Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Париждегі мемлекеттік театр, Франция.
State theatre in Paris, France
Comédie Française (kɔmedi fʁɑ̃sɛːz) немесе Théâtre Français (teɑtʁ(ə) fʁɑ̃sɛ) – Франциядағы сирек мемлекеттік театрлардың бірі. 1680 жылы құрылған, ол әлемдегі ең көне, әлі де жұмыс істеп тұрған театр труппасы болып табылады. 1995 жылы француз мемлекетінің бақылауына алынған бұл театр Францияда өз актерлік құрамы бар жалғыз мемлекеттік театр. Театрдың негізгі сахнасы – Пале-Рояль кешеніне кіретін Саль Ришелье, ол Париждің 1-ші округінде, Андре Малро алаңындағы Ришелье көшесі, 2 мекенжайында орналасқан. Театр сонымен қатар Théâtre de la République және халық арасында "La Maison de Molière" (Мольер үйі) деп те белгілі. Ол соңғы атауын Comédie Française театрымен байланысты ең белгілі драматург, Мольердің труппасынан алды. Ол француз актерлерінің меценаты саналды. Мольер өз труппасы Comédie Française деп аталудан жеті жыл бұрын қайтыс болды, бірақ компания ресми түрде атауын өзгерткеннен кейін де "La Maison de Molière" деп таныла береді.
The Comédie Française (kɔmedi fʁɑ̃sɛːz) or Théâtre Français (teɑtʁ(ə) fʁɑ̃sɛ) is one of the few state theatres in France. Founded in 1680, it is the oldest active theatre company in the world. Established as a French state controlled entity in 1995, it is the only state theatre in France to have its own permanent troupe of actors. The company's primary venue is the Salle Richelieu, which is a part of the Palais Royal complex and located at 2, Rue de Richelieu on Place André Malraux in the 1st arrondissement of Paris. The theatre has also been known as the Théâtre de la République and popularly as "La Maison de Molière" (The House of Molière). It acquired the latter name from the troupe of the best known playwright associated with the Comédie Française, Molière. He was considered the patron of French actors. He died seven years before his troupe became known as the Comédie Française, but the company continued to be known as "La Maison de Molière" even after the official change of name.
Тарих
Comédie Française 1680 жылғы 8 тамызда Людовик XIV-нің жарлығымен құрылды. Ол сол кездегі Париждегі екі актерлік труппаны біріктірді: Генегауд театрының труппасы мен Бургон қонақ үйінің труппасы. 1673 жылы Мольер қайтыс болғаннан кейін, Генегаудтағы труппа Театр дю Мара мен Мольер труппасының бірігуі нәтижесінде құрылды. Екі жылдан кейін олар патшалықтан жылына 12 000 ливр көлемінде үлестеме алды, ал жеті жылдан кейін қазіргі атауларын алды. Оның басқарушы актерлеріне Мольердің жесірі Арманде Бежар, оның күйеуі Герин д’Эстрише, Ла Гранж, М-ль Шампмесле, Барон, Хаутерош және Раймонд Пуассон кірді. Репертуар Мольер мен Жан Расиннің театрлық туындыларының жинағынан, сондай-ақ Пьер Корнель, Поль Скаррон және Жан Ротрудың бірнеше шығармаларынан тұрды. 18-шы ғасырда Comédie Française француз аристократиясының арасында үлкен сұранысқа ие болды, себебі театрға бару өте қымбат тұсты. 1789 жылы Жозеф Шениердің монархияға қарсы «Карл IX» пьесасы қойылған кезде актерлер арасында қызу саяси пікірталас туды, нәтижесінде олар екі топқа бөлінді: жас трагедияшы Талма басқаратын республикалық партия Ришелье көшесіндегі қазіргі ғимарат орнында «Республика театры» деген жаңа театр құрды; ал роялисттік топ «Ұлт театры» деген атау алды. 1793 жылғы 3 қыркүйекте Франция революциясы кезінде «Ұлт театры» жалпы қауіпсіздік комитетінің бұйрығымен «Памела» пьесасын қойғаны үшін жабылды, ал актерлер түрмеге қамалды, бірақ кейіннен біртіндеп босатылды. 1799 жылғы 31 мамырда жаңа үкімет Ришелье залын қолдануға берді және актерлерге труппаны қайта құруға рұқсат берді. Бүгінде Comédie Française-тің репертуарында 3000 туынды бар және Парижде үш театры бар (Ришелье залы, Король сарайының жанында; théâtre du Vieux Colombier; Studio Théâtre).
