Кіріспе

Бельгиялық Рим-католик шіркеуінің кардиналы

Годфрид Мария Жюль Дэннелс (4 маусым 1933 – 14 наурыз 2019) – Бельгиялық Рим-католик шіркеуінің кардиналы. Ол 1979 жылдан 2010 жылға дейін Мехелен-Брюссель митрополиясының архиепископы және туған елінің епископтар конференциясының төрағасы қызметін атқарды. 1983 жылы кардинал дәрежесіне көтерілді. Оның 2008 жылы 75 жасында ұсынған отставкасы 2010 жылдың 18 қаңтарында Папа Бенедикт XVI қабылдады.

Ерте өмір және оқу

Батыс Фландрияның Канегем қаласында туған Годфрид Даннельс алты бауырластың ең үлкені болды. Ол дін қызметкері болуына орта мектептегі ұстазы, дін қызметкері Дэниел Биллиеге міндетті болды. Батыс Фландриядан дін қызметкерлігіне үміткер бірнеше дарынды жандар сияқты, Даннельс орта мектепті бітіргеннен кейін Брюгге епископтық семинариясына емес, тікелей Лёвен католик университетінің Жоғары философия институтына жіберілді, онда үш жылдық нео-школастика философиясы курсын (1951–1954 жж.) оқыды. Өмір бойы "сүйген" Лёвен оған әлемді интеллектуалды тұрғыдан ашты. Лёвеннен ол Римге жіберілді, онда Бельгиялық Папалық колледжінде тұрып, Рим Папасының Григориан университетінде католик теологиясын оқыды (1954–1959 жж.). Көптеген жағдайларда, ол ондағы курстардың сапасын Лёвендегілерден нашар деп санады, бірақ Рим оны мәдени тұрғыдан зор байлыққа ие етті. Даннельс 1956 жылдың маусымында бакалавр дәрежесін, 1958 жылы лицензиясын, ал 1961 жылы докторлық дәрежесін алды. Оның студенттік нәтижелері тұрақты түрде өте жақсы болды, оның ішінде канондық құқықтан А− және лицензиясынан magna cum laude алды.

Тағдыр

Оқуын бітіруге дейін бұрын, 1957 жылдың 17 тамызында, ата-анасының некелескен күнінің 25 жылдығында, Канегем приход шіркеуінде Брюгге епископы Эмиль Жозеф Де Смедт оны дін қызметкеріне бекітті.

Профессор және пастор

1959 жылы Де Смедт оны Брюгге епископ семинариясының рухани жетекшісі және сонымен бірге литургия және руханилық пәнінің профессоры етіп тағайындады. 1960 жылы ол Франс Нейринктің қасиеттер туралы курсын да қабылдады. Литургия туралы әдебиеттерді зерттеу оны Римде білім алған және бастапқыда консервативті литургисттен заманауи және «Литургия сөздігінде» жариялаған мақалаларының арқасында танымал литургистке айналдырды. Оның «Sacrosanctum Concilium» құжатын жазуға белсенді қатысқандығы туралы мәлімдеме бар.

1969 жылдың 8 шілдесінде Дэнелс Лёвен Католик университетінің теология факультетінің доценті болып тағайындалды. Бастапқыда тағайындама екі жылға берілді, бірақ Дэнелс 1978 жылдың 31 қаңтарына дейін, епископқа бекітілгеннен кейін көп ұзамай, қызметте болды. Лёвенде ол теология мен гуманизмнің байланысына, өзінің «әуесқойлық» деп санайтын мәселесіне қызығушылық танытты және оны өмір бойы академиялық және пасторлық жазбаларында дамытты. Оның пасторлық жазбалары да көп және маңызды болды, себебі 1967 жылдың жазында Брюгге семинариясындағы рухани жетекшіліктен босатылғаннан кейін, ол Брюгге епархиясының дін қызметкерлерінің білімін жетілдіруге жауапты болды.

