Кіріспе

1951 жылғы Формула 1 маусымы – FIA Формула 1 автокөлік жарыстарының бесінші маусымы. Ол 1951 жылғы 27 мамырда басталып, сегіз жарыстан соң 1951 жылғы Жүргізушілер әлем чемпионатын 28 қазанда аяқтады. Маусымға Формула 1 машиналары үшін ашық 14 жарыс кірді, бірақ олар чемпионат есебіне алынбады.

Командалар мен жүргізушілер

1951 жылғы FIA жүргізушілер чемпионатында келесі командалар мен жүргізушілер өнер көрсетті. Тізімге тек Индианаполис 500 жарысына қатысқандар кірмейді. Команда Конструктор Шасси Жылдамдық Жүйе Жүргізуші Кезеңдер Ecurie Belge Talbot Lago T26C Talbot 23CV 4.5 L6 Johnny Claes 1, 3–8 Philippe Étancelin Talbot Lago T26C Talbot 23CV 4.5 L6 Philippe Étancelin 1, 3–4, 6, 8 Yves Giraud Cabantous Talbot Lago T26C Talbot 23CV 4.5 L6 Yves Giraud Cabantous 1, 3–4, 6–8 Guy Mairesse 1, 4 Ecurie Rosier Talbot Lago T26C Talbot 23CV 4.5 L6 Louis Rosier 1, 3–8 Henri Louveau 1 Louis Chiron 3–8 HW Motors HWM Alta 51 Alta F2 2.0 L4 George Abecassis 1 Stirling Moss 1 Scuderia Ferrari Ferrari 375 Ferrari 375 4.5 V12 Luigi Villoresi 1, 3–8 Alberto Ascari 1, 3–8 Piero Taruffi 1, 3, 6–8 José Froilán González 4–8 Alfa Romeo SpA Alfa Romeo 159 Alfa Romeo 158 1.5 L8 s Giuseppe Farina 1, 3–8 Juan Manuel Fangio 1, 3–8 Toulo de Graffenried 1, 7–8 Consalvo Sanesi 1, 3–5 Luigi Fagioli 4 Felice Bonetto 5–8 Paul Pietsch 6 Enrico Platé Maserati 4CLT/48 Maserati 4CLT 1.5 L4 s Louis Chiron 1 Harry Schell 1, 4 Toulo de Graffenried 4, 6 Paul Pietsch 6 Ecurie Espadon Ferrari 212 Ferrari 212 2.5 V12 Rudi Fischer 1, 6–7 José Froilán González Talbot Lago T26C Talbot 23CV 4.5 L6 José Froilán González 1 Peter Hirt Veritas Meteor Veritas 2.0 L6 Peter Hirt 1 Ecurie Belgique Talbot Lago T26C Talbot 23CV 4.5 L6 André Pilette 3 Jacques Swaters 6–7 Pierre Levegh Talbot Lago T26C Talbot 23CV 4.5 L6 Pierre Levegh 3, 6–7 Graham Whitehead Ferrari 125 Ferrari 125 1.5 V12 s Peter Whitehead 4 GA Vandervell Ferrari 375 tw Ferrari 375 4.5 V12 Reg Parnell 4 Peter Whitehead 5 Equipe Gordini Simca Gordini T15T11 Gordini 15C 1.5 L4 s Robert Manzon 4, 6–8 Maurice Trintignant 4, 6–8 André Simon 4, 6–8 Aldo Gordini 4 Jean Behra 7 Eugène Chaboud Talbot Lago T26C Talbot 23CV 4.5 L6 Eugène Chaboud 4 Scuderia Milano Maserati Speluzzi 4CLT/50 Speluzzi 1.5 L4 Onofre Marimón 4 Paco Godia 8 Juan Jover 8 Joe Kelly Alta GP Alta 1.5 L4 s Joe Kelly 5 BRM Ltd BRM P15 BRM P15 1.5 V16 s Reg Parnell 5, 7 Peter Walker 5 Ken Richardson 7 Hans Stuck 7 Bob Gerard ERA B ERA 1.5 L6 s Bob Gerard 5 Brian Shawe Taylor ERA B ERA 1.5 L6 s Brian Shawe Taylor 5 Scuderia Ambrosiana Maserati 4CLT/48 Maserati 4CLT 1.5 L4 s David Murray 5–6 John James Maserati 4CLT/48 Maserati 4CLT 1.5 L4 s John James 5 Philip Fotheringham Parker Maserati 4CL Maserati 4CLT 1.5 L4 s Philip Fotheringham Parker 5 Duncan Hamilton Talbot Lago T26C Talbot 23CV 4.5 L6 Duncan Hamilton 5–6 Antonio Branca Maserati 4CLT/48 Maserati 4CLT 1.5 L4 s Toni Branca 6 Francisco Landi Ferrari 375 Ferrari 375 4.5 V12 Chico Landi 7 Peter Whitehead Ferrari 125 Ferrari 125 1.5 V12 s Peter Whitehead 1, 7 OSCA Automobili OSCA 4500G OSCA 4500 4.5 V12 Franco Rol 7 Birabongse Bhanudej Maserati OSCA 4CLT/48 OSCA 4500 4.5 V12 Birabongse Bhanudej 8 Georges Grignard Talbot Lago T26C Talbot 23CV 4.5 L6 Georges Grignard 8

