Кіріспе

Польша поэмасы және әнұраны

"Ант" ("Rota") – 20-ғасырдың басындағы польша поэмасы. Конопничка 1908 жылы Цешин қаласында болғанда "Антты" жазды. Өлең алғаш рет 7 қарашада "Gwiazdka Cieszyńska" газетінде жарияланды. Музыкасын екі жылдан кейін композитор, дирижер және концерттік органды ойнаушы Феликс Нововьеский жазды.

Тарих

Конопницканың өлеңі Германия империясының Польшаның батыс бөлігінде поляк мәдениетін басып-құдалауына қарсы наразылық ретінде туды. 18 ғасырдың соңынан бастап, Польша-Литва одағының бөлінісінен кейін 1918 жылға дейін Пруссия, кейін неміс үкімдігінде болған жерлерде. "Рота" осы науқанға жауап ретінде жазылған. "Аустроттен" сөзін кейіннен нацистік Германия еврейлерге қарсы қолданды, ал оның мағынасы – жою, себебі "аустроттен" тірі нәрселерге қатысты қолданылғанда, оларды өлтіру арқылы толық жоюды білдіреді. "Рота" алғаш рет 1910 жылдың 15 шілдесінде Краковта поляк-литвалықтардың Грунвальд шайқасында Тевтон орденін жеңгенінің 500 жылдығына арналған патриоттық демонстрацияда көпшілік алдында орындалды. Ән Польшаның бөлінген барлық аймақтарында тез танымал болды. 1918 жылға дейін "Рота" поляк скауттарының әнұраны болды. 1926 жылдан кейін Юзеф Пилсудский басқарған үкімет ұлттық әнұран ретінде бірнеше өлеңді қарастырды. Саяси оңшылдар Пилсудский легионының "Біз – бірінші бригадамыз" әнін партизандық деп санап, "Польша әлі жоғалған жоқ" әніне ықылымсыз қарады. Олар 19 ғасырдың соңындағы неміс басқыншылығына қарсы күреспен байланысты "Рота" әнін ұлттық әнұран ретінде ұсынды. Екінші дүниелік соғысында Польшаны Германия басып алған кезде, 1939 жылдың 11 қарашасында (Польша тәуелсіздік күні) Варшаваның шетіндегі Зеленка қаласында Польша скауттар ұйымының скауттары ғимараттардың қабырғаларына өлең мәтінімен плакаттар іліп қойды. Жаза ретінде неміс оккупациялық күштері 9 скаутты және қала тұрғындарын атып тастады. Коммунистер де "Рота" сияқты бірдей ұлттық әнұранды сақтап, оны 1-ші Тадеуш Костюшко атты жаяу әскер дивизиясының ресми әнұраны етті. 1989 жылдан кейін "Рота" Польша халық партиясының ресми әнұраны болды. 2010 жылы "Рота" және оның авторы Конопницка Польша Сеймінің арнайы қаулысымен құрметке бөленді. Ол сондай-ақ Польшаның ұлттық-аумақтық аймағының әнұраны ретінде де танылды. "Рота" Польша отбасылары лигасының ресми әнұраны болып табылады.