Әскери велосипедшілер

Кіріспе

Әскери велосипедшілер – әскери велосипедтерді пайдалана отырып, жаяу әскерлердің шайқас даласында (немесе көбінесе, оның арасында) маневрлеуі. Бұл термин 19 ғасырдың соңында, Еуропа, АҚШ және Австралияда "қауіпсіз велосипед" танымал болған кезде пайда болды. Тарихи тұрғыдан алғанда, велосипедтер жылқыға, жанармайға және техниканы күтіп ұстауға деген қажеттілікті азайтты. Көптеген армияларда олардың қолданылуы жылдар бойы төмендегенімен, олар халықтық жасақтар сияқты әдеттен тыс армияларда қолданыла береді.

Шығу тегі

XIX ғасырдың соңында пневматикалық дөңгелектердің қысқа, мықты рамалармен үйлесімде жасалуы велосипедтердің әскери қолданылу мүмкіндігін зерттеуге алып келді. Велосипедшілер драгунның қызметін, әсіресе хабаршылар мен барлаушылар ретінде атқарып, соғыста жылқының орнын алмастыра бастады. XIX ғасырдың соңына қарай көптеген армияларда велосипед бөлімшелері немесе жасақтары құрылды. Ұлыбритания велосипед әскерлерін тұрақты бөлімдерге емес, милиция немесе аумақтық бөлімдерде пайдаланды. Бұл, негізінен, азаматтар арасында велосипедпен жүрудің танымал болуымен және велосипедтердің ішкі қорғаныс бөлімдерінің жылдамдығын арттырудағы маңыздылығымен түсіндіріледі. 1887 жылы британдық еріктілердің қатысуымен велосипедшілердің алғашқы жаттығуы өтті. Францияда 1886 жылдан бастап бірнеше тәжірибелік бөлімдер құрылды. Олар ертеден-ақ, велосипедтің арқасына ілінетін, жиналмалы велосипедтерді жасады. 1900 жылы әрбір француздық жеңіл және шабуылдық батальонында велосипедшілер жасағы болды, олар барлау, шабуыл және хабар тарату үшін арналған. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі жылдары Батыс Еуропадағы кеңейтілген асфальтталған немесе қиыршық тас жолдар желісі әскери велосипедшілерді атты әскерге тиімді балама ретінде көрсетті, себебі олар экономикалық тұрғыдан тиімді, оқыту оңай, қозғалыс кезінде тыныш және логистикалық қолдау көрсету жеңіл болды. Голландия және Бельгия армиялары ұлттық шекараларындағы кең жазық далаларда батальон немесе рота деңгейінде велосипедшілер бөлімдерін ұстады. Италиялық Берсальери 1890 жылдардан бастап велосипедтерді кеңінен қолдану арқылы жылдам қозғалатын жеңіл жаяу әскер ретіндегі беделді рөлін кеңейтті. Тіпті швейцариялық армия велосипедтерді атты әскердің пайдалана алмайтын қиын жерлерде жылдамдық үшін пайдалы құрал деп тапты. Императорлық Ресей жандармериясы 1905 жылғы орыс-жапон соғысына дейін және оның кезінде Сібір темір жолы бойында патрульдеу үшін қосымша дөңгелектері бар велосипедтерді пайдаланды (суретті қараңыз). XIX ғасырдың соңында АҚШ армиясы велосипедтің елді аралап әскер тасымалдауға жарамдылығын сынады. Велосипедтік бөлімдердегі ең көп тәжірибелерді 25-ші АҚШ жаяу әскері (түсті) (Еуропалық американдық офицерлермен бірге афроамерикандық жаяу әскер полкі) 1-ші лейтенант Джеймс А. Мосс жүргізді. Мосс және оның әскерлері, медициналық көмекшінің қатысуымен, әртүрлі велосипед үлгілерін пайдаланып, 800 мен 1900 миль (1287-3058 км) аралығындағы кең аумақты велосипедпен аралады. 1896 жылы Монтана штатында орналасқан Мосс Буффало әскерлері жүздеген мильдік жолсыз жерлерді велосипедпен өте жылдам басып өтті. "Велосипедшілер" 40 күн ішінде Сент-Луис, Миссури қаласына дейін 1900 мильді сағатына 6 мильден астам орташа жылдамдықпен жүрді. Миссуладан Сан-Францискоға жоспарланған сапар мақұлданбады және тәжірибелер тоқтатылды. Велосипедтің жауынгерлік қолданылуының алғашқы белгілі жағдайы 1895 жылғы Джеймсон рейді кезінде болды, онда велосипедшілер хабарлама тасыды. Екінші Бур соғысында әскери велосипедшілер негізінен барлаушылар мен хабаршылар ретінде қолданылды. Бір бөлім арнайы жасалған велосипедтермен теміржол желісін күзетті. Екі тараптан да велосипедпен жүретін жаяу әскер бірнеше рейдтер жасады; ең танымал бөлімше – Дэниел Терон басқарған бур бөлімшесі Theron se Verkenningskorps (Theron Reconnaissance Corps) немесе TVK, британдық қолбасшы лорд Робертс оны "британдықтардың ілгерілеуіне ең үлкен кедергі" деп сипаттады. Робертс Теронның басына 1000 фунт стерлинг сыйақы белгіледі – тірі немесе өлген күйінде – және TVK-ны тауып жою үшін 4000 сарбазды жіберді.

