Кіріспе
Михаил Маноилеску (; 9 желтоқсан 1891 – 30 желтоқсан 1950) – румын журналисі, инженер, экономист, саясаткер және мемуаршы, 1940 жылғы жазда Румынияның сыртқы істер министрі қызметін атқарған. Фашистік идеологияны белсенді түрде насихаттаған және антисемиттік көзқарастарды қолдаған, ол 1930 жылдардың соңында «Темір гвардия» ұйымының қаржылық демеушісі болды. Оның корпоратизм идеялары 1930 жылдары бірнеше елде, әсіресе Бразилияда экономикалық саясатқа ықпал етті.
Ерте өмір
Текучидегі саяси отбасында туған ол Александру Бадраудың немересі, ХХ ғасыр басында консервативті кабинеттерде екі рет министр болған және Иоан Тăutu деп аталатын молдаван боярдың ұрпағы; оның әкесі Социалистік партияның мүшесі болса, әдесі Молдованың Валахиямен бірігуін қолдаған күшті одақтас болған. Маноилескулар Михаил бала кезінде Яссыға көшіп келді. 1910 жылы «Gazeta Matematică» сыйлығын алғаннан кейін, ол Бухаресттегі «Școala de Poduri și Șosele» (Көпірлер мен жолдар мектебі) оқу орнына оқуға түсіп, 1915 жылы үздік бітіруші ретінде оқуын аяқтады. Маноилеску кейін Мемлекеттік жұмыстар министрлігіне тағайындалды, содан кейін Роман қаласындағы артиллерия полкіне ауыстырылды. Румыния Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан кезде, ол оқ-дәрі басқармасына (Танкред Константинеску басқарды) тағайындалды және 210 мм гаубицаның жаңа түрін жасады, ол Орталық державалардың Оңтүстік Румынияны басып алғаннан кейін (Румыния кампаниясын қараңыз) Яссы қаласындағы Николинада өндірілді. Соғыстан кейін, 1919 жылы, ол Ұлттық либералдық партия (PNL) үкіметтерінде шағын рөл атқарды, генерал Константинескуге өнеркәсіпті қайта жаңғырту басқармасының басшысы, ал кейіннен өнеркәсіптің бас директоры ретінде көмектесті. Ол өнеркәсіптік көрмені ұйымдастыру, өнеркәсіптік статистика жүргізу және өнеркәсіп саласына қатысты заңнаманы біріктіру сияқты шараларға жауапты болды. Ол фашистік диктатор Бенито Муссолинимен кездесіп, оның жақтаушысына айналды (фашистік режимді «ұлы француз төңкерісімен салыстыруға болатын, масштабты және жаңалықтары жағынан шынайы құрылымдық саяси төңкеріс» деп атады). Содан кейін ол «Comitati d'azione per l'universalità di Roma» және басқа да итальяндық халықаралық ынтымақтастық жобаларымен бірлесіп жұмыс істеді.
1927 жылғы сот
Ол сол кезде Румыния королі ретінде Кароль Караманның тәж киюін қолдаған (кәмілетке толмаған ұлы Михайдың орнына). 1927 жылдың күзінде Карольдің түрлі саяси партиялардың басшыларына үндеулерін таратып, оның хатын королева Марияға жеткізіп бара жатқанда тұтқындалды (оқиғадан кейін Ион И.К. Братиану үкіметі әскери жағдай жариялады). Аверескудің белсенді қолдауынан пайдаланған Маноилеску қараша айының соңында Соғыс Кеңесіне бағынышты сотта ақталды. Time журналында жарияланған оның куәлігінде Кароль республикалық идеялардың күшеюінен қорқып, тек Регенттік құрамына кіргісі келгені айтылды. Ол сондай-ақ: "Принц өзінің ұлын тақтан түсіруді ойлауға тым адал және ізгі", - деді. Маноилеску бұрынғы үкіметті оның үндемеуін сатып алуға тырысқан деп айыптап, король Фердинандтың өлімінен бұрын Братианудан Карольдің елге оралуына рұқсат беруді сұрағанын мәлімдеді. Ақтау үкімі күтпеген болып келді, себебі премьер-министр Братиану сотты Маноилескуді кінәлі деп табуға бұйырған деген қауесет тарады. Соттың бірінші күнінде шетелдік тілшілерге халықаралық телефон байланысы үзілгені хабарланды. Олар Дунай арқылы Болгарияның Джурджу қаласына өтіп, жұмыс берушілерімен байланысу үшін ондағы телефондарды пайдаланды және келесі күндері бірнеше рет осы сапарды қайталады. сондай-ақ Николае Иорганың тұсында (1931-1932). 