Епископ

1977 жылғы 4 қарашада Данильс Рим папасы Павел VI-ның бұйрығымен Антверпен епископы болып тағайындалды. Ол келесі 18 желтоқсанда кардинал Лео Жозеф Суэненстен епископтық киелену рәсімін қабылдады; оған оның алдыңғы епископы Жюль Виктор Даем және Брюгге епископы Де Смедт көмектесті. Киелену рәсімі, Данильс литургист ретінде дамуына қатысқан голланд тіліндегі рәсімде, Сент-Джеймс шіркеуінде өтті, себебі Антверпен соборы сол кезде қайта жаңартылып жатқан еді. Киеленгеннен үш күн өткен соң, ол католиктерді жаңа епископқа ұсыныстарын жеке хат арқылы жіберуге шақырды және халықпен кеңесу үшін өзінің епархиясы бойынша сапар шекті. Ол христиан гуманизмі туралы өз көзқарасын түсіндіру үшін бұқаралық ақпарат құралдарын кеңінен және табысты пайдаланды. Осы тұрғыдан алғанда, оны "заманауи" деп санауға болады. Бірақ көп жағынан ол дәстүрлі болды және Римнің қалауын ескеретін сақтық танытты. Епископтық қызметінің басынан-ақ ол көптеген дін қызметкерлерінің қызметінен кетуіне байланысты күрделі мәселеге тап болды. Оған қарамастан, ол дін қызметкерлерінің үрдістік болып қалуы керек деген шіркеудің дәстүрлі талабын қарқынды түрде қорғады. 1978 жылғы шілдеде ол Куриялық Діни Доктрина жөніндегі Конгрегация мүшесі болып тағайындалды, дәл сол кезде Эдвард Шиллебеккс алғаш рет Конгрегациямен тергеуге алынды. Лёвен теология факультетінің үлкен қысымына қарамастан, ол Шиллебеккстің мүддесін қорғауға араласпады. Өзінің алдыңғы епископының ынталандыруымен және көмегімен Данильс көптеген бельгиялық саясаткерлерді қамтитын кең желі құруға кірісті. Бұл оның өміріндегі келесі кезеңдегі жұмысы үшін маңызды болды.

Архиепископқа көтерілу және кардинал болып тағайындалу

1979 жылы 19 желтоқсанда Данильс Мехелен-Брюссель архиепископтығына тағайындалды. Осылайша ол Бельгияның приматы, Бельгия католик епископтары конференциясының төрағасы, Католик Университеті Лёвен және Лувен католик университетінің канцлері, сондай-ақ елдің католик әскери ординариатының басшысы болды – бастапқыда викарий ретінде, ал 1987 жылдан епископ ретінде. Папа Иоанн Павел II Мехелен архиепискобының кардинал болу дәстүрін сақтап, 1983 жылғы 2 ақпандағы консисторияда оны Санта-Анастасия шіркеуінің кардиналы етіп жариялады.

Даниэльс және Бельгия соты

Бельгияның бас епископы ретінде Даниэльс корольдік сарайдағы барлық маңызды шараларда қатысты.

Нидерланды үшін арнайы ассамблея (14 - 31 қаңтар 1980)

Даниэлс бұл синодты, "Нидерландыдағы пасторлық жағдай" тақырыбында кардинал Йоханнес Виллебрандспен бірге төрағалық етті. Оның негізгі міндеті Нидерландыдағы католик шіркеуін мазалаған бөліністерді еңсеру және Рим мен көптеген голландиялық католиктер арасындағы үлкен айырмашылықты жою болатын. Оның соңғы құжатына барлық қатысушылар қол қойғанмен, Нидерландыда ол жақсы қабылданалмады, ал голландиялық епископтардың арасындағы және олардың арасындағы, сондай-ақ олардың пастваларымен арадағы жанжалдар жалғасты.

Бесінші кезекті Бас Ассамблея (26 қыркүйек - 25 қазан 1980)

Оның тақырыбы "Христиандық отбасы" болды. Бір сөзінде ("Менің ең жақсы синод сөзім") Дэнелс Humanae vitae негізін құрайтын құндылықтарды баса көрсетті, бірақ көптеген католиктердің оның үйретімдерін қабылдамауының себептерін объективті түрде талдау қажеттігін айтты, сондай-ақ көптеген ажырасқан католиктердің канондық заңды Құдайдың мейірімімен қалай үйлестіруге болатынын енді көре алмайтынын атап өтті. Синодтың аясында, 24 қазанда оның беделі соншалық деңгейге жетті, ол 124 дауыспен епископтар синодының бас хатшылығына мүше болып сайланды, тіпті кардинал Иосиф Алоизиус Ратцингер (121 дауыс) мен Василий Юмды (110 дауыс) да одан аз дауыс жинады.