Күнтізбелік өзгерістер

Монако Гран-приі күнтізбеден шығарылды. Швейцария Гран-приі маусымнан мамырға көшіріліп, маусымды ашты. 1951 жылы Германия Гран-приі алғашқы Әлем Чемпионаты Гран-приін қабылдады, жарыс 29 шілдеде Нюрбургрингте өтті. Испания Гран-приі алғашқы Әлем Чемпионаты Гран-приін 1951 жылы қабылдады, жарыс 28 қазанда Педральбес трассасында өтті.

Әлем чемпионатының маусымдық қорытындысы

Ferrari-дің жаңа, табиғи сорулы 4,5 литрлік машиналары, даму мүмкіндіктерінің шегіне жетіп қалған Alfa командасына нақты қарсылық көрсетті. Ferrari командасы Альфаның өте көп жанармай жұмсайтын қозғалтқыштарының тиімсіздігін, әсіресе Сильверстоун трассасында тиімді пайдаланды. Альфа командасы төрт жарыста жеңіске жеткенімен, Фанхио чемпион атанды, бірақ Ferrari-дің үш жеңісі Альфа командасы үшін соңғы жарыс болды. BRM командасы V16 машинасымен Сильверстоун трассасындағы чемпионатта бір рет қана қатысты, ал ескі, баяу Talbot машиналары артта қалды. Ең үздік 5 жүргізушіге ұпайлар берілді (8, 6, 4, 3, 2). Ең жылдам айналым жасаған жүргізушіге бір ұпай қосылды. Әлем чемпионатындағы ең жақсы төрт нәтиже ғана есепке алынды. Бірлесіп жүргізгендер үшін ұпайлар, кім қанша айналым жасағанына қарамастан, тең бөлістірілді.

Маусым алдындағы чемпионат емес жарыстар

Шараның ресми маусымы Швейцарияда мамыр айының соңында басталатын болса да, чемпионатқа кірмейтін бірнеше жарыс өткізілді. Біріншісі – Сицилия аралының оңтүстігіндегі ежелгі Сиракуза қаласының жанында өткен тарихи Сиракуза Гран-приі. Бұл жарысты итальяндық Луиджи Виллорези 4 ½ литрлік жаңа Ferrari 375 көлігімен 5 шақырымдық қалалық трассада жеңіп алды. Виллорези екі аптадан кейін Францияның оңтүстік-батысындағы Пауда отандық батыр Луи Розиер мен Нино Фаринаны ұтып, осы жарыста Мазератиде жеңіске жетті. Сол күні тайлық жүргізуші Бирабонгсе Бханудей өзінің Мазерати көлігімен Англияның оңтүстігіндегі Гудвудта өткен Ричмонд Трофи жарысында жеңіске қол жеткізді. Гудвуд пен Пау жарыстарынан үш апта өткен соң, Италияның батысында, Монакодан алыс емес жерде Сан-Ремо Гран-приі өтті. Альберто Аскари маусымдағы алғашқы рет қатысып, бұрылысты және қиын 3 шақырымдық көше трассасында Ferrari 375 көлігімен жеңіске жетті. Одан кейін отандасы Дорино Серафини мен швейцариялық Руди Фишер, екеуі де Ferrari көліктерінде болды. Бір аптадан соң Францияның батысындағы Бордо Гран-приі өтті, оны Розиер Talbot көлігімен жеңіп алды, ал Фишер мен британдық Питер Уайтхед Ferrari көліктерінде одан кейін келді. Бұл жарыста Фаринадан басқа итальяндықтар қатыспады, себебі олар Mille Miglia жарысына қатысып жатқан еді. Бір аптадан кейін Сильверстоунда BRDC International Trophy жарысы өтті, онда Alfa Romeo 1951 жылы алғаш рет көрінді. Алғашқы екі іріктемеде Фангио біріншісін жеңсе, Фарина екіншісін жеңіп алды, ал Рег Парнелл барлық маңызды жарыстың финалында жеңіске жетті, бірақ нөсерлі жаңбыр мен су тасқыны салдарынан жарыс тоқтатылды. Екі аптадан кейін Париж Гран-приі Франция астанасының Булон паркінде өтті, оны Фарина Мазератиде жеңіп алды.

