Кіріспе

Австриялық суретші, жазушы, куратор және театр мен кино режиссері Йоханнес Гренцфуртнер (1975 жылы Венада туған) – австриялық суретші, кинорежиссер, жазушы, актер, куратор, театр режиссері, орындаушы және лекторы. Гренцфуртнер – халықаралық өнер және теория тобы және кино өндіріс компаниясы Monochrom-ның негізін қалаушы, жасампасы және көркемдік директоры. Оның көптеген туындылары Monochrom деп белгіленген. Гренцфуртнер – бүлдіруші және астыртын мәдениеттің, мысалы, сексуалдық және технология салаларындағы белсенді зерттеушісі және "техногедонизмнің" негізін қалаушылардың бірі. Boing Boing журналы Гренцфуртнерді leitnerd деп атады, бұл неміс тіліндегі Leitkultur терминімен ойын, және ол Гренцфуртнердің nerd/хакер/өнер мәдениетіндегі рөлін ирониялық түрде көрсетеді.

Мансап

1990 жылдардың басында Гренцфуртнер бірнеше BBS хабар алмасу платформаларының мүшесі болды. Гренцфуртнер онлайн байланыстарын пайдаланып, «Монохром» атты журнал немесе балама басылым құрды, ол өнер, технология және радикалды мәдениеттер туралы мәліметтер берді. Оның мақсаты 1990 жылдар басындағы кибермәдениетте пайда болған консерватизмге қарсы тұру және Австрия панк және антифа қозғалысындағы саяси тәжірибесін жаңа технологиялар мен олар құратын мәдениеттерді талқылаумен үйлестіру болды. Басылымда Брюс Стерлинг, ХР Гигер, Эрик Дрекслер, Терри Пратчетт және Боб Блэк сияқты авторлардың эксперименталды стильде жазылған сұхбаттары мен эсселері жарияланды. 1995 жылы топ жаңа өнер тәжірибелерін қамтуға бейімделді және әртүрлі медиа форматтарымен тәжірибе жасауды бастады: компьютерлік ойындар, роботтар, қуыршақ театры, мюзиклдер, қысқаметражды фильмдер, әртүрлі оқиғалар, конференциялар, онлайн-активизм. Гренцфуртнер бұл іс-әрекеттерді «Қалалық хакерлік» немесе одан да нақтырақ «Контексттік хакерлік» деп атады – бұл термин Гренцфуртнердің өзі жасаған термині. Контексттік хакерлік хакерлердің мақсаттары мен әдістерін өнер туындайтын және оған тәуелді әлеуметтік қарым-қатынастар желісіне көшіреді. Метафоралық тұрғыдан алғанда, осы қарым-қатынастардың да бастапқы коды бар. Оларда бағдарламалар жұмыс істейді және біздің олармен өзара әрекеттесуіміз пайдаланушы интерфейсі арқылы құрылады. Егер біз кеңістіктің, ортаның, сахнаның, субмәдениеттің, медианың немесе саяси практиканың қалай жұмыс істейтінін білсек, біз оны өзгерте және «қайта кодтай» аламыз, оның билік қатынастарын жойып, өзімізді оның шектеулерінен және қалыптасқан талаптарынан босата аламыз. Топ әртүрлі медиа, өнер және ойын-сауық форматтарымен жұмыс істегенімен белгілі. Гренцфуртнер мұны «идеяны жаппай таратудың ең тиімді құралын табу» деп сипаттайды.