Екінші кезектен тыс Бас Ассамблея (25 қараша - 8 желтоқсан 1985)

"Екінші Ватикан соборының аяқталуының жиырма жылдығына" арналған бұл жиын, "Ватикан II соборын тоқтатуға бола ма, әлде оны жалғастыруға немесе тіпті одан да асып түсуге бола ма?" деген мәселе төңірегінде өрбіді. Даннельс Бас баяндамашы (раппортёр) болып тағайындалды, ал бұл жұмыста оған сол кезде әлі теология профессоры болған Вальтер Каспер көмектесті. Олардың соңғы баяндамасы Папа Франциск тарапынан мақұлданды және дерлік бірауыздан қабылданды. Алайда, оның қорытындыларын екі жақтан да түсіндіруге болады және түсіндірілді, сондай-ақ көптеген шешімдерді Римге қалдырды, нәтижесінде шіркеудегі орталықтандыру тенденцияларына тоқталмады.

Еуропа үшін арнайы ассамблея (1-23 қазан, 1999 ж.)

Оның тақырыбы "Иса Мәсіх, Өзінің Шіркеуінде тірі, Еуропа үшін үміт көзі" болды. Даниэлстің көптеген римдік шенеуніктер арасында кең таралған мәдени пессимизмге қарсы айтқан сөзі, кеңестегі көптеген әкелерге және Папа Иоанн Павел II-ге ұнады, ол оған белгіленген уақыттан артық сөйлеуге рұқсат берді.

Үшінші кезектен тыс Бас Ассамблея (2014 жылғы 5-19 қазан)

Бұл халық арасында "Отбасы синоды" деп кеңінен танылды; ресми түрде ол "Евангелизация контекстіндегі Отбасының пасторлық міндеттері" туралы болды. Даннельстің араласуы қысқа болғанмен, оның синодта болуы ерекше көзге түсті, себебі ол Папа Францисктың жеке шақыруымен келді.

Дэнелс және азаттық теологиясы

Дэниелс бостандық теологиясының қауіптерін және оның саяси өлшемдерін жақсы білген. Бірақ 1984 жылдың 6 тамызында Иман ілімі жөніндегі Конгрегация "Бостандық теологиясының" кейбір аспектілері туралы "Libertatis nuntius" нұсқаулығын жариялағанда, тіпті онымен ақылдаспастан, ол мүше болғанымен, бірнеше сұхбатта оның процедурасын және, одан да маңыздысы, бостандық тұжырымына тым интеллектуалдық көзқараспен қарағанын, кедейлік пен саяси және әскери қысымның тудырған ауыртпалығын жете бағаламағанын ашық сынады. Ол өзінің досы Густаво Гутьерреске қатысты айыптауға жол бермеуде маңызды рөл атқарды және "Libertatis nuntius" нұсқаулығының жалғасы болған, Конгрегацияның "Христиандық бостандық және азаттық туралы нұсқаулығы" – "Libertatis conscientia" бостандық теологиясын түпкілікті айыптамағанын білгенде қуанды.

