human Power (25 26 January 1897); Hauptmann's fairy drama The Sunken Bell (4 5 March 1897); Bataille's Your Blood (7 8 May 1897); Ibsen's Love's Comedy (22 23 June 1897) and John Gabriel Borkman (8 9 November 1897); Nikolai Gogol's The Inspector General (7 8 January 1898); and Romain Rolland's Aert (2 3 May 1898) and The Wolves (18 May 1898). For their last season, the Théâtre de l'Œuvre gave two undistinguished premieres—Paul Sonniès' Fausta (15 16 May 1899) and Lucien Mayrargue's The Yoke (5 6 June 1899)—preferring to hold the much anticipated revival of An Enemy of the People at the grander Théâtre de la Renaissance in February. Lugné Poe's last productions for the company were done at the very theatre where the Théâtre de l'Œuvre had begun in 1893 with Pelléas et Mélisande: the Théâtre des Bouffes Parisiens. By the close of the nineteenth century, Lugné Poe's company had successfully established half a dozen Parisian theatres as sites for daring, challenging, and at times outrageous modern drama. In 1895, Jakub Grein and the Independent Theatre Society invited Lugné Poe and his troupe to present a season of Ibsen's Rosmersholm, The Master Builder, and Maurice Maeterlinck's symbolist L'Intruse and Pelléas and Mélisande in London.