Конференциялар мен фестивальдер

Гренцфуртнер Сан-Францискодағы Arse Elektronika фестивалінің жетекшісі (2007), сексуалдық және технологияға бағытталған жыл сайынғы академиялық және көркем конференциялар мен антологиялар сериясы. Гренцфуртнер 2007 жылы технологиялық инновациялар мен оларды қабылдауға сексуалдық әсердің қандай екені туралы сұрақтарға жауап беру мақсатында алғашқы конференцияны ұйымдастырды. Гренцфуртнер Roboexotica халықаралық коктейль робототехникасы фестивалін (2002–) ұйымдастырады, ол зерттеушілер мен суретшілерді коктейль дайындауға немесе беруге арналған машиналар жасауға шақырады. В. Вейл Roboexotica-ны «технологиялық үстемдікке қарсы ирониялық сын және технологиялық аңызға толы әңгімелерді талдау әрекеті» деп сипаттайды. Гренцфуртнер Hedonistika фестивалінің жетекшісі, ол көркем тағамдық технологиялар мен роботтық құмарлыққа арналған. Фестиваль 2014 жылы Монреальдегі «Biennale internationale d'art numérique» көрмесінде, Тель-Авивке жақын Холондағы «Print Screen Festival» және 2022 жылы Линцтегі «Ars Electronica» көрмесінде өтті.

Театр жұмысы, сахналық өнер

Гренцфуртнер театрлық пьесалар мен қойылымдарды (мысалы, Эйнблунз) жазып, режиссерлік етті, сондай-ақ араласушылық өнермен айналысты.

Фильм

Гренцфуртер – «Монохром Пропульсион Системс» кино өндіріс компаниясының бас директоры. Ол Австрия режиссерлер гильдиясының және Австрия деректі фильмдер жасаушылар қауымдастығының мүшесі. Ол қысқаметражды және толықметражды фильмдердің сценарийін жазып, режиссерлік еткен. Оның алғашқы телефильмі – тәуелсіз фантастикалық комедия «Die Gstettensaga: The Rise of Echsenfriedl» (2014). Гренцфуртердің алғашқы кинотеатрда көрсетілген деректі фильмі «Traceroute» (2016) болды, одан кейін «Glossary of Broken Dreams» (2018) фильмі жарық көрді. Оның қорқынышты «Masking Threshold» фильмі 2021 жылдың қыркүйек айында Fantastic Fest фестивалінде көрсетілді және Drafthouse Films компаниясы тарапынан шығарылды. Оның «Razzennest» атты қорқынышты фильмі 2022 жылы Fantastic Fest фестивалінде көрсетілді. Оның «Hacking at Leaves» атты деректі фильмі 2024 жылы Diagonale кинофестивалінде көрсетілді. Оның «Solvent» атты қорқынышты детективі 2024 жылы жарық көреді.

Академия, жазу, дәріс беру

Гренцфуртнер өнер институттарында, симпозиумдарда және саяси шараларда лекция оқиды, университеттерде оқытады және студенттерге жетекшілік етеді. Ол саясат, заманауи өнер, коммуникация процестері және философия туралы кітаптар, эсселер мен мақалалар жариялады, соның ішінде «Ақыл мен материя: күрделілікке қатысты салыстырмалы тәсілдер», «Андроидтер электр қойларымен ұйықтай ма?», «Жыныстық қатынас және ішкі қатынас: сексуалдық, биомодификация және техно әлеуметтік сфера» және «Pr0nnovation?: Порнография және технологиялық инновациялар». Гренцфуртнер хакерлік кеңістік қозғалысындағы қатыгездік тенденцияларын қарастырған «Хакерлік кеңістік» атты көп талқыланған памфлет жариялады. Гренцфуртнер 2012 және 2014 жылдары Нью-Йоркте өткен Hackers on Planet Earth конференцияларындағы лекциялары арқылы сын-пікірін кеңейтті. 2020 жылдан 2021 жылға дейін ол баспа және онлайн журналдың бас редакторы болды. 2023 жылдың сәуір айынан бері ол австриялық Profil жаңалық журналына апталық бағана авторы ретінде үлес қосуда.