Даниэлс және Бельгияның аборт мәселесі бойынша конституциялық дағдарысы

1990 жылдың наурыз және сәуір айларында король Будевийннің Роджер Лаллеман мен Люциенн Герман Мичиелсеннің жобалаған, Парламент бекіткен абортты либералдау туралы заңға қол қоюдан бас тартуы конституциялық дағдарыс тудырды. Данельс пен премьер-министр Вильфрид Мартенс корольдің бас тартуын болжаған еді, ал 1989 жылдың көктемінде Данельс Мартенске осындай дағдарыс жағдайында делдалдық жасауды ұсынған болатын. Данельс корольдің кездескен моральдық дилеммасын жиі талқылаған, бірақ король шешім қабылдағаннан кейін делдалдыққа қатысқан жоқ. Екі мемлекеттік министр, Филипп Моро мен Марк Эйскенстің сөздері осылай түсіндірілді. Бірақ Моро да, Эйскенс те ("Кардиналдың сырлы және сақтықпен араласуы еске түсірілді") бұл туралы тікелей айтқан жоқ. Олар Данельс пен король арасындағы бұрынғы әңгімелерге сілтеме жасауы мүмкін. VTM телеарнасынан шыққан хабарларға жауап ретінде Данельс корольге Лаллеман-Герман Мичиелсен заңына қол қоюға кеңес берді деген мәлімдемелер жасалды. Дегенмен, Данельс корольмен осы конституциялық дағдарыстан бұрын, оның кезінде немесе кейін қандай әңгіме жүргізсе де, корольмен болған кез келген "жеке сұхбатын" әрқашан құрметтеген. Король Будевийн қайтыс болғандықтан, Данельс корольге айтқан құпиясын қабірге алып кетті. Оның корольға қол қоюға кеңес берді деген пікір – таза болжам. Данельс мұны нақты жоққа шығарды: "Мен оны сөйлетуге ешқашан тырыспадым". Данельс "қоғамның шетінде туған немесе махаббатқа ие бола алмағандардың аборттарын қолдайтын қоғам өздігінен адамгершілік рөлін тастап, соңында өзін-өзі кінәлайды" деген нанымынан ешқашан мойын бұрмаған.

Санк-Галлен тобының мүшесі

1999 жылғы 3 қаңтарда Даннельс Сент-Галлен тобының құрамына кірді, және бұл топта белсенді қызмет етті.

Данельстің гомосексуализм мен бір жынысты некеге деген көзқарасы

Дэниелс әрқашан гомосексуалдарға қатысты кемсітушілікке қарсы болды және ол әрқашан бір жынысты серіктестер арасындағы тұрақты қатынастарды реттейтін заңнамалық актіні қолдады. Ол 2003 жылғы 11 сәуірде бұл туралы үкімет мақұлдаған Гай Верхофштадтқа жеке хат арқылы жеткізген. Бірақ ол әрдайым мұндай актіні "неке" деп атауға қарсы болды. Ол осы пікірлерін он жыл өткен соң газетке берген сұхбатында қайталады: [Шіркеу] гомосексуалдар арасында белгілі бір 'неке' болуына ешқашан қарсы болған емес, бірақ осы ретте 'неке сияқты нәрсе' деп айтылады. Бірақ бұл ер және әйел арасындағы нағыз неке емес, сондықтан сөздікке басқа термин қосу керек. Алайда, мұның заңды екені, заң оны заңды түрде қамтамасыз ете алатыны – бұл шіркеутің айтатын ісі емес.

Данельстің эвтаназияға көзқарасы

Бельгия евтаназия туралы заңды либералдандырғанға дейін, 1994 жылдың 31 қаңтарында өткен баспасөз конференциясында Даниэльс бельгиялық епископтардың бұл идеяға қарсылығын білдірді. Бұл мәселе 2008 жылдың көктемінде қайтадан қатты өршіп, белгілі бельгиялық жазушы Хьюго Клаустың 19 наурызда эвтаназия таңдауымен және үш күннен кейін Даниэльс Пасхалық күткендегі уағызында Клаустың атын атамай, "азап пен өлім мәселесіне" тоқталғанда жаңадан көтерілді. Дегенмен, бұл уағыз Клаустың таңдауын сынаған ретінде қабылданып, көп сынға ұшырады. Бірақ көп ұзамай, 2008 жылдың 13 сәуірінде Даниэльс "Католикалық теледидар және радио тарату ұйымының" ("Katholieke Televisie en Radio Omroep") "Het Braambos" бағдарламасында бұл позициясын нығайтты: " [эвтаназия туралы заңды либералдандыру немесе либералдандырмау] – өзін толық бақылауда ұстауға тырысатын немесе оған ұмтылатын адамдардың өркениеті мен Құдайға және адамнан асқан нәрсеге орын бар өркениеттің арасындағы таңдау. Менің ойымша, бұл – әдеттегі эволюцияның бір өрлеуі, сананың дерлік қатерлі өсуі деуге болады, ол Ренессанс кезінде оянған, бірақ қазір бақырып, ақырғы шегіне жеткен."