1-ші жарыс: Швейцария

BRDC International Trophy жарысынан бір апта өткен соң, Формула-1 чемпионаты Швейцарияда, Берн қаласының жанындағы өте қауіпті, ағаштармен қапталған Бремгартен қауымдық жол трассасында басталды. Бұл жарыс Монако Гран-приі өтетін шаққа жуық уақытта өтті, бірақ осы тарихи жарыс осы жылы өткізілмеді. 1950 жылы суперзарядталған 159 Alfetta машинасымен үстемдік құрған Alfa Romeo командасы, 3-орынды Луиджи Виллорези (Ferrari) алғаннан басқа, алғашқы бес орынды иеленді. Аргентиналық Хуан Мануэль Фангио поул-позицияда тұрды, ал оның қасында итальяндық әріптесі Джузеппе "Нино" Фарина болды. Жарыс жаңбыр жауып тұрғанда басталды, ал жол бойындағы ағаштардың көлеңкесі бұл трассаны жаңбыр жауғанда одан да қауіпті етіп көрсетті. Бірақ Фангио қателік жібермеді және жарысты Пьеро Таруффи (Ferrari) мен Фаринадан бұрын аяқтады, оның шиналарын ауыстырмай жарысқа қатысу шешімі дұрыс болмады.

2-ші жарыс: Индианаполис 500

АҚШ-тағы Индианаполис 500 жарысы Швейцария Гран-приінен үш күн соң, сәрсенбі күні өткізілді. Бұл Еуропа чемпионатына кірмейтін және FIA Гран-при регламенті бойынша өткізілмейтін жалғыз кезең болды. Ли Уоллард өзінің "Куртис Крафт Оффенхаузер" машинасымен осы қиын жарысты жеңіп алды.

3-ші жарыс: Бельгия

Фарина Солтүстік Ирландиядағы өте қауіпті және жылдам Дундрод трассасында өткен "Ulster Trophy" жарысын тағы да жеңіп алды, ал келесі чемпионаттың Гран-приі Бельгияда жылдың ең жылдам трассасында – әсем және ауылдық 8,7 миль (14 км) Спа Франкоршамп трассасында өтті. Фангио мен Фарина тағы да 1-ші және 2-ші орындарды алды, ал Виллорези мен Альберто Аскаридің "Ferrari" машиналары 3-ші және 4-ші орындарға табан тіреп, осы трассада "Alfa" мен "Ferrari" машиналары шайқасты. Жарысқа бар болғаны 13 қатысушы тіркелді – Еуропадағы автоспорттың көптеген түрлерінде Спада кішкентай қатысушылар саны жиі кездесетін, себебі көптеген жүргізушілер трассадан қорқатын. Дундродта жеңіске жеткен Фарина Аскари мен Виллорезиді үш минутқа басып өтті, ал Фангио "Alfa" машинасының дөңгелегі ступицаға ілігіп қалғаннан кейін 9-шы орында төрт айналымнан қалып қойды.