The development of pneumatic tires coupled with shorter, sturdier frames during the late 19th century led to the investigation of possible military uses for bicycles. To some extent, bicyclists took over the functions of dragoons, especially as messengers and scouts, substituting for horses in warfare. Bicycle units or detachments were in existence by the end of the 19th century in most armies. The United Kingdom employed bicycle troops in militia or territorial units, rather than in regular units. Essentially this reflected the popularity of cycling amongst the civilian population and the perceived value of bicycles in providing increased mobility for home defence units. In 1887 the first of a series of cyclist maneuvers involving British volunteer units was held. In France, several experimental units were created, starting in 1886. They developed folding bicycles, that could be collapsed and carried slung across the backs of their riders, from an early date. By 1900 each French line infantry and chasseur battalion had a cyclist detachment, intended for skirmishing, scouting and dispatch carrying. In the years prior to World War I the availability of an extensive network of paved or gravel roads in western Europe made military cyclists appear a feasible alternative to horse mounted troops; on the grounds of economy, simplicity of training, relative silence when on the move and ease of logistical support. The Dutch and Belgian armies, with extensive flat terrain within their national boundaries, maintained battalion or company sized units of cyclists. The Italian Bersaglieri expanded their established role as fast moving light infantry through the extensive use of bicycles from the 1890s onwards. Even the Swiss Army found bicycles to be a useful means of mobility in rough terrain where horse cavalry could not be used. The Imperial Russian Gendarmerie used bicycles with outrigger wheels, to mount patrols along the Siberian Railway before and during the Russo Japanese War of 1905. (see illustration opposite). Late in the 19th century the United States Army tested the bicycle's suitability for cross country troop transport. The most extensive experimentation on bicycle units was carried out by 1st Lieutenant James A. Moss, of the 25th United States Infantry (Colored) (an African American infantry regiment with European American officers). Using a variety of cycle models, Moss and his troops, accompanied by an assistant surgeon, carried out extensive bicycle journeys covering between 800 and 1,900 miles (1287 to 3058 km). In 1896, Moss' Buffalo Soldiers stationed in Montana rode bicycles across roadless landscapes for hundreds of miles at high speed. The "wheelmen" traveled the 1,900 Miles to St. Louis Missouri in 40 days with an average speed of over 6 mph. A proposed ride from Missoula to San Francisco was not approved and the experiments terminated. The first known use of the bicycle in combat occurred during the 1895 Jameson Raid, in which cyclists carried messages. In the Second Boer War military cyclists were used primarily as scouts and messengers. One unit patrolled railroad lines on specially constructed tandem bicycles that were fixed to the rails. Several raids were conducted by cycle mounted infantry on both sides; the most famous unit was the Theron se Verkenningskorps (Theron Reconnaissance Corps) or TVK, a Boer unit led by the scout Daniel Theron, whom British commander Lord Roberts described as "the hardest thorn in the flesh of the British advance." Roberts placed a reward of £1,000 on Theron's head—dead or alive—and dispatched 4,000 soldiers to find and eliminate the TVK.

