Кіріспе

Мифтік шошқаны Олимпиада батырлары жеңді. Калидон шошқасын аулау – грек аңыздарындағы ұлы ерлік оқиғалардың бірі. Бұл оқиға Троя соғысына дейінгі буынға жатады және сол буынның тағы бір ұлы ерлік саяқаты – Аргонавттардың саяхатымен бірге есептеледі, тіпті одан бұрын болды. Аулаудың мақсаты – Артемиданың Калидон аймағын (Аэтолияда) қирату үшін жіберген Калидон шошқасын (кейде Аэтолия шошқасы деп те аталады) өлтіру еді, себебі оның патшасы Эней құдайларға арналған құрбандықтарында оны құрметтемеген. Мелеагер батыр бастаған аңшылар қатарында Грекияның ең көрнекті батырлары да болды. Көптеген деректерде, Аталанта атты ұлы батыр әйел, оны жебемен жаралап, терісін жеңіп алды делінеді. Бұл көптеген ер адамдардың наразылығын туғызып, трагедиялық дауға әкелді.

Грек мифологиясы мен өнеріндегі маңызы

Калидондық шошқаны аулау көптеген батырларды жинағандықтан, "Кітапхана" деп аталатын мифтер жинағында оқиғаның негізгі мәні келтірілген, ал одан бұрын римдік ақын Овидий өзінің "Метаморфоздар" поэмасында оқиғаны ерекше көркемдікпен баяндаған.

Аң аулау

Оней Грекиядағы ең жақсы аңшыларды іздеуге елшілерді жіберіп, оларға шошқаның терісі мен тістерін жүлде ретінде ұсынды. Жауап бергендердің арасында кейбір аргонавттар, Онейдің өзінің ұлы Мелеагер және, ерекше айта келерлік болса, аңшылықтың сәтті аяқталуына үлкен үлес қосқан әйел – Атланта, "мойынсұнбайтын" аңшы, Артемида оны кішкене аю ретінде емшіген, аңшылық өнерінде тәрбиелеген, Артемиданың өзінің өкілі (Керени; Рюк және Стейплс). Артемиданың ниеттері екіұшты болған сияқты, себебі ол жас аңшыны жіберді, оның қатысуы дау-дамай тудыратынын білген, және де осылай болды: Кефеус пен Анкайос бастаған көптеген ерлер әйелмен бірге аң аулауға бас тартты. Оларды Мелеагер көндірді. Дегенмен, Атланта алғашқы болып жебесімен шошқаны жаралады, бірақ Мелеагер оны аяқтады және алғашқы қанды тамдырған Атлантаға жүлдені сыйлады. Бірақ Тестийдің ұлдары, әйелдің ерлердің қатысуында жүлде алуын арсыздық деп есептегендіктен, теріні тартып алды, егер Мелеагер қабылдамаса, оның туғаннан бергі құқығы екенін мәлімдеді. Осыған ашуланған Мелеагер Тестийдің ұлдарын өлтіріп, теріні қайтадан Атлантаға берді (Китапхана). Мелеагердің анасы, Мелеагердің өлтірілген марқұм ағаларының қарындасы, оны сақтаған сандықтан өлім әкелетін белгіні алып, тағы да бір рет отқа лақтырды; ол жанып кеткенде, Мелеагер, тағдыр болжағандай, сол жерде қайтыс болды. Осылайша Артемида патша Онейден кек алды. Аң ауру кезінде Пелей қасақана түрде өзінің меймандосы Эвритионды өлтірді. Аң ауру мен оның салдарынан көптеген аңшылар бір-біріне қарсы шығып, олжа үшін таласты, сондықтан құдайдың қаһары жалғасты. Гомердің айтуынша, "құдай оның басы мен қалың жүні туралы Куреттер мен ұлы жанды этолиялықтар арасында көп дау-дамай мен шу тудырды". Лакониядағы Тегеядағы Афина Алея ғибадатханасында сақталған шошқаның терісі Калидон шошқасының терісі деп есептелді, Паузаний II ғасырда көрген кезде ол "жасы ұлғайып, енді мүлдем қылшығы қалмаған" еді. Ол Марк Антонийдің жеңілген одақтастарынан олжа ретінде Августтың Римге алып кеткенін атап өтті; Паузаний "Калидон шошқасының бір тісі сындырылған, қалғаны императордың бақшаларында, Дионис ғибадатханасында сақталады және оның ұзындығы шамамен жарты қарысқа жуық", - деп хабарлайды. Калидон шошқасын аулау ғибадатхананың негізгі фронтонының тақырыбы болды.