1930 жылы Ұлттық Шығаршыл Партиясының (PNȚ) тізімі бойынша Депутаттар Ассамблеясына сайланды, ол Караш округін өкілдік етті. Әдебиеттерінде Маноилеску сол кезде Михай Георгиу Бужордың (1918 жылдан бері большевиктік қызметі мен коммунистік революция жоспарларына байланысты түрмеде отырған) босатылуына қатысқанын айтты; Маноилеску оны қолдап бірқатар мақалалар жазды және король Карольдің араласуына себеп болды деп хабарланды. Оқиға PNȚ ішіндегі қақтығысқа себеп болды, нәтижесінде Маноилеску партиядан шықты. 1932 мен 1937 жылдар аралығында Сенатқа тағайындалды, ол Румынияның Сауда палатасын өкілдік етті. Бұл мәселе оның авторитарлық және бірпартиялық жүйеге қолдау көрсетуімен байланысты болды, себебі Маноилеску демократияны қабылдамады (оның пікірінше, демократия шаруалар көпшілігін оларға қатысы жоқ мәселелерді шешуге итермелейді). Роль және тағдыр румындық әлеуметтік даму бағытын сынады: "[ ] кешегі боярларды еліктейтін және өзінің кірісіне қарағанда тым байлыққа бой алдырған, белгілі бір әлеуметтік тұрақсыздық тудыратын және жеке сәтсіздіктердің үлкен пайызын қамтитын, үлкен буржуазия. Сондықтан румын буржуазиясы өзінің ең маңызды ерекшеліктерінің бірінде шын мәнінде буржуазия емес; батыста жинақтауға, қауіпсіздікке және болашаққа баса назар берілсе, біздің буржуазиямыз шығындарға, қанағатқа және қазіргі уақытқа баса назар береді. Батыс буржуазиясы балалары үшін жұмыс істейді, ал румын буржуазиясы көбінесе тек өзі үшін жұмыс істейді". Басқалармен қатар Маноилеску Константин Стеренің еңбектерінде кездесетін капитал және оның халықаралық айналымы туралы Попорандық идеялардың кейбіреулерін қабылдады (өз кезегінде марксист Вернер Зомбарттың ықпалымен). Ол ұлттық экономиканың дамуы үшін оның әлемдік нарықпен байланысын барынша азайтып, жергілікті өнеркәсіпке ішкі сұранысты арттыруға сүйенуі керек деп мәлімдеді. Сонымен қатар, оның журналы ұлтшылдық және расистік көзқарасты қолдады, корпоратизмді "румындандырудың кепілі" деп қарастырып, "Румынияның нәсілдік негізі арий Еуропасымен бірдей" деп жариялады. Маноилеску Александру Вайда Воевод үкіметінің антисемит саясатын қолдады. Маноилескудің корпоратистік және протекционистік идеялары Бразилияда Estado Novo режимі кезінде елдің өнеркәсіптік дамуының негізі ретінде қолданыла бастады. Өндірістік күштерді өнеркәсіпке тарту, ол әрқашан ауыл шаруашылығынан және басқа шикізаттардан гөрі өнімдірек деп саналады, бұл Селсо Фуртадо мен Рауль Пребишқа әсер етті. Михаил Маноилеску француз экономисі Франсуа Перрумен бірге 1930 жылдары Бразилияда корпоратизмді қабылдауға жол ашты. Бразилияда корпоратизмді орнату ішінара Маноилескудің кейбір еңбектерін португал тіліне аудару және жариялау арқылы жүзеге асты. Соғыс аралық кезеңде Маноилескудің экономикалық және саяси эсселері Испанияда, Португалияда, Бразилияда және Чилиде жарияланды. Оның еңбектері Аргентинада да белгілі бір ықпал етті, бірақ Бразилия мен Чилидегідей емес. Екінші жағынан, Маноилескудің автоархиялық шараларды жақтауы кейінгі сталиндік режимдердің, соның ішінде Румыниядағы Николае Чаушескудың шараларымен салыстырылды, ол бір рет өзінің еңбектерін даму теориясына үлкен үлес деп сипаттады.