Дүниежүзілік соғыстар

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде барлық жауынгерлер велосипедті жаяу әскер, барлаушылар, хабаршылар және жедел жәрдем тасымалдаушыларын кеңінен пайдаланды. Италия соғыстың соңына дейін Bersaglieri (жеңіл жаяу әскерлері) велосипедтерін қолданды. Неміс армиясының Ягер (жеңіл жаяу әскер) батальондарының әрқайсысында соғыстың басталуында велосипедтік рота (Radfahr Kompanie) болды, соғыстың барысында қосымша бөлімшелер құрылып, барлығы 80 компанияға жетті. Олардың кейбіреулері сегіз Radfahr Bataillonen (велосипед батальоны) болып біріктірілді. Британ армиясының дивизияларында велосипедшілер роталары болды, кейіннен екі дивизия толығымен велосипедшілерге айналды: 1-ші және 2-ші велосипедші дивизиялар. Қазба соғысы басталғанға дейін Бельгиядағы тегіс жерді әскери велосипедшілер тиімді пайдаланды. Бельгияның төрт карабинер батальонының әрқайсысына велосипедшілер ротасы кірді, олар Belgica деп аталатын бүгілетін велосипед маркасымен жабдықталды. Режименттің велосипедшілік мектебі карта оқу, барлау, есеп беру және ауызша хабарларды жеткізу бойынша оқыту жүргізді. Машинаның техникалық қызмет көрсетуі мен жөндеуіне ерекше назар аударылды. 1937 жылы Қытайға басып кірген Жапонияда шамамен 50 мың велосипедші сарбаз жұмыс істеді. Екінші дүниежүзілік соғыстың басында олардың 1941 жылы Сингапурды басып алу жолында Малайя арқылы оңтүстік науқаны көбінесе велосипедпен жүретін сарбаздарға байланысты болды. Екі жағдайда да велосипедтер мыңдаған әскерді тыныш және икемді түрде тасымалдауға мүмкіндік берді, олар қорғаушыларды таңғалдырып, шатастыра алды. Велосипедтер жапондық әскери машинасына да көп талап қоймады, оларды тасымалдау үшін жүк көліктері мен кемелерге, сондай-ақ бағалы мұнайға мұқтаж болмады. Жапондықтарға велосипедтермен Малайяға кіруге тыйым салынған, себебі десантты баяулатады деп қорқытылды, бірақ Малайяда велосипедтер көп екенін білген соң, олар жауынгерлер мен саудагерлерден велосипедтерді жаппай тартып алды. Велосипедтерді пайдаланып, жапон әскерлері кері шегінген одақтас әскерлерден жылдам қозғала алды, көбінесе олардың кері қашуын тоқтатты. Жапондықтардың алға жылжу жылдамдығы, әдетте плантациялардағы жолдар, жергілікті жолдар және уақытша көпірлер арқылы, сонымен қатар одақтас күштерді басты жолдар мен өзен өткелдерін күтіп, оларға арт жағынан шабуыл жасап, таңғалдырды. Алайда, бір-екі рет австралиялық әскерлер жапондықтарға қарсы шығып, өзендердегі көпірлерді жарылқағаннан кейін велосипед әскерлерін мотокөлік әскерлерінен оқшаулады. 1939 жылы Польшаға шабуыл кезінде поляк жаяу әскерінің көпшілігінде велосипедпен жүрген барлаушылар ротасы болды. Әрбір велосипед компаниясының жабдықтарына 196 велосипед, бір мотоцикл және тоғыз ат арбасы, сондай-ақ үштен алты танкіге қарсы мылтық және автомат, мылтық, тапанша және қол гранаталары сияқты стандартты жаяу әскер жабдықтары кірді. Фин армиясы Велосипедтерді жалғастыру соғысы мен Лапландия соғысы кезінде кеңінен пайдаланды. Велосипедтер Ягер батальондарында, дивизиялық жеңіл жасақтарда және полктік органикалық Ягер компанияларында көлік құралы ретінде қолданылды. Велосипедтік бөлімшелер 1941 жылы Кеңес Одағына қарсы шабуылға шықты. Әсіресе 1-ші Ягер бригадасы сәтті болды, ол танк батальоны мен танкіге қарсы батальонмен күшейтілді, бұл шектеулі жол желісі арқылы жылдам қозғалыс қамтамасыз етті. Қысқы уақытта бұл бөлімшелер, қалған жаяу әскер сияқты, шаңғыға ауысты. 1942-1944 жылдары велосипедтер де полк жабдықтарына қосылды. 1944 жылдың жазында Кеңес Одағына қарсы шайқастар кезінде велосипедтер резервтер мен қарсы шабуылдарға тез қозғалыс жасады. 1944 жылдың күзінде Ягер бригадасының велосипед әскерлері финдердің Лапландия арқылы немістерге қарсы ілгерілеуіне жетекшілік етті; немістердің финдік жол желісін жойғанынан танктерді қалдыруға тура келді. Тез жиналған неміс фольксгренадерлік дивизияларының әрқайсысында мобильді резервті қамтамасыз ету үшін велосипедті жаяу әскер батальоны болды. Екінші дүниежүзілік соғыста одақтастардың велосипедтерді пайдалануы шектеулі болды, бірақ парашютшілер мен достық желілердің артында хабаршыларды бүгілетін велосипедтермен қамтамасыз етуді қамтыды. "Бомбардировщик велосипедтер" термині осы кезеңде қолданыла бастады, өйткені АҚШ әскерлері жаудың артындағы әскерлерге жету үшін ұшақтардан велосипедтерді тастады. 1939 жылы швед армиясында алты велосипедші жаяу әскер полкі жұмыс істеді. Олар өздері жасаған швед әскери велосипедтерімен жабдықталды. Ең көп таралғаны m/42, бір жылдамдықты, тік велосипед, бірнеше ірі швед велосипед өндірушілерімен жасалған. Бұл полктер 1948-1952 жылдар аралығында таратылды, ал велосипедтер армияда жалпы пайдалану үшін қалды немесе Қорғаныс армиясына берілді. 1970 жылдардың басынан бастап армия оларды әскери артық заттар ретінде сатуды бастады. Олар, әсіресе студенттер арасында, арзан және аз күтімді көлік ретінде танымал болды. Оның танымал болуына және шектеулі қорына жауап ретінде, Kronan атты байланыссыз компания 1997 жылы m/42 велосипедінің жаңартылған нұсқасын шығара бастады.

