Үндістандағы төтенше жағдайлар туралы ақпарат

Кіріспе

Үндістанда төтенше жағдайлар туралы жалпы ақпарат

Үндістан Конституциясының XVIII бөлімі конституциялық құрылымды қарастырады, оны Үндістан Президенті ішкі және сыртқы көздерден немесе қаржылық дағдарыстың салдарынан елге қауіпті мәселелер туған жағдайда төтенше жағдай ретінде жариялауға құқылы. Үндістан Конституциясының 352-бабына сәйкес, Министрлер кабинетінің кеңесі бойынша Президент конституцияның көптеген ережелерін күштен шығаруға құқылы, олар Үндістан азаматтарына негізгі құқықтарды кепілдейді және федерация құрамына кіретін штаттарға өкілеттік беруді реттейтін заңдарды қамтиды. Тәуелсіз Үндістан тарихында мұндай төтенше жағдай үш рет жарияланды. Біріншісі 1962 жылдың 26 қазаны мен 21 қарашасы аралығында Үндістан-Қытай соғысы кезінде болды, онда "Үндістанның қауіпсіздігіне" "сыртқы агрессия қауіп төндіреді" деп жарияланды. Екіншісі 1971 жылдың 3-17 желтоқсаны аралығында болды, ол бастапқыда Үнді-Пәкістан соғысы кезінде жарияланды. Үшінші жариялау 1975 жылдың 25 маусымынан 1977 жылдың қаңтарына дейін Индира Ганди премьер-министрлік қызметін атқарып тұрғандағы саяси тұрақсыздық кезінде болды, онда төтенше жағдай "ішкі алапаттықтар" негізінде жарияланды. Бұл жариялау 1971 жылғы Үндістанның жалпы сайлауында Рае Барели округінен премьер-министр сайлауын жоққа шығарған Аллахабад жоғары сотының шешімінен кейін тікелей жасалды. Ол сондай-ақ келесі 6 жылға сайлауға қатысудан айырылды, бұл оның лауазымында қалу заңдылығына күдік тудырды. Индира Ганди сол кездегі президент Факхруддин Әли Ахмедке өзінің позициясын нығайту үшін төтенше жағдай жариялауды ұсынды. Үндістанның саяси тарихында "Төтенше жағдай кезеңі" деген сөз тіркесі көбінесе осы үшінші және үш жағдайдың ең даулысы туралы айту үшін қолданылады. 1978 жылы Үндістан Конституциясының қырық төртінші түзетуі 352-бапта "ішкі алапаттықтар" сөзін "қарулы көтеріліс" сөзімен алмастырды, бұл терминді нақтырақ және интерпретацияға аз бейім етті. Бірақ 1978 жылғы 44-ші түзетуден кейін Ұлттық төтенше жағдай тек "сыртқы агрессия немесе соғыс" негізінде, сондай-ақ "қарулы көтеріліс" негізінде жариялануы мүмкін. Президент мұндай төтенше жағдайды тек Премьер-министр басқаратын Министрлер кабинетінің жазбаша өтініші бойынша ғана жариялай алады. Мұндай жариялау Парламенттің екі палатасының қарауына ұсынылуы керек және егер осы мерзім ішінде екі палата жеке-жеке отырып, дауыс берсе мақұлдамаса, төтенше жағдай бір айдан кейін күшін жояды. Алайда, егер Халық қабылдау палатасы (төменгі палата) таратылса немесе төтенше жағдай кезінде таратылса және Сенат төтенше жағдайды мақұлдаса, Халық қабылдау палатасының мерзімі сол палата қайта құрылғаннан кейін отыз күнге дейін ұзартылады. 352-баптың 6-тармағына сәйкес, кез келген палатаның мақұлдауы үшін ерекше көпшілік қажет: ұсынысты қолдағандардың саны қатысушылар мен дауыс бергендердің үштен екісінен кем болмауы керек және бұл палатаның барлық мүшелерінің көпшілігін құрауы керек. Парламенттік қаулы төтенше жағдайды алты айға дейін ұзартады және оны алты ай сайынғы қосымша қаулылармен белгісіз мерзімге ұзартуға болады. Ұлттық төтенше жағдай кезінде Үндістан азаматтарының көптеген негізгі құқықтары тоқтатылуы мүмкін. Жеке бостандық құқығы бойынша алты бостандық автоматты түрде тоқтатылады. Алайда, өмір сүру және жеке бостандыққа құқық түпнұсқалық Конституцияға сәйкес тоқтатылмайды. 1977 жылдың қаңтар айында Индира Гандидің дау тудырған төтенше жағдай кезінде үкімет Хабеас корпустың күшін жойып, өмір сүру және жеке бостандық құқығын тоқтатуға шешім қабылдады. Сот судьясы Ханс Радж Ханна өмір сүру құқығын қорғап: "21-бапта өмір туралы да айтылған, ал үкіметтің дәлелі оған да қатысты ма?" - деп сұрады. Бас прокурор: "Егер адамның өмірі заңсыз түрде алынса да, соттар көмектесе алмайды", - деп мәлімдеді. Ұлттық төтенше жағдай парламентке штаттық заңдар саласына жататын 66 мәселе бойынша заң шығару құқығын беру арқылы үкіметтің квазифедералды жүйесін унитарлық жүйеге өзгертеді. Сонымен қатар, барлық штаттық қаржылық заң жобалары Парламентке мақұлдау үшін жіберіледі. Төтенше жағдай кезінде Халық қабылдау палатасының өкілеттік мерзімі бір жылға дейін біртіндеп ұзартылуы мүмкін, бірақ төтенше жағдай күшін жойғаннан кейін алты айдан аспауы керек.

