Хэл Нидэм: Каскадер, режиссер және актер өмірі мен мансабы

Кіріспе

Американдық каскадер және кинорежиссер (1931–2013)

Хал Бретт Нидхэм (6 наурыз 1931 – 25 қазан 2013) – американдық каскадер, кинорежиссер, актер, сценарист және NASCAR командасының иесі. Ол актер Берт Рейнольдспен жиі бірлесіп жұмыс істегенімен әйгілі, көбінесе жылдам көліктер туралы фильмдерде, мысалы, «Смоки және бандит» (1977), «Хупер» (1978), «Канонболл» (1981) және «Строкер Эйс» (1983). Өмірінің соңғы жылдары Нидхэм каскадерлік жұмыстан бас тартып, жер үстіндегі жылдамдық рекордын жаңару жобасына күшін жұмсады. 2001 жылы Нидхэм «Taurus World Stunt Awards» сыйлығының «Өмір бойы жетістіктері үшін» сыйлығын алды, ал 2012 жылы «Motion Picture Arts and Sciences» академиясының «Governors Award» сыйлығымен марапатталды.

Алғашқы жылдар

Нидхэм Теннесси штатының Мемфис қаласында Эдит Мэй (туған тегі Робинсон) мен Говард Нидхэмтің ұлы болып дүниеге келді. Ол үш баланың ең кішісі еді. Арканзас және Миссури штаттарында өскен Нидхэм Корей соғысы кезінде АҚШ армиясында парашютист болып қызмет етті, ағаш бағаналарын кесуші (ағаштарды қысқартумен айналысатын арборист) болып жұмыс істеді, сонымен қатар «Viceroy» темекісінің жарнамалық моделі болды, ал одан кейін Голливудта каскадер болып жұмыс істеуге кірісті.

Мансап

Нидхэмнің алғашқы табысы – танымал телесериал «Have Gun, Will Travel» да Ричард Бун актерiнiң дублерi болуы болды. Нидхэм Джон Уэйннiң дублерi Чак Роберсоннан оқып, 1960 жылдары «Батысты қалай жеңдi», «Ремагендегi көпiр», «Маклинток!», «Соғыс әмiршiсi» және «Кiшкентай үлкен адам» сияқты фильмдердегi ең жақсы дублерлердiң бiрiне айналды. Ол Клинт Уокер мен Берт Рейнольдс үшiн тұрақты түрде дубляж жасады. «Gunsmoke» (S8E36 «The Odyssey of Jubal Tanner») телесериалының бiр эпизодында ковбой рөлiн ойнады. Нидхэм екiншi бөлiмнiң әрекеттерiн үйлестiру және басқаруға көшiп, сонымен бiрге индустрияға ауа қаптарын және басқа да жаңа жабдықтарды енгiздi. Нидхэм бiр кезде 12 жыл бойы Рейнольдстың қонақ үйiнде тұрды. 1971 жылы ол және әрiптестерi Гленн Уайлдер мен Ронни Ронделл «Stunts Unlimited» құрды. Нидхэм «Smokey and the Bandit» атты сценарий жазып, досы Рейнольдс оған режиссер болу мүмкүндiгiн ұсынды. Фильм үлкен сәттілікке ие болды, содан кейiн екiлiгi «Hooper», «Smokey and the Bandit II», «The Cannonball Run» және «Stroker Ace» фильмдерiн түсiрдi. Нидхэм сондай-ақ «Stunts Unlimited» (1980) және «Stockers» (1981) телесериалдарының пилоттық эпизодтарын режиссерлiк еттi, бiрақ олардың екеуi де сериал ретiнде шығарылмады. Оның режиссер ретiндегi соңғы кинотеатрлық премьерасы 1986 жылы BMX фильмi «Rad» болды. 1977 жылы «Gabriel Toys» компаниясы «Hal Needham Western Movie Stunt Set» жиынтығын ұсынды, оған картоннан жасалған батыс салуының кино түсiрiлiмдерi, жарықтар мен реквизиттер, ойыншық кинокамера және балкондағы қоршауды бұзып, үстел мен орындықтарға құлайтын және терезенi сындыратын пружинамен iске қосылатын Хал Нидхэмнiң әрекеттiк фигурасы кiрдi. Олар қысқа ғана уақытқа ғана өндiрiлдi және содан берi коллекционерлер арасында жоғары бағаланады. Нидхэм дублерлiк жұмыстан шығып, өз күш-жiгерiн «Budweiser Rocket» атты Әлемдiк жер жылдамдығы рекордтық жобасына бағыттады, оны дублер Стен Барретт басқарды. Команда көлiкпен ресми санкцияланған Әлемдiк жер жылдамдығы рекордын орната алмады, ал 1979 жылы дыбыс кедергiсiн бұзғаны туралы мәлiмдемелерi қатты дау туды. 1980 жылдары ол Рейнольдспен бiрлесiп «Mach 1 Racing» командасын құрды, ол Гарри Гант үшiн NASCAR Winston Cup Series-те «Skoal Bandit No. 33» көлiгiн iске қосты. 1986 жылы Нидхэм, Уильям Л. Фредрикпен бiрге «Shotmaker Elite» камералық машинасын және кранды әзiрлеудегi еңбегi үшiн Ғылыми және инженерлiк сыйлыққа ие болды. 2001 жылы Нидхэм «Taurus World Stunt Awards» сыйлығының өмiр бойына жетiстiктерi үшiн сыйлық алды. 2012 жылы ол Квентин Тарантино таныстырған Кино өнерi мен ғылымы академиясының Губернатор сыйлығын алды. Нидхэм мен Рейнольдс арасындағы қарым-қатынас Тарантиноның 2019 жылғы «Once Upon a Time in Hollywood» фильмiндегi Клифф Бут / Рик Далтон достығына әсер еттi.