4-ші жарыс: Франция

Франция Гран-приі, осы жылы Еуропа Гран-приі деген құрметті атау берілді, өте жылдам 4,8 миль (8 км) Реймс Геу трассасында (Спадан бар болғаны 3 км/сағ жылдамдығымен төмен трасса) Францияның солтүстігіндегі шампан өндіретін аймақта қызықты жарыс өтті. Фангио тағы да поул позициясын жеңіп алды, бірақ 3-орынды иеленген Аскари стартта одан озуға қол жеткізді, ал 2-орынды иеленген Фарина өте нашар старт алып, 11-орынға түсті. Бұл үшбұрышты, жалпы қолданыстағы жол трассасы, толығымен ұзын түзу учаскелерден, шағын иілімдерден және баяу, тік бұрыштардан тұрды. Аскари сынақтан өтпеген қораппен (коробкасымен) жарыстан шықты, ал Фангио машинасының жағдайы нашар болды. Фарина тырысып, ақырында көшбасшы болды. Аргентиналық Хосе Фройлан Гонсалес «Феррари» көлігімен 2-орынды, ал 53 жастағы, соғысқа дейінгі ұлы Луиджи Фагиоли «Альфа» көлігімен осы жылы бір рет қатысып, 3-орынды иеленді. Гонсалес Фаринаны тырысып қуып жете жаздады, бірақ Фаринаның машинасының магнетосында (магниттік жүйесінде) ақау пайда болды және ол кері шегінуге мәжбүр болды, соның нәтижесінде Гонсалес көшбасшы болды, ал Фагиоли 2-орынға шықты. Алайда, екі көшбасшының пит-стоптарында (тоқтауларында), 1957 жылға дейін Гран-при жарыстарында қалыпты болған жағдай бойынша, Гонсалес көлігін Аскариге берді, ал Фагиоли өзінің жақсы жағдайдағы көлігін Фангионың механикалық ақауы бар көлігімен алмастырды, осылайша Аскари мен Фангио бұрынғы 1-ші және 2-ші орындарға оралды. Бірақ Фангио Аскаридің «Феррари» көлігіндегі тежегіш проблемасын пайдаланып (Реймс Геу трассасы қозғалтқыштар мен тежегіштерге қатты талап қоятын) Гран-при үшін ең ұзақ қашықтыққа (373 миль (600 км)) жеткен жарыста жеңіске жетті. 22 айналымнан кейін аяқтаған Фагиоли Фангиомен көлік алмасуға ашуланып, Гран-при жарысынан дереу бас тартты. Опытный итальяндық 1952 жылы Монакодағы спорттық автомобиль жарысында «Лансия» машинасымен апатқа ұшырап қайтыс болды.

5-ші жарыс: Ұлыбритания

Англиядағы Сильверстоун әуежай трассасында өткен Ұлыбритания Гран-приі Әлем Чемпионатының 5-ші кезеңі болды, және осы жарыс тарихқа енді. Alfa Romeo автомобильдері, қуатты 420 а.к. 1,5 литрлік турбоқозғалтқыштарымен жылдам болғанымен, отынды қатты жұмсады: 1,5 мильге 1 галлон (Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі салыстырмалы түрде қарапайым қозғалтқыш құрылысының нәтижесінде), сондықтан Фангио мен Фарина екі рет отын құю үшін тоқтауға мәжбүр болды. Хосе Фролан Гонсалес отынды тиімдірек пайдаланатын 4,5 литрлік атмосфералық V12 Ferrari көлігімен жеңіске жетті, ал Фангио екінші орынды иеленді. Бұл Энцо Ферраридің өз компаниясы жасаған машинамен Гран-приде жеңген алғашқы реті болды, және осы команда Формула-1 тарихындағы ең сәтті команда атанды.

