Кіріспе

Виктория Кресінің иегері

Уильям Рид (21 желтоқсан 1921 жыл - 28 қараша 2001 жыл) - шотландтық Виктория Кресінің иегері, британдық және Достас елдерінің қарулы күштеріне жаудың қарсы тұруындағы батылдығы үшін берілетін ең жоғары және ең беделді награда. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік әуе күштерінің бомбалаушы әскерінде ұшқыш болып қызмет еткенде Виктория Кресіне ие болды. Ланаркширдегі Бейлистон қаласында туған ол соғыс басталғанда RAF-ке қосылуға өтініш берді. Алғашқы жаттығулардан кейін ол бомбалаушы ұшқышы болып таңдалды, жақын арада өзі де ұшқыштарға нұсқаушы болды. Соңында оған операциялық міндеттер берілді, ол Дюссельдорфқа бірнеше рейд жасады, нәтижесінде Виктория Кресімен марапатталды. Кейінірек жасаған рейдтің бірінде оның ұшағы атып түсіріліп, Германияда тұтқынға түсті. Соғыстан кейін ол RAF-тен кетіп, ауыл шаруашылығы саласында жұмыс істеді. 19 қараша 2009 жылы оның Виктория Кресі аукционда 384 000 фунт стерлингке сатылды, бұл Ұлыбритания азаматына берілген Виктория Кресі үшін рекордтық көрсеткіш.

Ерте өмір

Уильям Рид 1921 жылғы 21 желтоқсанда Глазго қаласының жанындағы Бейлистон қаласында, теміршінің ұлы болып дүниеге келді. Ол Свинтон бастауыш мектебінде және Коатбридж жоғары сынып мектебінде оқыды, содан кейін біраз уақыт металлургияны зерттеді, бірақ кейін RAF-қа қосылуға өтініш берді. Ол Little Rissington-да екі қозғалтқышты Airspeed Oxfords ұшақтарында оқытылды, сосын RAF North Luffenham-дағы операциялық дайындық бөліміне ауысты. Ол жерде, ұшқыш ретіндегі шеберлігі оны инструктор болып таңдауға себеп болды, ол Vickers Wellington ұшағында ұшты, бірақ Avro Lancaster ауыр бомбалаушы бөліміне жіберу уәдесімен. 1942 жылғы 19 желтоқсанда ұшқыш офицері қызметіне тағайындалды. Бұл тағайындама 1943 жылғы шілде айына дейін іске аспады, ол Тренттегі Ньюарк маңындағы RAF Вигслидегі 1654 түрлендіру бөліміне жіберілді, онда ол алғашқы операциялық миссиясын екінші пилот ретінде, 9-шы эскадрильяның Lancaster ұшағында, Мёнхенгладбахқа жасалған шабуылда орындады. Қыркүйекте ол Lancaster бомбалау операцияларын бастау үшін Ньюарктағы RAF Syerston-дағы 61-ші эскадрильяға жіберілді және Дюссельдорфқа шабуыл жасамас бұрын Германияның әртүрлі қалаларына жеті рет ұшты.

617-шы эскадрилья

Ауруханада емделгеннен кейін Рид 1944 жылдың қаңтар айында Вудхолл Спадағы 617 (Дамбустер) эскадрильясының C рейсіне қосылып, Франциядағы түрлі нысаналарға ұшты. 1944 жылдың 14 маусымында ол штабты ұшқыш лейтенанты қызметіне тағайындалды. 1944 жылдың 31 шілдесінде 617 эскадрильясы Реймс қаласының жанындағы Рилли-ла-Монтагнде орналасқан V қару-жарақ қоймасына қарсы "Таллбой" тереңдеу бомбалық шабуылға 9 эскадрильямен бірікті. Ланкастер Mk. I ME557 KC S ұшағымен ұшқан Рид 12 000 фут биіктіктегі нысанаға бомба тастағанда, 6 000 фут биіктікте тағы бір Ланкастер тастаған бомбаның соққысынан ұшағының дірілдегенін сезінді. Бомба оның ұшағының фюзеляжынан өтіп, барлық басқару кабельдерін қиып, құрылымын қиын жағдайға түсірді, содан кейін Рид парашютпен секіруге бұйрық берді. Экипаж мүшелері ұшып шыққанда, ұшақ құлауға түсіп, Ридті орындығына қадап қойды. Ол жоғары созылып, қашқыш люктің панелін ашып, Ланкастер екіге бөлінер алдында қиындықпен шықты. Парашютпен ауыр қонды, құлау кезінде қолы сынды. Бір сағат ішінде неміс патрулі оны тұтқынға алып, соғыс тұтқындығына қамады. Әртүрлі лагерьлерге ауыстырылғаннан кейін, ол соғысты Берлиннің батысындағы Люккенвальдедегі III Сталаг әскери тұтқын лагерінде аяқтады.

Соғыстан кейінгі кезең

Рид 1946 жылы демобилизацияланды және оқуын жалғастырды, бірінші Глазго университетінде, содан кейін Шотландияның батысындағы ауыл шаруашылығы колледжінде. 1949 жылы Глазго университетін бітіргеннен кейін, ол алты айға стипендия алып, Үндістан, Австралия, Жаңа Зеландия, Америка және Канада елдерінде ауыл шаруашылығын зерттеді. 1949 жылдың 15 қаңтарына дейін резервте офицерлік шенін сақтап тұрды.

Кейінгі жылдар

1950 жылы ол Дунесйдегі Макроберт қорының ауыл шаруашылығы жөніндегі кеңесшісі болды. 1959 жылдан 1981 жылы зейнетке шыққанға дейін мал азығын өндіретін фирманың кеңесшісі болды. Рид 12-шы эпизодта, "Жылдам құйын – Германияны бомбалау (1939 жылдың қыркүйегі – 1944 жылдың сәуірі)", аталатын, 1973-1974 жылдардағы танымал британдық деректі телесериалы "Соғыстағы әлем" бағдарламасында оған Виктория кресі сыйланған миссиясы туралы еске алады және оны жанды түрде сипаттайды.

Отбасы

Рид 1952 жылы Глазго Daily Record газетінің спорт жаңалықтары редакторы Уильям Галлахердің қызы Вайолет Кэмпбелл Галлахерге үйленді. Олар үйленгенге дейін ол Виктория кресімен марапатталғанын білмегендігі хабарланды.

Өлім

Уильям Рид 2001 жылғы 28 қарашада 79 жасында қайтыс болды, одан әйелі және екі баласы қалды. 2009 жылғы 19 қарашада оның Виктория шарпысы (VC) Spink медаль мамандары өткізген аукционда сатылды. Ол анонимді ұсынушыға 384 000 фунт стерлингке ұсылды, бұл Ұлыбритания азаматына берілген Виктория шарпысы үшін рекордтық сома болды. Кейіннен бұл ұсынушының Мелисса Джон екені белгілі болды, ол қайтыс болған інісінің құрметіне сатып алды және аукционда Майкл Эшкрофт үшін әрекет еткен сатып алушыларды басып өтті.