The Comédie Française was founded on 8 August 1680 by a decree of Louis XIV merging the only two Parisian acting troupes of the time, the troupe of the Guénégaud Theatre and that of the Hôtel de Bourgogne. On the death of Molière in 1673, the troupe at the Guénégaud had been formed by a merger of the Théâtre du Marais and the Troupe de Molière. Two years later they received a royal grant of 12,000 livres per year; and seven years later they received their present designation. Its leading actors included Molière's widow, Armande Béjart, her husband, Guérin d'Estriché, La Grange, Mlle Champmeslé, Baron, Hauteroche, and Raymond Poisson. The repertoire consisted of the collection of theatrical works by Molière and Jean Racine, along with a few works by Pierre Corneille, Paul Scarron and Jean Rotrou. In the 18th century, the Comédie Française was often enjoyed by the French nobility, since the price to watch at the theater was expensive. On the performance of Joseph Chénier's anti monarchical play Charles IX in 1789, violent political discussions arose among the performers, and ultimately they split into two sections: the Republican party, under the young tragedian Talma, establishing a new theatre under the name "Théâtre de la République," on the site of the present building in the Rue de Richelieu; while the Royalist section took the title "Théâtre de la Nation". On 3 September 1793, during the French Revolution, the Théâtre de la Nation was closed by order of the Committee of Public Safety for putting on the allegedly seditious play Pamela, and the actors were imprisoned though gradually released later. On 31 May 1799, the new government made the Salle Richelieu available and allowed the actors to reconstitute the troupe. The Comédie Française today has a repertoire of 3,000 works and three theatres in Paris (Salle Richelieu, next to the Palais Royal; théâtre du Vieux Colombier; Studio Théâtre).
COVID-19 пандемиясы
2020 жылдың қазан айынан бастап және COVID-19 пандемиясының салдарынан Comédie Française Франциядағы барлық басқа театрлар сияқты жабылуға мәжбүр болды. Comédie Française актерлердің тұрақты труппасына ие болғандықтан, уақытша онлайн бағдарламаға көшу туралы шешім қабылданды, оның ішінде Марсель Прусттың "Жоғалған уақытты іздеу" толық мәтінін оқу және "Théâtre à la table" деп аталатын онлайн жобасы енгізілді, онда труппа актерлері бір апталық репетициядан кейін репертуардағы шығармаларды ойнады. Бұл жобаға онлайн қатысу күтілмегендей жоғары болды, оның ішінде Парижден тыс жерлерде және басқа елдердегі адамдар да болды. 2021 жылдың мамырында Comédie Française-дің бас директоры Эрик Руф онлайн бағдарламаның 30% көрермендері ешқашан Comédie Française-ге бармағанын және олар театр қайта ашылғаннан кейін де бұл бағдарламаны жалғастыратынын мәлімдеді.
Since October 2020, and because of the COVID 19 pandemic, the Comédie Française had to close as it is the case for all other theaters in France. The Comédie Française having a permanent troupe of actors, it was decided to switch temporarily to an online program, including readings of the full text of In Search of Lost Time, and an online initiative called Théâtre à la table where actors of the troupe play works in the repertoire after a one week rehearsal. Online attendance for this initiative was unexpectedly high, including people outside of Paris and in other countries. In May 2021 Éric Ruf, the managing director of the Comédie Française, declared that 30% of the public of the online program never went to the Comédie Française, and that they would continue this program even after the reopening.
Театр ғимараттары
Comédie Française 1680 жылы Salle Guénégaud-да құрылғаннан бері бірнеше орналасқан жерлері болды. 1689 жылы ол Кафе Прокоптың қарсысындағы театрда орналасты. 1770 жылдан 1782 жылға дейін Комедия Тюильри сарайындағы театрда өнер көрсетті. 1782 жылы труппа архитекторлар Мари Жозеф Пейр мен Шарль Де Уайли жобалаған және қазіргі Одеонның орнындағы Саль дю Фобур Сен-Жерменге көшті. 1799 жылдан бері Comédie Française 2, Ришелье көшесіндегі Ришелье залында (архитекторы Виктор Луи) орналасқан. Бұл театр 1800 жылдары кеңейтіліп, жаңартылды, содан кейін 1900 жылы болған ауыр өрттен кейін қайта салынды. Өртте актриса Джейн Генриот қаза болды.
The Comédie Française has had several homes since its inception in 1680 in the Salle Guénégaud. In 1689, it was established in a theatre across from the Café Procope. From 1770 to 1782, the Comédie performed in the theatre in the royal palace of the Tuileries. In 1782, the company moved into the Salle du Faubourg Saint Germain, designed by architects Marie Joseph Peyre and Charles De Wailly and located on the site of today's Odéon. Since 1799, the Comédie Française has been housed in the Salle Richelieu (architect Victor Louis) at 2, rue de Richelieu. This theatre was enlarged and modified in the 1800s, then rebuilt in 1900 after a severe fire. The actress Jane Henriot was the only casualty of the fire.
Театр труппасы
Театр труппасының мүшелері "sociétaires" және "pensionnaires" деп бөлінеді. Алғашқылары – ұйымның тұрақты мүшелері, сондықтан 20 жыл қызмет еткеннен кейін зейнетақы алады, ал екіншілері – белгілі бір мерзім қызмет еткеннен кейін "sociétaires" бола алатын жалақы алатын актерлер. Францияның барлық көрнекті актерлері мен драматургтерінің көптеген есімдері мансап жолында Comédie Française-пен байланысты болған.
The membership of the theatrical troupe is divided into "sociétaires" and "pensionnaires". The former are regular members of the organisation and as such receive a pension after 20 years of service, while the latter are paid actors who may, after a certain length of service, become "sociétaires". The names of nearly all the great actors and dramatists of France have, at some time in their career, been associated with that of the Comédie Française.
Comédie-Française-нің әкімшілері
Комеди Франсездің бас әкімшісіне 1850 жылы Симонистің қызмет мерзімінде «генералдық администратор» атағы берілді. Оған дейін түрлі атақтар тағайындалған.
The chief administrator of the Comédie Française has been given the title administrateur général since Simonis' term of 1850. Before that, a variety of titles were given.