Кіріспе

Христиандық теологияда Мәсіхтің Денесі (Corpus Christi) терминінің екі негізгі, бірақ бөлек мағынасы бар: ол Иса Мәсіхтің яһудилердің Пасха мерекесін тойлау кезінде нан үстінде айтқан «Бұл Менің Денем» деген сөздеріне қатысты болуы мүмкін (Соңғы тоқсанға қараңыз), немесе ол «Мәсіхте» болған барлық адамдарға қатысты болуы мүмкін (Христиандық шіркеуге қараңыз). Пауылдың хаттарында «Мәсіхтің Денесі» термині «әқиқат сөзін, құтқарылуларың туралы Ізгі хабарды естіп, Оған сенген, уәде етілген Қасиетті Рухпен мөрленген», «Рухпен Құдайға мекен болу үшін бірігіп салынып, әрбір буынмен жабдықталған, мүшесі дұрыс жұмыс істегенде Дене өсіп, махаббатпен нығаятын» барлық адамдарды білдіреді. Христиандардың Мәсіхтің бұл терминді Соңғы тоқсан кезінде қолдануы мен христиандық діни іліміндегі Евхаристия ретінде дамуы арасында маңызды айырмашылықтар бар. Біреулер үшін бұл символдық мағынада болса, енді біреулері үшін ол сөзбе-сөз немесе мистикалық мағынаға ие. Католик теологиясында «мистикалық Дене» деген тіркес Мәсіхтің мистикалық Денесін, яғни шіркеуді, Мәсіхтің физикалық Денесінен және ортақ мақсаты бар кез келген клуб сияқты «адамгершілік Денеден» ажыратады. Шығыс православиесінде «Мәсіхтің мистикалық Денесі» термині Шығыс православие шіркеуіне де қолданылады, себебі «Мәсіхпен мистикалық одақ Оның шіркеуінде шындыққа айналады».

Евхаристия және шынайы мәсіхшілердің қатысуы

Евхаристиядағы Мәсіхтің нақты қатысына сену католик, шығыс православие, шығыс православие, Шығыс шіркеуі, моравия шіркеуі, лютерандық, англикандық, методистік және реформацияланған христиандық дәстүрлерде оқытылады, бірақ әр дәстүр осы ілімге өзгеше көзқарас ұстанады. Ол лоллардтардың «субстанциялық қатарластыру» доктринасын жоққа шығарады, ол нанның консекрациядан кейін де өз мәнін сақтайды деп ұсынады, оның орнына Мәсіхтің денесіне айналмайды. Сонымен қатар, шіркеу Аристотель философиясында «акциденциялар» деп аталатын (мән емес) тікелей немесе ғылыми зерттеу арқылы зертене алатын барлық нәрсе өзгермейді деп санайды. Римдік ритуалда, қасиетті хостияны қабылдаушыға беретін дін қызметкері немесе басқа да қызметкер: «Мәсіхтің денесі» дейді. Қасиетті нан Мәсіхтің денесі деп есептелетіндіктен, әдеттегі құлшылықтан кейін қалған хостия шіркеудің табернаклісінде сақталады. Бұл, ең алдымен, науқастарға қасиетті тағамды жеткізу үшін, сондай-ақ жеке құлшылық пен дұғаға орталық ретінде қызмет етеді. Тиіс жағдайларда, жалпыға жария Евхаристиялық құлшылық өтуі мүмкін. Мәсіх өзі де әлемдегі кедейлермен байланыстырды, және бұл да Мәсіхтің денесі деп аталады. «Егер біз шын мәнінде Мәсіхпен кездесуді қаласақ, онда біз оның денесін кедейлердің азап шегіп жатқан денелерінде, Евхаристияда сыйланған қасиетті ортақтасуға жауап ретінде тиіспіз. Киелі литургияда сынған Мәсіхтің денесі, қайырымдылық пен бөлісу арқылы, ең осал бауырларымыздың бет-әлпеттерінде және тұлғаларында көрінеді», - деді Папа Франциск Кедейлер күнін жариялаған кезде.

Шығыс православие

Шығыс православие шіркеуі де нан мен шараптың Христианның нағыз денесі мен қанына айналатынына сенеді. Бұл өзгерісті сипаттау үшін "Трансбұстанциация" терминін ресми түрде қолданды, мысалы, Православ, Католик, Шығыс шіркеуінің Үлкен катехизисі (Москвалық Киелі Филареттің катехизисі) және 1672 жылғы Иерусалим Синодының шешімдерінде.

Лютерандық

Мартин Лютер Құдайдың барлық жерде болу қасиетіне байланысты, Мәсіхтің денесі Евхаристияда оның құдайлық табиғатқа қатысуы арқасында болуы мүмкін деген тұжырым жасады. Қазіргі лютерандық ілімдерде Мәсіхтің денесі католиктік ілімдерге ұқсас түсінікпен қолданылады, бірақ лютерандықтар католиктік трансбұғаттау ілімін қабылдамай, сакраменталдық одақ туралы ілімді ұстанады. Лютерандықтар үшін Мәсіхтің денесі – Евхаристиядағы қасиетті нанның ресми атауы, бұл Лютерандық құлшылық қызметінде көрінеді.

