Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ангус графы (1555–1588)
Earl of Angus (1555–1588)
Арчибальд Дуглас, Ангустың 8-ші графы және Мортонның 5-ші графы (1555 жылдың 4 тамызы – 1588) – шотланд аристократы.
Archibald Douglas, 8th Earl of Angus and 5th Earl of Morton (15554 August 1588) was a Scottish aristocrat.
Отбасылық негіздер
Ол Дэвидтің, Ангстың 7-ші графының ұлы болды. 1558 жылы ол атақ пен мүліктерге ие болды, оны оның емілген ағасы, Джеймс Дуглас, Мортонның 4-ші графы, пресвитериан дінінде тәрбиеледі.
He was the son of David, 7th Earl of Angus. He succeeded to the title and estates in 1558, being brought up by his uncle, James Douglas, 4th Earl of Morton, a Presbyterian.
Өмір
Арчибальд Дуглас Сент-Эндрюс университетінде білім алған және Регент Мортонның сарайында Джон Прованнан сабақ алған. 1573 жылы ол Бервикширдің жеке кеңесшісі және шерифі тағайындалды; 1574 жылы Шотландияда генерал-лейтенант; 1577 жылы Батыс шекараларын күзетушісі және Файфтың уәкілі; ал 1578 жылы елдің генерал-лейтенанты болды. Мортонды және "ұлта-протестанттық" саясатты қолдаушы ретінде ол екі рет Англияға жер аударылуға мәжбүр болды. 1580 жылы Ангус Мортонға жасалған шабуыл кезінде оған күшті қолдау көрсетті, оны құтқаруға сәтсіз тырысты және 1581 жылдың 2 маусымында мемлекетке қарсы қылмыс жасады деп айыпталды. Содан кейін ол Мортонды құтқару үшін Шотландияға шабуыл жасау үшін ағылшын үкіметімен хат алмасты, ал маусым айында Мортон өлім жазасына кесілгеннен кейін Лондонға жер аударылды, онда оны королева Елизавета құрметпен қарсы алды. Бұл әрекет сәтсіз аяқталып, көтерілісшілер Бервик-апон-Твидке қашып кетті. Кейін олар Ньюкасл-апон-Тайн қаласында орналасып, пресвитериандық діннің орталығына және шотланд үкіметіне қарсы жоспарлар жасауға айналды. Елизавета қуылған лордтарды ағылшындардың досы және француздық мүдделердің қарсыласы деп есептеді. 1586 жылдың қаңтарында оған оның інісі берген жерімен бірге Мортон графының титулы берілді; бұл оны Мортонның 5-ші графы етті. Ол тәртіпті қалпына келтіруде үлкен қызметтер атқарды, бірақ патшаның пресвитериандық үкімет құруға қарсылығын жеңе алмады. Ол 1588 жылдың 4 тамызында Далкейт сарайының жанындағы Смитон қаласында қайтыс болды. Ол Файфтегі Абердур қаласында жерленген деген әңгіме бар, бірақ көбінесе Абернетиде жерленген деп есептеледі. 1591 жылғы "Шотландиядан жаңалықтар" трактатында оның өлімінің сиқырға байланысты болғаны айтылады. Оның дәрігері ауруын ерекше деп тапты және оны емдеуге ешқандай жол болмады, ол өліміне дейін азап шекті. Солтүстік Бервик сиқыршылық процесінде Гейлис Дункан Барбара Нейперді сиқыр арқылы оның өліміне себепкер болды деп айыптады. Эуфам Маккалзеан, Агнес Сэмпсон және Ричард Гриерсон да айыптауға ілікті. Ботуэлл графының айтуынша, ол графқа көмектесу үшін Ричи Грэмді жіберген.
