Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аяқ киімді киюді жеңілдететін құрал.
Tool that lets the user put on a shoe more easily
Аяқ киімнің бұрышы (кейде аяқ киімнің қасығы, аяқ киімнің тілі деп те аталады) – қысқа тұтқасынан басталып, ұзын қасық тәрізді басы бар құрал. Оны тығыз киілетін аяқ киімнің ішкі жағына қойып, өкшені ішкі табанға дейін оңай жылжытуға болады. Аяқ киімнің бұрыштарының пішіні бірдей болғанымен, тұтқасының ұзындығы мен беріктігі әртүрлі болуы мүмкін. Ұзын сапог кию үшін ұзын тұтқалы бұрыштар қажет, ал берік тұтқалы бұрыштар сапог немесе ауыр темір аяқ киім киюге ыңғайлы. Бұл құралды буын иілгіштігі төмен адамдар, кернеуді немесе иілуді азайту үшін де қолданады. Алғашқыда аяқ киімнің бұрыштары жануар мүйізінен, қанатынан немесе шыныдан жасалған, ал қымбат бұрыштар піл сүйегінен, қабықтан, күмістен немесе сүйектен жасалған. Бүгінде, бұқаның қанатынан жасалған бұрыштар әлі де қолжетімді болғанымен, көбінесе металл, пластик және ағаштан жасалады.
A shoehorn or shoe horn (sometimes called a shoespooner, shoe spoon, shoe schlipp, or shoe tongue) is a tool with a short handle that flares into a longer spoon like head meant to be held against the inside back of a snug fitting shoe so that a person can slide the heel easily along its basin to the inner sole. Shoehorns have the same basic shape but the length or strength of the handle varies. Long handled shoe horns are necessary for longer boots, while shoe horns with sturdy handles are useful for putting on boots or heavy iron shoes. They are sometimes used by people who, because of less flexible joints, wish to reduce straining or bending. Originally, shoehorns were made from animal horns, hooves, or glass; luxury shoehorns were made of ivory, shell, silver, or bone. Nowadays, however, although shoehorns made of bulls’ hooves are still available, metal, plastic, and wood are most often used.
Тарих
Аяқ киімге арналған мүйіздер орта ғасырдың соңында немесе Ренессанс дәуірінде пайда болған сияқты; ағылшын тілінде "schoying horne" 15 ғасырда еске алынған, бірақ француз сөзі chausse pied тек 16 ғасырдың екінші жартысында кездеседі. Англияның Елизавета I 1563 және 1566 жылдар аралығында өзінің аяқ киім жасаушысы Гаррет Джонсоннан 18 аяқ киім мүйізін сатып алды, содан кейін 1567 жылы темірші Гилберт Полсон мен Ричард Джеффриден тағы төрт дана темірден жасауын тапсырды, содан кейін 1586 жылға дейін оған қосымша мүйіздер қажет болмады. Бұл мүйіздерді үй шаруасындағы көптеген адамдар қолданған, тіпті оның жеке аспазы Ноа Холладейге Рождество сыйы ретінде де берілген. 1593 және 1613 жылдар аралығында жасалған және қол қойылған, Роберт Миндум жасаған 20-дан астам ағылшын аяқ киім мүйіздері белгілі. Олардың барлығы иелерінің есімдерімен жазылған; оларға ерлер де, әйелдер де кіреді, соның ішінде 1612 жылы "ЖАННА ЖӘНЕ ОНЫҢ ӘЙЕЛІ" деп жазылған. Олардың біріндегі жазу мынадай: "Бұл - Роберт Миндвмның 1598 жылы жасаған "АМБРЕС БВКЕЛЛС ШОЙНГ ХОРН" ". Сонымен қатар, барлық мүйіздерде басқа да өрнектер бар, олар геральдикалық медальондар, геометриялық суреттер және гүлдерді қамтиды, бұл кейінірек жасалған скремшоу стиліне тән. Олардың пішіні қазіргі үлгілерге өте ұқсас, ал ең ұзыны 11 дюймды құрайды; бесеуі тар ұшында ілгек тәрізді иілген. Бірнеше мүйізде тесіктер бар, олар бау немесе былғары белдік үшін пайдаланылған болуы мүмкін, олар аяқ киімнен шығару немесе іліп қою үшін қолданылған. Бір иесі ("Хэмлет Радесдейл", 1593) Лондонның азаматы және шебер құрмашы ретінде сипатталған; иелерінің ешқайсысы басқаша тіркелмеген. Джоан Эванс жазулардың сипатын ескере отырып, Роберт Миндум оларды хобби ретінде жасап, достарына сыйлаған болуы мүмкін деп болжайды. Оның жазуымен және әшекейлеуімен жасалған ұнтақ мүйізі де сақталған. Британ мұражайында басқа бір шебердің жасаған, жазылған және әшекейленген мүйізі де бар.