Part XVIII of the Constitution of India allows for a constitutional setup that can be proclaimed by the President of India as a state of emergency, when the consultant group perceives and warns against grave threats to the nation from internal and external sources or from financial situations of crisis. Under Article 352 of the Indian constitution, upon the advice of the cabinet of ministers, the President can overrule many provisions of the constitution, which guarantee fundamental rights to the citizens of India and acts governing devolution of powers to the states which form the federation. In the history of independent India, such a state of emergency has been declared three times. The first instance was between 26 October 1962 to 21 November 1962 during the India China war, when "the security of India" was declared as being "threatened by external aggression". The second instance was between 3 and 17 December 1971, which was originally proclaimed during the Indo Pakistan war. The third proclamation between 25 June 1975 to January 1977 was under controversial circumstances of political instability under Indira Gandhi's premiership, when emergency was declared on the basis of "internal disturbances". The proclamation immediately followed a ruling in the Allahabad High Court, that voided the Prime Minister's election from Rae Bareli in the 1971 Indian general election. She was also prohibited from contesting election for next 6 years, challenging her legitimacy to continue in her post. Indira Gandhi, instead recommended to the then president Fakhruddin Ali Ahmed to proclaim a state of emergency to strengthen her hand. The phrase Emergency period used loosely, when referring to the political history of India, often refers to this third and the most controversial of the three occasions. In 1978, the Forty fourth Amendment of the Constitution of India, substituted the words "armed rebellion" for "internal disturbance" in Article 352, making the term more specific and less subject to interpretations. But after the 44th amendment act 1978, National Emergency can only be declared on grounds of "External aggression or war", also called as External Emergency & on the ground of "armed rebellion", also called as Internal Emergency. The President can declare such an emergency only on the basis of a written request by the Cabinet headed by the Prime Minister. Such a proclamation must be laid before both houses of Parliament and the state of emergency expires after one month unless approved within that time by both houses sitting and voting separately. However, if the Lok Sabha (the lower house) has been dissolved or dissolution takes place in the state of emergency, and the Rajya Sabha approves of the state of emergency, the deadline for the Lok Sabha is extended until thirty days after that house reconstituted. According to Article 352(6), approval by either house requires a special majority: those in favour of the motion must be two thirds of those present and voting, and amount to a majority of the entire membership of that house. A Parliamentary resolution extends the state of emergency for up to six months, and it can be extended indefinitely by further resolutions in six monthly increments. During a national emergency, many Fundamental Rights of Indian citizens can be suspended. The six freedoms under Right to Freedom are automatically suspended. By contrast, the Right to Life and Personal Liberty cannot be suspended according to the original Constitution. In January 1977, during the emergency declared controversially by Indira Gandhi, the government decided to suspend even the Right to Life and Personal Liberty by dispensing with Habeas corpus. Justice Hans Raj Khanna defended the Right to Life and asked: "Life is also mentioned in Article 21 and would Government argument extend to it also?". The Attorney General observed: "Even if life was taken away illegally, courts are helpless". A national emergency modifies the quasi federal system of government to a unitary one by granting Parliament the power to make laws on the 66 subjects of the State List (which contains subjects on which the state governments can make laws). Also, all state money bills are referred to the Parliament for its approval. During an emergency, the term of the Lok Sabha can be successively extended by intervals of up to one year, but not beyond six months after the state of emergency has been revoked.