During World War I cycle mounted infantry, scouts, messengers and ambulance carriers were extensively used by all combatants. Italy used bicycles with the Bersaglieri (light infantry units) until the end of the war. German Army Jäger (light infantry) battalions each had a bicycle company (Radfahr Kompanie) at the outbreak of the war, and additional units were raised during the war, bringing the total to 80 companies. A number of these were formed into eight Radfahr Bataillonen (bicycle battalions). The British Army had cyclist companies in its divisions, and later two whole divisions became cyclists: 1st and 2nd Cyclist Divisions. Prior to the start of trench warfare the level terrain in Belgium was well used by military cyclists. Each of the four Belgian carabinier battalions included a company of cyclists, equipped with a brand of folding bicycle named the Belgica. A regimental cyclist school gave training in map reading, reconnaissance, reporting and the carrying of verbal messages. Attention was paid to the maintenance and repair of the machine itself. In its 1937 invasion of China, Japan employed some 50,000 bicycle troops. Early in World War II their southern campaign through Malaya en route to capturing Singapore in 1941 was largely dependent on bicycle riding soldiers. In both efforts bicycles allowed quiet and flexible transport of thousands of troops who were then able to surprise and confuse the defenders. Bicycles also made few demands on the Japanese war machine, needing neither trucks nor ships to transport them, nor precious petroleum. Although the Japanese were under orders not to embark for Malaya with bicycles, for fear of slowing up amphibious landings, they knew from intelligence that bicycles were plentiful in Malaya and moved to systematically confiscate bicycles from civilians and retailers as soon as they landed. Using bicycles, the Japanese troops were able to move faster than the withdrawing Allied Forces, often successfully cutting off their retreat. The speed of Japanese advance, usually along plantation roads, native paths and over improvised bridges, also caught Allied Forces defending the main roads and river crossings by surprise, by attacking them from the rear. However, there were one or two cases of Australian troops turning the tables on the Japanese by isolating cycle troops from their accompanying motorized forces after blowing up bridges over rivers. During the Invasion of Poland of 1939, most Polish infantry divisions included a company of bicycle riding scouts. The equipment of each bicycle company included 196 bicycles, one motorcycle with sidecar, and nine horse drawn supply carts, plus three to six anti tank rifles and standard infantry equipment such as machine guns, rifles, pistols, and hand grenades. The Finnish Army utilized bicycles extensively during the Continuation War and Lapland War. Bicycles were used as a means of transportation in Jaeger Battalions, divisional Light Detachments and regimental organic Jaeger Companies. Bicycle units spearheaded the advances of 1941 against the Soviet Union. Especially successful was the 1st Jaeger Brigade which was reinforced with a tank battalion and an anti tank battalion, providing rapid movement through limited road network. During winter time these units, like the rest of the infantry, switched to skis. Within 1942–1944 bicycles were also added to regimental equipment pools. During the Summer 1944 battles against the Soviet Union, bicycles provided quick mobility for reserves and counter attacks. In Autumn 1944 bicycle troops of the Jaeger Brigade spearheaded the Finnish advance through Lapland against the Germans; tanks had to be left behind due to the German destruction of the Finnish road network. The hastily assembled German Volksgrenadier divisions each had a battalion of bicycle infantry, to provide a mobile reserve. Allied use of the bicycle in World War II was limited, but included supplying folding bicycles to paratroopers and to messengers behind friendly lines. The term "bomber bikes" came into use during this period, as US forces dropped bicycles out of planes to reach troops behind enemy lines. By 1939, the Swedish Army operated six bicycle infantry regiments. They were equipped with domestically produced Swedish military bicycles. Most common was the m/42, an upright, one speed roadster produced by several large Swedish bicycle manufacturers. These regiments were decommissioned between 1948 and 1952, and the bicycles remained for general use in the Army, or were transferred to the Home Guard. Beginning in the 1970s, the Army began to sell these as military surplus. They became very popular as cheap and low maintenance transportation, especially among students. Responding to its popularity and limited supply, an unrelated company, Kronan, began to produce a modernized version of the m/42 in 1997.

