Кіріспе

Грек мифологиясында Ксу́т (грекше: Ξοῦθος Xouthos) – Пфти́я князі, кейін Пелопоннес патшасы болған. Ол ұлдары арқылы ахей және иониялық тайпалардың негізін қалады.

Этимология

Роберт Грейвс жазушының айтуынша, Ксустың аты ежелгі грек тіліндегі "құсқаназ" деген мағына беретін "strouthos" сөзінен туындаған.

Отбасы

Ксут – Фессалия патшасы Гелленнің және нимфа Орсейстің ұлы, Дорус, Эол, Ксенопатра және, мүмкін, Неонның бауыры. Оның Ион мен Ахей деген екі ұлы және Афина патшасы Эрехтейдің қызы Крейзадан Диомеда есімді қызы болды. Эврипидтің "Ион" пьесасы ерекше нұсқасын ұсынады, онда Ксут Эолдың ұлы екендігі, ал Ионды шын мәнінде Ксуттың әйелі Крейзадан Аполлон тудырғандығы айтылады. Ксут пен Крейза Дельфи оракуліне барып, бала сұрап құдайға жалбарынады. Сол кезде олардың Ион есімді баласы бар екендігін естіп, оның Аполлоннан туғанын және Крейзаның анасы екенін біледі, бірақ Крейза Аполлонның зорлауынан болған жарақаттан ұлын ұмытып кеткен еді. Дельфи оракулі оларға Ионның Ксуттың ұлы екенін және Крейзаның отбасы оны афиналық ретінде қабылдауы керектігін жеткізеді. Бұл Крейзаны қатты ашуландырады, ол өгей ұлын өлтіруге тырысады, бірақ одан құтыла алмайды. Осы сәтте Крейза кішкентай Ион ұйықтаған төсекшені тауып, оның анасы екенін түсінеді. Ионды асырап алғанына қарамастан, Ксут әке болғанына қуанады және Ионды Афинада өзінің заңды ұлы ретінде таныстырады. Кейін Ксут Крейзадан Дорус пен Ахейді дүниеге келтіреді, бірақ Дорус көбінесе Ксуттың бауыры ретінде таныстырылады.

Мифология

Гректердің шығу тегі туралы Гесиодтың әйелдер каталогында айтылғандай, Еленнің үш ұлы – Дорус, Ксут (онының ұлдары Ион және Ахееймен бірге) және Эол – грек ұлтын құраған ежелгі маңызды тайпалардың түпкі аталары саналды.