Экуменикалық іс-шаралар

Архиепископтық қызметінің басынан бастап, Даниэльс 1920 жылдары кардинал Мерсье бастаған "Мехелен" мен англикандықтар арасындағы жақсы қарым-қатынастарды одан әрі дамыта берді. Сондай-ақ, архиепископтық қызметінің басынан бастап, Даниэльс Таизе қауымына жыл сайын дерлік сапарлар жасады. Ол Ватиканмен келісіп, 1986 жылдың 5 қазанында Папа Иоанн Павел II-нің Таизеге сапарын ұйымдастырды. 1990 жылы Католик университеті құрметті докторлық дәрежесін берген Роджер бауырласпен ол үнемі кездесіп тұрды. Бірақ Роджер бауырлас қайтыс болғаннан кейін де Таиземен байланысын үзбеді және 2008 жылдың 29 желтоқсанынан 2009 жылдың 2 қаңтарына дейін Брюссельде 31-ші Еуропалық Таизе жиынын өткізді. Даниэльс 2004 жылға дейін мүше болып отырған, Бейбітшілік үшін Діндер Дүниежүзілік Кеңесіне қатысты. 2002 жылдың жазынан бастап ол оның жобаларының бірі – Еуропалық діни көшбасшылар кеңесінде де белсенділік танытып, XXI ғасырдың бірінші онжылдығында да осы кеңеспен байланысын сақтап келді.

Дипломатиялық қызмет

1985 жылы әйгілі отец Веренфрид ван Штратен бұрынғы театр ғимаратында уақытша орналасқан жерін толыққанды монастырға айналдыруды ұсынғаннан кейін, Даниелс Освенцимдегі кармелиттік монахтар монастырының келіссөздеріне қатысты. Данельстің қатысуы 1989 жылға дейін жалғасты, содан кейін Рим мәселені шешіп, монахтар көшіп кететінін уәде етті. (Бірақ олар 1993 жылға дейін қалды, ал артында Освенцим кресі қалды.) 1990-1999 жылдар аралығында Даниелс Pax Christi халықаралық президенті болды. Даниелс епископ (кейін кардинал) Монсенгвоның Заирде демократияны дамытуға тырысқан әрекеттерін тұрақты және күшті қолдады, Бельгия, Рим және Киншаса арасында делдалдық жасады. Ол Монсенгвоға 1993 жылы 2 ақпанда Лёвен Католик Университетінің құрметті докторлық дәрежесін беруіне ықпал етті және Лаудациясын өзі оқыды. Даниелс Қытай мен Католик шіркеуінің арасындағы қарым-қатынасты жақсарту үшін көп уақыт және күш жұмсады. 1985 жылдың қарашасында ол Католик университеті Лёвенге шақырған ресми қытайлық епископтардың делегациясын Мехелендегі резиденциясына түскі асқа шақырды. Оған жауап ретінде қайта шақыру келді, бірақ Қытайдағы ресми және жер асты католик шіркеуінің қатар өмір сүруіне байланысты туындаған мәселелер Даниелстің сапарды кейінге қалдыруға мәжбүр етті. 2005 жылы наурыз айында ол сапарға шықты, бірақ 2 сәуірде Рим папасы Иоанн Павел II қайтыс болғандықтан, оны қысқартуға тура келді. Бірақ 3 сәуірде Қытай үкіметі Рим папасы Иоанн Павелдің шіркеудің қателіктерін мойындауға жасаған күш-жігерін мақтап мәлімдеме жасады. Папа Бенедикт Даниелсті осы бағыттағы жұмысын жалғастыруға шақырды және 2008 жылдың наурыз айында Даниелс тағы да Қытайға барды, онда ол Қытай әлеуметтік ғылымдар академиясында сөз сөйледі және бірқатар ауылдық католик қауымдарымен кездесуге мүмкіндік алды.