Көңіл көтеру және актерлік өнер

Гренцфуртнер комедиялық жолға түсіп, әртүрлі сахналарда өнер көрсетті, мысалы, Венаның Рабенхоф театрында. Оның "Schicksalsjahre eines Nerds" комедиялық шоуының бөліктері оның "Traceroute" (2016) деректі фильмінің негізін құрайды. Гренцфуртнер түрлі салалық шаралардың жүргізушісі және төрешісі, сондай-ақ "Goldenes Brett" сияқты шараларда қонақ ретінде өнер көрсетеді. Гренцфуртнер бірнеше театрлық қойылымдарда негізгі және эпизодтық рөлдерді ойнады. Ол Анди Халлердің "Zero Crash" және Майкл Дж. Эпштейн мен София Каччоланың "Clickbait and Umbilicus desidero" фильмдерінде түсті. Ол өзінің "Je Suis Auto" фильміндегі екі басты рөлдің бірін сомдады. Гренцфуртнер Карина Лонгворттың "Vanity Fair" подкастындағы "Сүйіспеншілік – қылмыс" ("Love Is a Crime") атты бағдарламасында режиссер Фриц Лангтың дауысын берді (Зоуи Дешеннел мен Джон Хамммен бірге).

Қоғамдық жұмыс

Гренцфуртнер Вена қаласының мәдениет департаментімен бірлесіп желілік мәдениет және желілік өнерді қаржыландырудың жаңа, қоғамдық негістегі netznetz жүйесін әзірлеу процесіндегі негізгі команда мүшелерінің бірі болды. Ол "Хакбус" қауымдастығын іске қосты. Флориан Гуфский, Лео Финдейзен және Юкси Лейтнермен бірге Гренцфуртнер пираттық партиялардың алғашқы халықаралық конференциясын бірлесіп ұйымдастырды.

Коммерциялық жұмыстар

Гренцфуртнер Bad Dragon секс-ойыншықтар компаниясының өнімдерін жарнамалау үшін роботтық инсталляцияны жобалап, құрылысына қатысты. Ол Cheetos тауары үшін көркем онлайн жарнамалық кампания жасады.

Жеке өмір

Гренцфуртнер Венада тұрады және жұмыс істейді. Гренцфуртер Төменгі Австрияның ауылдық аймағындағы Стокеруда өсті және ол туралы өзінің "Schicksalsjahre eines Nerds" (2014) стендап комедиясында және жартылай автобиографиялық деректі фильмі Traceroute (2016) фильмінде айтады. Егер мен Төменгі Австрияның шетіндегі Стокеруда өспеген болсам, қазіргідей болмас едім. Дамып келе жатқан "нердтің" бастауы – айырмашылық. Өзін түсінуге құштарлық, тәжірибе алмасуға мүмкіндік табу, ерекше қызығушылықтарымен жалғыз қалмау. Сонымен бірге, адам осы кемшілікке толы жағдайдан қызықты ләззат алады. Нердтер кемшілікті жақсы көреді: басқалардың кемшілігін, сондай-ақ өздерінікіні де. Нердтер – зейін қоя зерттеушілер, бір-бірімен салыстыруды ұнатады және белсенді бәсекелеседі. Дегенмен, "нердтің" өмірінде құпиялылық пен мистика да бар. Осы күшті қалай білдіру, қалай бағыттау өте маңызды. Гренцфуртнер жеке тарихы мен тәрбиесін өзінің жұмысының бастауы ретінде пайдаланады. Zebrabutterмен сөйлескенде ол клаустрофобиясымен күресу үшін еріктілерді тірідей жерлеуге болатын өнер көрсетулері сериясын бастағанын айтты. Бала кезінде Гренцфуртнер көп уақытын әжесі мен атасының шаруашылығында, кішкентай Унтерцёгерсдорф ауылында (Стокерудің кадастрлық муниципалитеті) өткізді. Оның әжесі мен атасының нацизм, Екінші дүниежүзілік соғыс және одақтас әскерлер басып алған Австриядағы (1945–1955 жж.) совет оккупациясы туралы әңгімелері monochrom ұзақ мерзімді жобасы "Советский Унтерцёгерсдорфқа" әсер етті.