Shoehorns appear to have originated in the late Middle Ages or Renaissance; in English a "schoying horne" is mentioned in the 15th century, though the French word chausse pied is only found during the last half of the 16th century. Elizabeth I of England bought 18 shoe horns from her shoemaker Garrett Johnson between 1563 and 1566, then in 1567 ordered four more in steel from the blacksmiths Gilbert Polson and Richard Jeffrey, and then needed no more until 1586. Presumably these were used by many people in her household, even up to including her private chef Noah Holladay as a Christmas present. A group of more than 20 known English shoe horns are all signed and dated, to between 1593 and 1613, and made by Robert Mindum. All also are inscribed with the names of their owners; These include both men and women, including "JANE HIS WIFE" in 1612. The inscription on one is typical: "THIS IS AMBRES BVCKELLS SHOING HORNE MADE BY ROBART MINDVM ANNO DOMINI 1598". There is also other engraved decoration on all, including heraldic medallions, geometric designs and flowers, covering most of the surfaces, in a style characteristic of later scrimshaw. Their shape is very similar to modern examples, and the longest is 11 inches long; five are turned back at the narrow end in a kind of hook. Several have holes pierced in them, presumably for a cord or leather thong used for pulling them out of the shoe or hanging them up. One owner ("Hamlet Radesdale", 1593) is described as a citizen of London who is a cooper; none of the owners seem to be recorded otherwise. Joan Evans suggested, given the nature of the inscriptions, that Robert Mindum made them as a hobby and gave them to his friends. A powder horn similarly inscribed and decorated by him also survives. The British Museum also has a similar inscribed and decorated horn by another maker.
Жинақ
Қазіргі уақытта Нидерландтың Мартиен Туитхоф аяқ киімдерді тіреуіштердің ең үлкен коллекциясын жинағандығы үшін Гиннес рекордтарын иеленеді.
Currently Martien Tuithof of the Netherlands holds the Guinness World Record for the largest collection of shoehorns.
Сөздің ауысуы
"Шоухорнинг" сөзі, көбінесе американдық ағылшын тілінде, адамды нақты немесе метафоралық түрде, жеткілікті орын қалдырмайтын жағдайға салу, оған қысым көрсету немесе мәжбүрлеу мағынасын білдіреді. Әңгіме барысында "шоухорнинг" – дегеніміз, бір адамды шектеулі нұсқалардың бірін таңдауға мәжбүрлеу, ал олардың ешқайсысы сол адамның ойын толыққанды жеткізе алмайды ("Маған немесе маған қарсы" сценарийі). "Шоухорнинг" нақты мағынасында, бірнеше адамды тым тар кеңістікке, мысалы, театрға немесе автобусқа тығып салу ( "Осыраушы бізді толған театрдың артқы қатарына тығып салды") түсіндіріледі. Сонымен қатар, "шоухорнинг" демографиялық талаптарды қанағаттандыру немесе саяси дұрыстық сияқты себептермен бір нәрсені жасанды түрде енгізуге байланысты болуы мүмкін (мысалы, телешоудағы немесе фильмдегі формалды кейіпкер). Осы контексте, "шоухорнинг" сюжетке тартымдылық немесе танымалдық үшін ғана қосылған, онда болуға ешқандай себебі жоқ кейіпкерлерді енгізуге немесе мәжбүрлеуге де сілтеме жасай алады. Бұған қоса, ол бір нәрсені оған сәйкес келмейтін жерге сығып салуды да білдіреді. Ықшамдалған түрі – "хонкинг" (мысалы, қалада "хонкинг" жасау) осы терминнен туындаған, бұл өзін оңай қабылдамайтын немесе қош келмейтін орынға немесе жағдайға енгізуді білдіреді.
"Shoehorning" has come to mean, mostly in American English, the act of coercing or pressuring an individual into a situation which does not leave enough room, either literally or figuratively. Shoehorning in a conversational context means to force someone to take one of a limited number of positions, neither of which may adequately express what the individual wants to say (a "For me or against me" scenario). Shoehorning in a more literal sense can express itself as pushing a number of individuals into an overfilled enclosure of space, such as a theater or a bus ("the usher shoehorned us into the back of the crowded theater"). Shoehorning can also refer to an unnatural seeming inclusion of something for reasons which may range anywhere from demographic pleasing or political correctness (for example, a token character in a television show or film). In this context, shoehorning can also refer to including or forcing characters into a plot who have little to no reason to be there except for appeal or marquee value. It can also refer to fitting something where it does not easily fit. The shortened expression honking (as in honking around town) derives from this term, referring to inserting one's self into a place or situation where one does not easily fit or is not welcome.