Бельгия шіркеуіндегі балаларды жыныстық қорлау мәселесі

Дэниелс алғаш рет Дутроукс ісінен кейін шіркеудегі жыныстық зорлық-зомбылық мәселесімен бетпе-бет келді, ол кезде биліктің зорлық-зомбылық құрбандарын хабарлауға шақыруы шіркеуде де зорлық-зомбылық оқиғалары болғанын көрсетті. (Бірақ Вангелуе ісіне де қараңыз.) Бельгия шіркеуінде жыныстық зорлық-зомбылық құрбандарымен байланыс үшін алғашқы ресми байланыс орталығын Гент епископы Артур Люйстерман ұйымдастырды. Бұл байланыс орталығы "Пасторлық қарым-қатынастағы жыныстық зорлық-зомбылық туралы шағымдар жөніндегі комиссияның" үлгісі болды, оны Бельгия епископтарының конференциясы (төрағасы Даниелс) 1999 жылдың 4 қарашасында құрды. 1998 жылдың басында архиепархияның діни қызметкері 1968 жылы кәмелетке толмаған қызды зорлағаны белгілі болды. Даниелс сотқа өз еркімен куәлік берді, Бельгияда кардиналдың халық сотында алғаш рет пайда болуы осы болды. Даниелс бұл зорлық-зомбылық туралы ештеңе білмегенін айтты. Сот Бельгиядағы католик шіркеуін – архиепископты немесе оның көмекші епископын емес – құрбанды қорғамағаны үшін кінәлі деп тапты, азаматтық жауапкершілікке тартты және жарты миллион бельгиялық франк (қазіргі ± 12 500 евро) айыппұл салды. Апелляцияда бұл үкім күшін жойды және тек зорлық-зомбылық жасаған діни қызметкер кінәлі деп танылды. 1999 жылдың 6 желтоқсанында билік Роберт Борремансқа қарсы қудалау ісін бастады; архиепархияның діни қызметкері, Филипп пен Матильданың (қазіргі король мен королева) тойында хор дирижері болғандықтан танымал еді. Даниелс оны пасторлық қызметтерінен босатып, мемлекеттік жалақысынан шығарды. Бастапқыда айыпталған Борреманс, ақырында оған тағылған айыптардың жалған екені анықталғаннан кейін ақталды.