Needham's first break was as the stunt double for actor Richard Boone on the popular TV western Have Gun, Will Travel. Needham trained under John Wayne's stunt double Chuck Roberson and quickly became one of the top stuntmen of the 1960s on such films as How the West Was Won, The Bridge at Remagen, McLintock!, The War Lord, and Little Big Man. He doubled regularly for Clint Walker and Burt Reynolds. He played a cowboy in an episode of the TV Western Gunsmoke (S8E36 “The Odyssey of Jubal Tanner”). Needham moved into stunt coordinating and directing second unit action, while designing and introducing air bags and other innovative equipment to the industry. Needham at one time lived in Reynolds' guesthouse for the better part of 12 years. In 1971, he and fellow stuntmen Glenn Wilder and Ronnie Rondell formed Stunts Unlimited. Needham had written a screenplay titled Smokey and the Bandit and his friend Reynolds offered him the chance to direct. The film was a huge hit, and the two followed it with Hooper, Smokey and the Bandit II, The Cannonball Run, and Stroker Ace. Needham also directed the TV pilots Stunts Unlimited (1980) and Stockers (1981), neither of which was picked up as a series. His final theatrical release as director was the 1986 BMX film Rad. In 1977, Gabriel Toys introduced the "Hal Needham Western Movie Stunt Set" complete with a cardboard old west saloon movie set, lights and props, a toy movie camera and a spring launched Hal Needham action figure that would break through a balcony railing, land on breakaway table and chairs and crash through a window. They were only manufactured for a short time and have since become highly collectible. Needham moved out of stunt work, focusing his energy on the World Land Speed Record project that eventually became the Budweiser Rocket, driven by stuntman Stan Barrett. The team failed to set an officially sanctioned World land speed record with the vehicle, and their claims to have broken the sound barrier in 1979 have been heavily disputed. In the 1980s, he and Reynolds co owned the Mach 1 Racing team, which fielded the Skoal Bandit No. 33 car in the NASCAR Winston Cup Series for Harry Gant. In 1986, Needham, alongside William L. Fredrick, was awarded a Scientific and Engineering Award for his efforts in developing the Shotmaker Elite camera car and crane. In 2001, Needham received a Lifetime Achievement Award from the Taurus World Stunt Awards. In 2012, he was awarded a Governors Award by the Academy of Motion Pictures Arts and Sciences, where he was introduced by Quentin Tarantino. Needham and his relationship with Reynolds inspired the Cliff Booth/Rick Dalton friendship in Tarantino's 2019 film Once Upon a Time in Hollywood.

Ракеталық машина

Нидхэм Budweiser Rocket көлігінің иесі болды, ол көлік құрлықтағы дыбыс жылдамдығын жеңу үшін жасалған.

Өлім

Нидхам 2013 жылғы 25 қазанда Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласында 82 жасында, қатерлі ісік диагнозы қойылғаннан кейін қысқа уақыттан соң қайтыс болды.