Кейінгі қолданылуы

Бірінші дүниежүзілік соғыста кеңінен қолданылған велосипедтер, көбінесе қазіргі заманғы әскерлерде моторлық көліктермен ығыстырылды. Дегенмен, соңғы онжылдықтарда олар партизандық соғыстар мен конвенциялық емес соғыста "халық қаруы" ретінде жаңа өмірге ие болды. Велосипедтің жаяу адам жылдамдығымен үлкен, шамамен, жүк көтеру қабілеті жеңіл жабдықталған күштер үшін оны тиімді етеді. Көп жылдар бойы Вьетконг және Солтүстік Вьетнам армиясы велосипедтерді "Хо Ши Мин жолы" арқылы жабдықтауды жеткізу үшін пайдаланды, осылайша АҚШ пен одақтас елдердің қайталап шабуылдайтын бомбалауларынан сақтады. Күріш қаптары сияқты ауыр жүктермен тиелген кезде, бұл велосипедтер көбінесе айдауға жарамсыз болды, сондықтан оларды бірге жүретін адам итеріп отырды. Көлемді жүк болғанда, олар велосипедке бамбуктан жасалған тұтқаларды тіркеп, рульдей басқару үшін пайдаланды (мұндай тәсілді бүгін де Қытайда кездестіруге болады). Вьетнамдық "жүк велосипедтері" барлық жерде ауыр жүктерді тасымалдау үшін күшейтілген рамалармен жартас арасындағы шеберханаларда қайта жабдықталды.

21 ғасыр

Велосипедті жаяу әскерді тасымалдау құралы ретінде пайдалану 21-ші ғасырда Швейцария армиясының Велосипед полкі арқылы жалғасты. Полк 2001 жылға дейін жаяу әскердің қозғалысы мен шабуылына қатысты жаттығуларды жүргізіп келді, содан кейін оны тарату туралы шешім қабылданды. Қазіргі заманғы соғыста велосипедтердің тиімділігі шектеулі болғанымен, Финляндия қорғаныс күштері әлі де барлық мерзімі өткен әскерге велосипедтер мен шаңғыларды пайдалануды үйретеді. Американдық парашютистер бірнеше әуе шабуылы операцияларында жиналмалы тау велосипедтерімен секірді.

Тамил Иламның азат ету жолбарыстары Шри-Ланка азамат соғысы кезінде велосипедтердің көмегімен жылдам қозғалды. Ресейдің Украинаға басып кіру кезінде электр велосипедтері танкке қарсы қолданылды.