356 бап бойынша

Ол алғаш рет 1951 жылы Пенджаб штатында жарияланды. Үндістанның кез келген штатында 356-бап бойынша штат губернаторының ұсынысымен төтенше жағдай жариялануы мүмкін. Үндістанның барлық штаттары әлдебір уақытта төтенше жағдай режимінде болған. Төтенше жағдай көбінесе «Президенттік үкім» деп аталады және бірнеше себептерге байланысты «Мемлекеттік төтенше жағдай» деп сирек айтылады. Егер Президент тиісті штаттың губернаторының баяндамасына немесе басқа да көздерге сүйене отырып, штатты Конституцияның қағидаларына сәйкес басқару мүмкін емес деп тапса, губернатор штатты төтенше жағдайға жариялауға құқылы. Мұндай төтенше жағдай Парламенттің екі ай ішінде бекітілуі керек. Ол бастапқыда алты айға енгізіледі және әр алты ай сайын Парламенттің келісімімен ең көп үш жылға дейін ұзартылуы мүмкін. 1976 жылғы 42-ші түзету заңы Президенттік үкімнің бастапқы мерзімін 6 айдан 1 жылға дейін ұзартты. Кейіннен 1978 жылғы 44-ші Конституциялық түзету заңы 1 жылдық мерзімді 6 айға қайтаруға мүмкіндік берді. Бастапқыда Президенттік үкімнің максималды мерзімі 3 жылды құрады. Бұл 3 жылдық кезең 1 жылдық қалыпты кезеңге және 2 жылдық ерекше кезеңге бөлінді, олар үшін белгілі бір талаптар орындалуы керек еді. Алайда, күшін жоймаса, оның мерзімі әр жолы алты айға ұзартылуы мүмкін, бірақ ешқандай жағдайда үш жылдан аспауы тиіс. Егер төтенше жағдайды үш жылдан астам уақытқа ұзарту қажет болса, бұл Үндістан Конституциясына конституциялық түзету енгізу арқылы ғана жасалуы мүмкін, мысалы, Пенджаб және Джамму және Кашмирде болғандай. Мұндай төтенше жағдай кезінде Президент атқарушы биліктің барлық функцияларын өз қолына алады, ал губернатор Президенттің атынан штатты басқарады. Заң шығарушы жиналыс таратылуы немесе тоқтап қалуы мүмкін. Парламент мемлекеттік тізімдегі 66 мәселе бойынша заңдар қабылдайды. Барлық қаржылық заңдар мақұлдау үшін Парламентке ұсынылуы керек. Осы жағдайда штаттық заң шығарушы органның министрлері штаттық іс-қимылдарды орындамайды.

It had been declared for the first time in the State of Punjab in 1951. A state of emergency can be declared in any state of India under article 356 on the recommendation of the governor of the state. Every state in India has been under a state of emergency at some point of time or the other. The state of emergency is commonly known as 'President's Rule' and is usually not referred to as 'State Emergency' for a number of reasons. If the President is satisfied, based on the report of the Governor of the concerned state or from other sources, that the governance in a state cannot be carried out according to the provisions in the Constitution, the governor may declare an emergency in the state. Such an emergency must be approved by the Parliament within a period of two months. It is imposed for an initial period of six months and can last for a maximum period of three years with repeated parliamentary approval every six months. The 42nd amendment act of 1976 extended the initial time duration of President Rule from 6 months to 1 year. Subsequently, 44th CAA 1978 restored the 1 year period back to 6 months. Originally, the maximum period of operation of President Rule was 3 years. This 3 year period was divided into 1 year of ordinary period and 2 years of extra ordinary period for which certain conditions were to be fulfilled. However, now unless revoked, its life can be extended by six months each time, but in no case beyond three years. If the emergency has to be extended for more than three years, it can only be done by a Constitution of India constitutional amendment, as has happened in Punjab and Jammu and Kashmir. During such emergency, the President can take over the entire work of the executive, and the Governor administers the state in the name of the President. The Legislative Assembly can be dissolved or may remain in suspended animation. The Parliament makes laws on the 66 subjects of the state list. All money bills have to be referred to the Parliament for approval. In this occasion ministers of state legislature do not perform actions in state.