Archibald Douglas was educated at the University of St Andrews and was tutored at Regent Morton's court by John Provan. In 1573 he was made a Privy Councillor and Sheriff of Berwickshire; in 1574 Lieutenant General in Scotland; in 1577 Warden of the West Marches and Steward of Fife; and in 1578 Lieutenant General of the realm. As a supporter of Morton and "ultra Protestant" policy he was twice forced in exile in England. In 1580 Angus gave strong support to Morton during the attack upon the latter, made a vain attempt to rescue him, and was declared guilty of high treason on 2 June 1581. He then entered into correspondence with the English government for an invasion of Scotland to rescue Morton, and on the latter's execution in June, went in exile to London, where he was welcomed by Queen Elizabeth. The movement failed, and the insurgents fled to Berwick upon Tweed. Later they took up residence at Newcastle upon Tyne, which became a centre of Presbyterianism and of projects against the Scottish government, encouraged by Elizabeth, who regarded the banished lords as friends of the English and antagonists of the French interest. In January 1586 he was granted the Earldom of Morton with the lands entailed upon him by his uncle; this made him 5th Earl of Morton. He performed good services in restoring order; but he was unable to overcome the king's hostility to the establishment of Presbyterian government. He died on 4 August 1588 at Smeaton, near Dalkeith Palace. He was said to have been buried at Aberdour in Fife, but more likely, he was buried at Abernethy. As reported in the Newes from Scotland tract of 1591, his death was said to have been caused by witchcraft. His physician found his illness strange and there was no cure or remedy, causing him to languish until his death. During the North Berwick witch trials, Geillis Duncan accused Barbara Napier of causing his death by witchcraft. Euphame MacCalzean, Agnes Sampson, and Richard Grierson were also accused. The Earl of Bothwell admitted that he had sent the cunning man Richie Graham to attend the earl.
Отбасы
Ангус графы үш рет үйленді: (1) 1573 жылғы 13 маусымда Киелі Руд шіркеуінде Мар графы мен Аннабелл Мюррейдің қызы Мэри Эрскинмен. Оның "точері" немесе қалың малы 8000 мерк болды; (2) 1575 жылғы 25 желтоқсанда Купарда (1587 жылы ажырасты), 4-ші Ротс графы Джордж Леслидің қызы Маргаретпен; (3) 1587 жылғы 29 шілдеде 8-ші лорд Гламис Джон Лионның қызы Жан Лионмен, одан тұрмысқа шықпаған 15 жастағы Маргарет есімді қызы дүниеге келді. 1586 жылғы тамызда Ангус Маргарет Леслиден ажырасу ісін бастады, оған Ротс графы қарсы шықты, өйткені ол Ангустың жер аударылуы кезінде оның одақтасы болған деп есептеді. Эдинбургтегі француз дипломаты Камиль де Прео, Курсель бароны, Ангустың оның әйелі конюшникпен сырласқан деген шақырғанын естіді, бұл мүмкін емес деп саналды, ал Ботуэлл графы әйелі Маргарет Дугластан да соның үшін ажырасатынын әзілдеді. Ол Ангустың қарындасы еді. Ангус графтығы оның туысы Уильямға, 5-ші графтың ұрпағына көшті. Дуглас әулетінің бұрынғы Мортон графтарына жақын тармағы Мортон графтығын мұраға алды. Мортон атағы туралы мәліметтер үшін Джеймс Дуглас, 4-ші Мортон графы және Уильям Дуглас, 6-шы Мортон графы деген беттерді қараңыз.
The Earl of Angus was married three times: (1) on 13 June 1573 at the Church of the Holy Rude, Mary Erskine, a daughter of the Earl of Mar and Annabell Murray. Her "tocher" or dowry was 8,000 merks; (2) 25 December 1575 at Cupar, (divorced 1587) Margaret, a daughter of George Leslie, 4th Earl of Rothes; (3) 29 July 1587 Jean Lyon, a daughter of John Lyon, 8th Lord Glamis, with whom he had a daughter Margaret, who died unmarried aged 15. Angus began proceedings to divorce Margaret Leslie in August 1586, which were strongly opposed by the Earl of Rothes who considered he had been Angus's ally during his banishment. A French diplomat in Edinburgh, Camille de Preau, sieur de Courcelles, heard that Angus claimed she had flirted with a stableboy, which was thought unlikely, and the Earl of Bothwell joked he would divorce his wife Margaret Douglas for the same. She was Angus's sister. He was succeeded in the Earldom of Angus by his cousin William, a descendant of the 5th earl. A closer line of the Douglas family to the former Earls of Morton inherited the Earldom of Morton. For the Morton title, see James Douglas, 4th Earl of Morton and William Douglas, 6th Earl of Morton.