Моравиялық

Николаус Зинзендорф, моравиялық шіркеудің епископы, Киелі тамақты "Құтқарушының тұлғасымен ең жақын байланыс" деп атады. Моравия шіркеуі "сакраменттік қатысу" деп белгілі бір көзқарасқа сүйенеді, онда Киелі тамақ сакраментінде:

Реформацияланған христиандық

Реформацияланған шіркеулер, оның ішінде Континентальдық реформацияланған, реформацияланған англикан, пресвитериан, конгрегационалист және реформацияланған баптист дәстүрлері, Иеміздің соңғы тоқпанында Мәсіхтің рухани түрде нақты болуын үйретеді – Мәсіх қасиетті тағамда рухани түрде шын мәнінде болады.

Католицизм

Көптеген мүшелері болса да, дене біреу, және мүшелері көп болғанмен, тұтас бір дене құрайды. Осылайша, Мәсіх те бір. Өйткені, біздің бәріміз бір Рухпен бір денеге баптиздендік, яһудилер де, гректер де, құлдар да, еркіндер де, және бәрімізге де сол бір Рухтан ішуге берілді. Дене бір мүшеден тұрмайды, көп мүшеден тұрады.

Католик шіркеуінің катехизисі, «қасиетті дін мұғалімдерінің сенімін және имандылардың ақыл-ойының жиынтығы» деп, оның судьяларына берген жауабын мақұлдап келтіреді: «Иса Мәсіх және шіркеу туралы мен олардың бір нәрсе екенін білемін, және біз мәселені қиындатуымыз керек емес». Сол жерде, сондай-ақ, Әугустиннің сөзі келтіріледі: «Олай болса, қуанайық және шүкірлік етейік, себебі біз тек христиандар ғана емес, Мәсіхтің Өзі болдық. Әй, бауырлар, Құдайдың бізге көрсеткен мейірімін түсінесіздер ме? Таңғалып, қуаныңдар: біз Мәсіх болдық. Егер Ол Бас болса, біз мүшелеріміз; Ол және біз бірігіп, толық адамды құраймыз – Мәсіхтің толықтығы Бас және мүшелерден тұрады. Бірақ «Бас және мүшелер» дегеніміз не? Мәсіх және шіркеу». Осының барлығын ескере отырып, Католик шіркеуі өзін бүкіл әлем үшін «құтқарылудың жалпы діни аманаты» деп атайды, себебі ол қабыл алушыға Мәсіхтің рақымын сыйлайтын діни аманаттарды таратады. Әулие Павел елші, Мәсіхпен христиандардың осы бірлігі туралы, Жаңа өсиетте жүзім қызылы мен бұтақтары сияқты бейнелерде де айтқан, оны бір дене ретінде, Басы Мәсіх болатын, сипаттаған.

Католик шіркеуінің катехизисіне сәйкес, «шіркеуді денемен салыстыру Мәсіх пен Оның шіркеуі арасындағы тығыз байланысты аңғартады. Ол тек Оның төңірегінде жиналмайды, сонымен қатар Оның денесінде біріктірілген. Мәсіхтің денесі ретінде шіркеудің үш қыры ерекше атап өтуге лайық: мүшелерінің Мәсіхпен бірлікте болуының нәтижесінде бір-бірімен байланысы; Мәсіхтің Дене Басы болуы; және шіркеудің Мәсіхтің жарғағы болуы». Бірақ 1964 жылы Католик епископтары Екінші Ватикандық соборында жиналып, шіркеуге «толық қатысу» үшін Киелі кітаптағы Егемен Папамен бірлік қажет екенін мойындағанмен, шіркеумен «байланыс» немесе «қарым-қатынас» орнатудың әртүрлі деңгейлерін сипаттады, соның ішінде барлық жақсы ниетті адамдар, бұл жаңалық емес еді. Собордың экуменизм туралы жарлығында «баптизденгендердің бәрі Мәсіхтің денесінің мүшелері» (3) делінген. Яғни, олар сакраменттің орынды болуына кедергі келтірмейтін болса, мысалы, ресми схизма немесе ресми ересе.

Шығыс православие

Шығыс православие шіркеуі өзін Пауылдың хаттарында сөз болған Мәсіхтің денесі деп есептейді. Мәсіхтің денесі болғандықтан, ол өзін күнәсіз деп санайды, бірақ оның мүшелері "адамдардың қателіктеріне ұшырап, күнәлі болады". Шығыс православиесінде сондай-ақ, Шығыс православие шіркеуінің "Мәсіхтің құпия денесі" екендігіне сеніледі, яғни "Мәсіхпен құпиялық байланыс оның шіркеуінде нақтылыққа ие".

Протестантизм

Қазіргі заманғы ілімдерде "Мәсіхтің денесі" терминін басқа протестанттар католик шіркеуінің ғана мүшелері емес, Мәсіхке сенушілердің барлығын сипаттау үшін пайдаланады. Осы тұрғыда, христиандар Мәсіхтің әмбебап денесінің мүшелері болып табылады, себебі олар шіркеу институтына емес, сенім арқылы тікелей Мәсіхпен байланысты. Бұл теология Киелі кітаптың бірнеше аяттарына негізделген, оның ішінде ,, , және , және Иса Мәсіх дененің "басы" ретінде қарастырылады, ал бұл дене – шіркеу, ал дененің "мүшелері" – шіркеудің мүшелері. Осылайша, протестантизм "Мәсіхтің денесін" католик шіркеуінен әлдеқайда кеңірек түсіндіреді. Бұл христиандық ішінде көптеген адамдардың өздерін "Мәсіхтің денесінің" бір бөлігі деп атауына жол ашты.