"The Prince is too loyal and decent to think of dethroning his own son." While accusing the executive of having previously attempted to purchase his silence, Manoilescu stressed his belief that King Ferdinand had, just before his death, asked Brătianu for Carol to be allowed to return. The acquittal came as a shock, given rumors that Premier Brătianu had instructed the court to find Manoilescu guilty. In an unusual incident during the first day of trial, news correspondents from abroad were told that international phone connections had been severed—they resorted to crossing the Danube into Bulgaria at Giurgiu, using phones there to contact their employers, and repeated the trip several times over the following days. as well as under Nicolae Iorga (1931 1932). He was elected to the Assembly of Deputies for the PNȚ in 1930, representing Caraș County. In his memoirs, Manoilescu claimed that, at the time, he had played a hand in the release of Mihai Gheorghiu Bujor (imprisoned since 1918, due to his Bolshevik activism and designs for a communist revolution); Manoilescu authored a series of articles in his support, and allegedly intervened alongside King Carol The incident contributed to PNŢ inner conflict that caused Manoilescu to leave the grouping. Between 1932 and 1937, he was assigned a seat in the Senate, representing the Romanian Chamber of Commerce. the topic blended with his support for authoritarianism and the one party system, as Manoilescu rejected democracy (which, in his view, encouraged the majority forming peasantry to decide on matters that did not concern it). The role and destiny criticized the course of Romanian social development:
"[ ] an oversized bourgeoisie which mimicks the boyars of yesteryear and has an over bourgeois way of living, oversized in comparison with its means, creates a certain social instability and features a high percentage of individual failures. That is why the Romanian bourgeoisie is not in fact a bourgeoisie in one of its most essential features; whereas the Occident focuses on accumulation, security and the future, our bourgeoisie will focus on spending, satisfaction and the present. Whereas the Western bourgeois work for their children, the Romanian bourgeois will often only work for themselves." Among others, Manoilescu adopted some of the Poporanist ideas on capital and its international circulation, as present in the works of Constantin Stere (in turn influenced by the Marxist Werner Sombart). He argued that a national economy could develop only if it minimized its contacts with the world market and relied instead on cultivating internal demand for a local industry. At the same time, his magazine supported a nationalist and racist approach, viewing corporatism as "the guarantee of Romanianization", and proclaiming that "the racial basis of Romania is the same as that of Aryan Europe". Manoilescu himself welcomed the antisemitic policies of the Alexandru Vaida Voevod government. Manoilescu's corporatist and protectionist ideas began to be applied in Brazil, as the basis of that country's industrial development during its Estado Novo regime. His opinion that the engagement of productive forces in industry, seen as always more productive than agriculture and other raw materials, is a welcomed process constituted an influence on both Celso Furtado and Raúl Prebisch Mihail Manoilescu, together with the French economist François Perroux, prepared the way for the reception of corporatism in Brazil during the 1930s. Establishing corporatism in Brazil was partly achieved by translating and publishing into Portuguese some of Manoilescu's works. During the Interwar, Manoilescu's economic and political essays were published in Spain, Portugal, Brazil and Chile. His works also had some influence in Argentina, although not as much as in Brazil and Chile. On the other hand, Manoilescu's advocacy of autarkic measures has been compared to the measures enforced by later Stalinist regimes, including that of Nicolae Ceaușescu in Romania, who on at least one occasion described his works as a major contribution to the theory of underdevelopment.
Темір күзет
Кароль мен фашистік Темір гвардия арасындағы қарым-қатынас күрделене түсуіне қарамастан, Маноилеску олардың қызығушылығын тудырды. 1930 жылдардың соңында ол өзі Гвардияны қолдаушы болды (оны корпоративтік қозғалысқа айналдыруға үміттенді – «Гвардияның ұлттық революциясының мақсаттарын бекітетін құрал»), және жерінің бір бөлігін олардың бір кәсіпорнына бұйырды. Оның жаңа ойлары бұрынғы ұлттық шаруалар партиясының әріптестері тарапынан «ескі буын саясаткерлерінен шығып, жаңа адамдардың қатарына отыруға жасалған әрекетсіз тырысқандықтар» деп сыналды. 1937 жылдың ақпанында ол Гвардияның жаңадан құрылған Buna Vestire газетін құпия қаржыландыра бастады (сол кездегі барлық саяси сыншылар оның осы газеттің артында тұрғанын анықтады). 1937 жылғы сайлауда ол Сенатқа «Отан үшін бәрі» партиясының тізімі бойынша кандидат болды (бұл партия Темір гвардияның жасырын майданшесі болды). Оның саяси қарсыласы Константин Аргетоянудың сөзіне сүйенсек, партияның ресми емес жетекшісі Корнелиу Зелеа Кодряну философ Нае Ионеску мен генерал Георге Морузиге де ұқсас ұсыныстар жасаған: Ионеску бұл ұсыныстан бас тартты, өйткені Гвардияның тірегі ретінде мұндай төмен дәрежелі лауазымды қабылдай алмайтындығын айтты, ал Морузи Маноилескуді «алаяқ» деп атап, оның Магда Лупескумен байланысы бар екенін айтты.