Вангелуэ ісі және оның салдары

1973 жылдан 1986 жылға дейін Роджер Вангелуве, 1963 жылдан бері дін қызметкері және 1985 жылдың басынан бері Брюгге епископы, өзінің жүрек туысынан (немере інісінен) сексуалдық зорлық көрсетті. Рик Девиль, Даниэлспен бірнеше қайшылыққа түскен дін қызметкері, 2010 жылдың 23 сәуірінде оқиға жарияланғаннан кейін, Даниэлске 1990 жылдардың ортасында Вангелуве туралы ескерткенін айтты. 2010 жылы Даниэлс мұны есіне алмағанын мәлімдеді. Бірақ Даниэлс Вангелуэнің қылмысы туралы оқиға жарияланбас бұрын білген, себебі 2010 жылдың сәуір айының басында Вангелуэ өзінің кәмелетке толмаған баламен сексуалдық қарым-қатынас жасағанын Даниэлске айтқан. Тон Осаердің өкілі арқылы сөйлеген Даниэлс бұл кездесуге дайын болмағанын және оның құрбанның үнсіздігін ұсынғаны "импровизация" болғанын түсіндірді. Даниэлс бұл әңгіме туралы бельгиялық епископтарға хабарламаған. Тағы бір кездесуде Вангелуэ Даниэлс куә болғанда жеке кешірім сұрады, бірақ құрбан оны қабылдамады. 19 сәуірден 20 сәуірге дейінгі түні барлық бельгиялық епископтар Вангелуэнің абыройын ашатын электрондық хат алды. Бұл 22 сәуірде Вангелуэнің отставкаға келуіне және 23 сәуірде Ватиканның оны дереу қабылдауына әкелді, бұл туралы Даниэлстің ізбасары архиепископ Андре Мутьен Леонард баспасөз конференциясында мәлімдеді. 23 сәуірде баспасөз хабарламасында Вангелуэ өзінің кінәсін мойындап, қоғамдық түрде кешірім сұрады. Вангелуэ отставкаға кеткеннен кейінгі апталарда "Пасторальдық қатынастардағы сексуалдық зорлық-зомбылық туралы шағымдар жөніндегі комиссия" (қазіргі уақытта төрағасы балалар психиатры Питер Адриаенсенс есімімен Адриаенсенс комиссиясы деп аталады) 475 сексуалдық зорлық-зомбылық туралы шағым алды. 24 маусымда прокурор кеңсесінің өтініші бойынша ұйымдастырылған "Kelk" ("Chalice") кодолық операциясы кезінде архиепископ сарайы, Даниэлстің жеке пәтері, Адриаенсенс комиссиясының Лёвендегі кеңсесі және тіпті Сент-Румбольд соборы (кардинал Мерсье мен кардинал Сюэннс қабірлері бұзылған) сексуалдық зорлық-зомбылықтың істері бойынша құжаттар іздеуге алынды, оларды сотқа беруге болатын (Вангелуэ ісінен айырмашылығы, мерзімі өткен). 6 шілдеде Даниэлс сот полициясының Брюссельдегі бөлімшесінде күні бойы сұраққа тартылды. Кейіннен бұл іздестірудің заңсыз екендігі анықталды және барлық құжаттар қайтарылды. 2010 жылғы 28 тамызда "De Standaard" және "Het Nieuwsblad" газеттерінде жарияланған Даниэлстің құрбанмен және оның отбасымен болған екі кездесуінің жазбалары Даниэлстің беделіне үлкен нұқсан келтірді. Жазбалардан көрінетіндей, құрбан өзін түсінбегенін сезінген және Даниэлстің мінез-құлқы тиімсіз деп есептеген. Даниэлс үшін оқиғаның соңғы бөлігі 2010 жылдың 21 желтоқсанында иерархиялық қатынастардағы сексуалдық зорлық-зомбылықты зерттеу үшін құрылған парламенттік комиссия алдында болды. Ол ешқашан да сексуалдық зорлық-зомбылықты жасыру немесе жоққа шығару саясаты болмағанын, оған төзімділік танытуға болмайтынын, әділдік орнатылуы керек екенін және шіркеунің ынтымақтасуы керек екенін баса айтты. Бірақ, тіпті оны қабылдаса да, Даниэлс көпшілік тарапынан осы мәселеде шешімділік танытуын күткеніне қарамастан, әрекетсіздігі үшін айыпталды. 2010 жылғы 1 қыркүйектегі "De Standaard" газетінің редакциондық мақаласында былай делінген: "Ол Вангелуэнің мойындауынан алған шоқты бірнеше күн бойы өзіне сақтап қалды. Ол бұрынғы епископпен байланысқа түсіп, оны міндетті түрде отставкаға келуге көндірген жоқ. Ол бұл мәселені Адриаенсенс комиссиясына жіберген жоқ. Ол өзінің орнын басушы архиепископ Леонардты да бұл іске араластырмады".

2005 жылғы Папалық конклав

2005 жылы Папа Иоанн Павел II қайтыс болғаннан кейін, Данельс мүмкін мұрагер (немесе «папабиль») ретінде қарастырылды, бірақ аборт, эвтаназия және бір жынысты некелер жақында заңдастырылған елдің архиепископы болғандықтан және оның басшылығымен шіркеуге қатылу мен діни қызметке шақырулар тарихи ең төмен деңгейге жеткендіктен, оның мүмкіндіктері шектелген еді. Данельс 2005 жылғы Папалық конклавқа қатысты. Конклавқа дейінгі талқылаулар конклавтың бағытын көрсетті. Олар Папа Бенедикт XVI-ны сайлады. Бұл сайлаудан кейін тікелей телеарнада берілген сұхбатында ол бұл уәдені "ақымақтық" деп мойындады, себебі уәдені орындау оны Папамен және басқа кардиналдармен бірге кешкі асқа қатысудан алды және ол шаршағандықтан, оның дене тілі құлшыныс білдірмеді, бұл көпшілік тарапынан жаңа Папаға қарсы екендігі ретінде қабылданып, кеңінен талқыланды. Данельс мұны жоққа шығарып: "Бұл рас емес, бірақ мен өмірімнің соңына дейін осы айыптаумен жүруге тиіспін" деді.

