Кіріспе
Уэльстік дін қызметкері және мектептерді іргелендіруші Гриффит Джонс (1684 жылдың басында – 8 сәуір 1761) – Англия шіркеуінің Уэльс министрі және методизмді қолдаушы. Ол Уэльсте айналатын мектептері арқылы сауаттылықты таратумен ең көп танылды.
Griffith Jones (early 1684 – 8 April 1761) was a Welsh minister of the Church of England and a promoter of Methodism. He is best known for spreading literacy in Wales with his circulating schools.
Отбасылық негіздер
Джонс 1683 немесе 1684 жылы Кармартенширдегі Пенбойр елді мекенінде дүниеге келді және 1684 жылдың 1 мамырында крещениеден өтті. Оның әкесі Джон Ап Груффид, "ізгі ниетті әке", ал анасы Элинор Джон болды. Өмірінің кейінгі кезеңінде ол Маргаретқа үйленді, ол қайырымды және тақуа әйел деп сипатталды.
Білім
Ауыл мектебінен кейін Джонс қойшы болды, бірақ кейін дін қызметкері болу мақсатымен Кармартен грамматикалық мектебіне оқуға түсті. Шамамен 1707 жылы ол дінге қабылдануға өтініш берді, ал Эглвис Күминнің (1702–1782) Джон Эвансының айтуынша, бірнеше рет қабылданбады, бірақ Клайдиу, Пемброкшир викарийі Эван Эванстың ықпалымен 1708 жылы епископ Джордж Булл оны дін қызметкері етіп қабылдады.
Айналатын мектептер
1716 жылы Джонс Лланддоррдың пасторы болып тағайындалды және өмірінің соңына дейін сол қызметте қалды. Ол Христиан білімін тарату қоғамының белсенді мүшесі болды. 1731 жылы ол адамдарды оқуға үйрету мақсатымен "қайтымды мектептер" деп аталған мектептер ашты. Бұл мектептер үш шамамен үш ай бойы бір жерде сабақ беріп, содан кейін (қайта оралып) Кармартинширдің басқа жеріне көшірілді. Осы мектептердегі оқыту тілі – халықтың тілі, валли тілі. Бұл идеяға зор қызығушылық танылды және 1761 жылы қайтыс болған кезде Джонс ұйымдастырған мектептерде бүкіл ел бойынша 200 000-нан астам адамның оқуға үйренгені есептеледі. Джонс адамдарға құтқарылуы үшін қажетті білімдерді үйретті – оның мектептеріндегі оқу бағдарламасы тек Киелі кітапты зерттеу және Англия шіркеуінің катехизисінен тұрды. Бірақ осылайша ол сауатты халықты және христиан жазбаларын терең білетін ел құруға үлес қосты. Бұл Уэльс халқының методизмді қабылдауға дайын болуына маңызды рөл атқарған болуы мүмкін. Ол Уэльстегі методистік идеялардың алға басушысы деп есептеледі. Ол қуатты уағызшы болды және кейін методистер істегендей, ашық ауада уағыздайтын, соның салдарынан ресми емес жиналыстарға қатысқаны үшін епископтардың наразылығына ұшырады. Ол методистік жаңаруға белсенді қолдау көрсетті және алғашқы көшбасшылармен байланыста болды. Дэниел Роуленд оның уағыздары арқылы дінін қабылдады. 1761 жылдың 8 сәуірінде 77 жасында ол Лохарнда Бриджит Беванның үйінде қайтыс болды, ол әйелі қайтыс болғаннан бері сол жерде тұрып келген. Бриджит Беван 1779 жылы қайтыс болғанға дейін мектептерді басқару және қолдау жұмысын жалғастырды. Екеуі де Лланддорр шіркеуіне жерленді.
Негізгі дереккөздер
Джордж Уайтфилд мырзаға, "Методистер мен папистердің ынтасы салыстырылды" атты памфлет туралы оның пікірлеріне орай жазылған хат, Лондон, 1750. Мэри Клемент, ред. Уэльске қатысты С. П. К. К. хаттары мен мінезеттері, 1699-1740 (Уэльс университетінің баспасы, 1952).
Mary Clement, ed. Correspondence and Minutes of the S. P. C. K. Relating to Wales, 1699 1740 (University of Wales Press, 1952)