Сыртқы істер министрі
1940 жылдың шілдесінде Бессарабия мен Солтүстік Буковина Кеңес Одағына берілген қиын кезеңде Маноилеску Иоан Гигурту басқаратын фашистік үкіметте сыртқы істер министрі болып тағайындалды. Жаңа үкімет Италия мен нацистік Германияның қолдауымен Венгрияның Трианон шарты бойынша Румыниямен шекарасын қайта қарауға жасаған сәтті әрекеттерімен бетпе-бет келді, бұл шындығында диктат еді. Остік одақты қолдаушы Маноилеску итальяндық билік органдарына ықпалын пайдалануға тырысты, бірақ бұл бекер болды. Германияның сыртқы істер министрі Иоахим фон Риббентроп Белведере сарайындағы Алтын залде соңғы шешімді хабарлағанда, Германия мен Италияның жаңа шекараларын көргеннен кейін Маноилеску есінен танып қалды, ал мажар тарапы қуанышпен қарсы алды. Қыркүйек айында ол екі ел арасындағы қарым-қатынасты жақсарту мәселесі бойынша кеңес елшілерімен келіссөздер жүргізді. Осы кезде Остік державалар мен Кеңес Одағы арасындағы жақын қарым-қатынас (Молотов-Риббентроп пактісін қараңыз), Францияның құлауы және Ұлыбританияның оқшаулануы (бұл Румынияны дипломатиялық мүмкіндіктерден айырды) ескеріліп, Маноилеску Румынияның Мәскеуге, Берлинге және Римге "құрметпен" қарағанын мәлімдеді. Кеңес делегациясының жаңа шекаралық инциденттер туралы есеп беруін сұрағанда, ол мұндай оқиғалар болған жоқ деп қатаң түрде жоққа шығарды.
1940-жылдар, тұтқындалу және өлім
Трансильваниялық келісімге жауапкершілік келесі жылы оған ауыр тиді, Хория Сима басшылығымен қайта жанданған Темір гвардия билікке келіп, Ұлттық легионерлік мемлекетті жариялағанда, оны ешқандай басшылық лауазымға тағайындаудан бас тартты. Дегенмен, ол Антонеску кабинетінің қысқа мерзімді бірінші кезеңінде Сыртқы істер министрі қызметін атқаруын жалғастырды, осылайша 1940 жылғы қызмет мерзімі 70 күнге созылды (4 шілдеден 14 қыркүйекке дейін). 1941 жылы Темір гвардия көтерілісінен кейін ол саяси аренада Иоан Антонеску диктатурасын қолдаушы ретінде қалып қойды (Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі Румынияны қараңыз). 1940 жылдың күзінде ол Римде елшілік қызметін атқарды, итальяндық шенеуніктерді Солтүстік Трансильваниядағы венгрлік зорлық-зомбылық туралы мәліметтерді зерттеуге көндіруге тырысты, ал 1942 жылдың шілдесінде Оңтүстік-Шығыс Еуропа экономикасына шолу жасаудағы әріптесі Отто Франджеспен кездесу үшін Тәуелсіз Хорватия мемлекетіне сапар шекті. 1945 жылдың желтоқсанында босатылғаннан кейін ол аяқталмаған еңбектерін жаңғыртуға кірісті және Румынияда геотермалдық энергияны өндіруді жақтады (оның осы саладағы инновациялары ұлы Александru Manoilescu атынан патенттелді). Манойлеску соңында Сигет түрмесіне қамалды, онда 1950 жылдың соңында қайтыс болды. Тиф ауруы оның жүрек ауруына шалдығуына себеп болды, ол түрмеде нашарлап, медициналық көмек болмағандықтан өліміне әкелді. Оның отбасына өлімі туралы тек 1958 жылдың мамыр айында хабарланды.
Құрметтер
Экономика әлемінде Маноилеску ең алдымен "Маноилеску аргументі" арқылы танымал, ол ауыл шаруашылығындағы еңбектің шекті өнімділігі басқа салаларға қарағанда төмен болған жағдайда, артық жұмыс күші өнімділігі жоғары қызметтерге, мысалы, өндіріске бағытталуы керек дейді. Сонымен қатар, Визель институты Маноилескудің Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін фашистік идеологияны және антисемитизмді қолдауы себептерімен сынға ұшырады. Сынға қарамастан, Банк монетаны алып қоймады. Плоешти қаласында оның атымен мектеп, ал Текучиде көше аталған.