6-шы жарыс: Германия

Британдық Гран-приден кейін бір апта өткен соң, Амстердамның жанындағы теңіз жағажайындағы жылдам Зандворт трассасында өткен чемпионатқа кірмейтін Голландия Гран-приін Луи Розиер Talbot көлігімен жеңіп алды, одан кейін тәжірибелі Филипп Этанселин және HWM көлігіндегі жас Стирлинг Мосс келе жатты. Батыс Германияға 1951 жылға дейін халықаралық спорт жарыстарына қатысуға тыйым салынғандықтан, Германия Гран-приі 1939 жылдан бері алғаш рет Гран-при чемпионатының кезеңіне айналды. Жарыс өткен орын 1939 жылғыдай болды – ол қорқынышты, қиын, қауіпті және бұрылыстарға толы 23 шақырымдық Нюрбургринг Нордшлейфе трассасы еді. Аскари командаласы Гонсалес және Alfa жүргізушілері Фанхио мен Фаринадан бұрын поул позициясын иеленді. Стартта Фарина жетекке шықты, бірақ Alfa көліктерінде қызып кету мәселелері пайда бола бастады, және Фарина көп ұзамай жарыстан шықты. Қозғалтқыш проблемаларына қоса, Фанхионың Alfa көлігіндегі беріліс қорабы төрт берілістің бірінші және екіншісін жоғалтты. Пит-стоп кезінде Фанхиомен көшбасшылықты алмастырғаннан кейін Аскари жетекке шығып, өзінің алғашқы чемпионат Формула 1 Гран-приін жеңіп алды.

7-ші жарыс: Италия

Германия Гран-приінен бір апта өткен соң, Францияның оңтүстік-батысындағы Альби ауылының сыртындағы жоғары жылдамдықты және қауіпті қауымдық жол трассасында Альби Гран-приі өтті. Морис Тринтиньян бұл жарысты "Симка" көлігімен жеңіп алды. Осы жарыстан кейін он күн өткен соң, Италияның шығысындағы 15.8 миль (25 км) қашықтығындағы және аса қауіпті Пескара трассасында Коппа Асербо жарысы өтті, оны Хосе Фролан Гонсалес "Ferrari" көлігімен жеңді. Екі аптадан соң Фанхио Италияның оңтүстік-шығысындағы шағын қалада өткен Бари Гран-приінде жеңіске жетті. Италия келесі чемпионат жарысы болды, ал Милан маңындағы Монца автодромы Формула-1 Гран-при чемпионатының жетінші кезеңіне төңкерілді. Фанхио "Альфа" көлігімен тағы да поул-позицияда шықты, бірақ қозғалтқышы бұзылғандықтан жарыстан шықты; Феличе Бонеттоның "Альфасын" алған Фаринаның жанармай бакінен ағып, жанармай құю үшін екі рет тоқтауға мәжбүр болды, бұл оны үшінші орынға түсірді. Оның отандасы және Милан тумасы Аскари өзінің "Ferrari" көлігімен тағы да жеңіске жетті, бұл оның Испаниядағы соңғы Гран-при чемпионатына қадам басып, көшбасшы Фанхионы қуып жететін үмітін сақтап қалды.

8-ші жарыс: Испания

Жылдың чемпионат емес соңғы жарысы – Гудвуд Трофисі, итальяндық Гран-приден үш апта өткен соң Фарина «Альфа» көлігімен жеңіске жетті. Барселонадағы Педралбес көшелік трассасында өткен алғашқы Формула-1 Испания Гран-приі Гудвуд Трофисінен төрт апта кейін өтті. «Ferrari» және «Alfa Romeo» командалары әрқайсысы төрт машинаны қатыстырды, «Ferrari» Ascari, Gigi Villoresi, Froilan González және Piero Taruffi ал, «Alfa Romeo» Fangio, Giuseppe Farina, Felice Bonetto және барон Emanuel de Graffenriedті шығарды. Ascari жаттығуларда ең жылдам көрсеткішті көрсетті және 4–3–4 схемасының бірінші қатарын Fangio, González және Farina бөлісті. Олардың артында Villoresi, de Graffenried және Taruffi орналасты. Ascari старттан бастап көшбасшы болды, Гонсалес одан қалмай ілесті, бірақ бірінші шеңбердің соңында Гонсалес Фарина, Fangio және Bonettoдан кейін бесінші орынға түсіп қалды. Fangio жылдам Фаринаны озу арқылы төртінші шеңберде Ascariден көшбасшылықты алды. Fangio жеңіске қадам басқанда, «Ferrari» командасының үміті, дөңгелектерімен бірге, құлады – команда әдеттегіден кіші дөңгелектерді пайдалануды жөн көрді. Команда мәселені шешкен кезде Ascari екі шеңберге қалып қойды. Fangio жарысты және өзінің бес чемпионаттың біріншісін жеңіп алды, Гонсалес екінші, ал Фарина үшінші орынды иеленді.