Кіріспе
Американдық математик Ноам Дэвид Элкис (25 тамыз 1966 жылы туған) – Гарвард университетінің математика профессоры. 26 жасында ол Гарвардта тұрақты профессорлық қызметке ие болған ең жас профессор атанды. Ол сонымен қатар пианист, шахматтан ұлттық шебер және шахмат композиторы.
Noam David Elkies (born August 25, 1966) is a professor of mathematics at Harvard University. At the age of 26, he became the youngest professor to receive tenure at Harvard. He is also a pianist, chess national master and a chess composer.
Ерте өмір
Элькис инженер-әкесі мен фортепиано сабақтарын беруші анасының ұлы. Ол Нью-Йорктегі Стювесант орта мектебінде үш жыл оқыды, ал 1982 жылы 15 жасында мектепті бітірді. Атақты бала Элкис 1981 жылы, 14 жасында 22-ші Халықаралық математикалық олимпиадада алтын медаль жеңіп алды, ол 42 ұпай жинады, мұндай нәтижеге қол жеткізген ең жас қатысушылардың бірі болды. Одан кейін ол Колумбия университетіне оқуға түсті, онда 16 жас 4 айлық шағында Путнам сайысында жеңіске жетіп, тарихтағы ең жас Путнам стипендия иегерлерінің бірі атанды. Элкис студенттік жылдары тағы екі рет Путнам стипендиясын жеңіп алды. 1985 жылы курсын үздік бітірді. 1987 жылы Гарвард университетінде Бенедикт Гросс пен Барри Мазурдың ғылыми жетекшілігімен докторлық диссертациясын қорғады. 1987 жылдан 1990 жылға дейін Элкис Гарвард қоғамының кіші ғылыми қызметкері болды.
Математикадағы жұмыс
1987 жылы Элькис рационалдық сандардағы эллиптік қисықтың шексіз көп жай сандарда суперсингуляр екенін дәлелдеді. 1988 жылы ол Эйлердің төртінші дәрежелер үшін күштер қосындысы туралы болжамына қарсы мысал келтірді. Осы және басқа да проблемаларды шешудегі еңбегі оған танымалдылық әкеліп, 1990 жылы Гарвард университетінде доцент лауазымына ие болды. А. О. Л. Аткинмен бірлесе отырып, ол Schoof алгоритмін кеңейтіп, Schoof–Elkies–Atkin алгоритмін жасады. Элкис музыка мен математика арасындағы байланысты да зерттейді; ол «Математика мен музыка журналының» кеңесші кеңесінде мүше. Ол Конвейдің «Өмір ойынында» көптеген жаңа үлгілерді тапты және осы жасушалық автоматтың ережелеріндегі тұрақты үлгілердің математикасын зерттеді. Элкис Гарвардтың Лоуэлл үйінің мүшесі. Элкис Бостон университеті, Браун, Дартмут, Гарвард және МТИ қатысатын арифметикалық геометрия, сан теориясы және есептеулер жөніндегі Симонс ынтымақтастығының жетекші зерттеушілерінің бірі. Элкис көптеген қазіргі және бұрынғы рекордты эллиптік қисықтарды ашқан (немесе бірлесіп ашқан), соның ішінде ең жоғары белгілі төменгі шегі (≥28) бар қисық және ең жоғары белгілі нақты дәрежесі (=20) бар қисық.
Музыка
Элкис – бас-баритон, және бұрын Гарвард Гли клубында фортепианода ойнаған. Гли клубының бұрынғы директоры Джеймсон Н. Марвин оны «Бах немесе Моцарт» десе тең келер еді, оның «өте қабілетті музыкалық сезімі, жоғары деңгейдегі музыканттығы және нотадан оқу дағдысы» бар екенін айтты.
Шахмат
Элькис – композитор және шахмат мәселелерін шешуші (1996 жылғы шахмат мәселелерін шешу бойынша әлем чемпионатының жеңімпазы). Элкис АҚШ Шахмат федерациясынан Ұлттық шебер атағын алған, бірақ енді бәсекеге қатыспайды.
Марапаттар мен құрметтер
1994 жылы Элкис Цюрихте өткен Халықаралық математиктер конгресінде шақырылған баяндамашы болды. 2004 жылы ол Лестер Р. Форд сыйлығымен және Леви Л. Конант сыйлығымен марапатталды. 2017 жылы Элкис Ұлттық ғылым академиясының мүшесі болып сайланды.
and the Levi L. Conant Prize. In 2017, Elkies was elected to the National Academy of Sciences.