Зейнетақы және мұрагерлік

2008 жылдың 4 маусымында Даниелс міндетті зейнет жасына жетті; оның орнын басу процесі уақытты алды және тегіс өтпеді. Римге жіберілген апостолдық нунций Карл Йозеф Раубер ұсынған үш үміткердің тізімі (терна) қабылданбады, сондай-ақ Раубер жіберген екінші тізім де қабылданбады. 2010 жылдың 18 қаңтарында Рим өз кандидатын таңдап, Даниелстің орнына Андре Мутиен Леонардты Мехелен-Брюссель архиепископы етіп тағайындады, ал Раубер оны ашық түрде "Брюссельге толыққанды сай емес" деп бағалады.

2013 жылғы Папалық конклав

2013 жылғы конклавқа дейін Данилс "папабиль" деп есептелмеді, бірақ ол оған қатысты. Әрине, ол кардиналдардың конклавқа дейінгі пікір-таластарында да болды, оларды "кардинал ретінде өмірімдегі ең қызықты әңгімелер" деп атады, себебі олар 2005 жылғы конклавқа дейінгілерге қарағанда әлдеқайда ашық болды және олардың басты тақырыбы – бірлестік қажеттілігі еді. Конклав Кардинал Хорхе Марио Бергольоны (Данилс Сент-Галлен тобының мүшесі ретінде қолдаған) сайлады. Жаңа сайланған папа Франциск Данилсті "Хабемус Папам" жарияланғаннан кейін алғаш рет балконда пайда болуға шақырды. Кейін ол осы конклавтың нәтижесін "жеке қайта тірілу тәжірибесі" деп сипаттады.

Өлім

Дэннелс 2019 жылдың 14 наурызында Мехелен қаласында қайтыс болды. Оның қоштасу рәсімі, король, королева, корольдік отбасының өзге де мүшелері мен көптеген саясаткерлердің қатысуымен, 2019 жылдың 22 наурызында Мехелендегі Санкт-Румбольд соборында өтті, ол собордың мазаршасында жерленді.

Құрметтер

Данельс Тилбург католикалық университетінен (2 қыркүйек 2002) және Джорджтаун университетінен (3 наурыз 2003) құрметті доктор дәрежесін алды. 20 желтоқсан 2003 жылы Данельс CAnvas, De STAndaard және Radio 1 ұйымдастырған "Castar" сыйлығына ие болды, бұл сыйлық "мәдени, әлеуметтік, саяси немесе әлеуметтік-экономикалық салаға оң және ерекше үлес қосып, көзге түскен ер немесе әйел" үшін беріледі. Данельс 2005 жылы "Les plus grands Belges" тізімінде 90-шы орынға ие болды. Оның 75 жылдығын мерекелеу үшін Левен католик университетінің теология факультеті оның құрметіне симпозиум өткізді. 18 маусым 2010 жылы ол Мехелен қаласының құрметті азаматы атанды.

Әр түрлі

Оның ана тілі – голланд тілі (стандартты голланд тілі және Канегем диалектісі, бір-бірін түсіну қиын), сонымен қатар ол ағылшын, француз, неміс және итальян тілдерін еркін меңгерген, латын тілін де білген. Даннельс екі рет қауіпті денсаулық мәселесіне тап болды. 1971 жылдың көктемінде ол көзге жасалған операциядан кейін демалып, қалпына келмегендігімен және тым көп жұмыс істегендігі салдарынан депрессияға ұшырады. Епископының бұйрығымен Канегемде ұзақ демалысқа шығуы оған күш берді. 1996 жылдың 4 наурызында жасалған медициналық тексеруде жүрегінің маңындағы қан тамырларының өмірге қауіпті тарылуы анықталды және сол күні оған айналма жол операциясы жасалды. Оның Марияға деген құлшынысы өте күшті болды. Ол тіпті 1996 жылдың мамыр айында Мариан Хансвик процессиясына қатысуға талап етті, әйтсе де 4 наурыздағы операциядан кейін толық қалпына келмеген болатын. Ол өнердің барлық түрлерін жақсы көретін, талғамы әртүрлі болды. Мысалы, музыкада ол «үш B – Бах, Бетховен және The Beatles» тобын бағалайтын.