Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қайық түрі
Type of boat
Гиг '/ɡ//ɪ//ɡ/' – қайықтың бір түрі. Ол ескекпен жылдамдыққа жету үшін оңтайландырылған, бірақ көбінесе қолайлы жағдайларда желкенмен де жабдықталады. Бұл тип 18 ғасырда Диль қайықшылары қолданған. Гиг алғаш рет әскери кеме қайығы ретінде пайда болды, себебі Диль кеме жасаушылары Корольдік теңіз флотына контрабандамен күресу үшін 1760 жылдары сатып алынған катерлерді жабдықтау үшін басқаша дизайн ұсынды. Үлкен соғыс кемелерінің капитандары көп ұзамай ауыр қайықтардың бірін гигке ауыстыруға рұқсат сұрады, ал кейбіреулері тіпті өз қаражатынан гиг жасатты. Осылайша гиг соғыс кемелерінде қолданылатын кемелік қайықтардың құрамына енді. Гигтер азаматтық мақсаттарда да қолданылды, олар пилоттарды кемелерге және кемелерден тасымалдауға, почта мен жолаушыларды күтіп тұрған кемелерге жеткізуге, құтқару және контрабандаға пайдаланылды. Оларды Мерси сияқты жерлерде, Норфолк және Саффолк жағалауларында тұрып, кемелермен байланыс орнатуға және Дильден Даунсқа дейін тез және жеңіл қайықтардың бірі ретінде кездестіруге болар еді. Вест-Кантри өзінің пилоттық гигтерімен әйгілі, қазіргі уақытта сақталған және жаңадан салынған үлгілері аймақтағы көптеген клубтарда жарысады. Гигтер жеңіл салынған, көбінесе клинкер конструкциясынан жасалған. Олар ұзындығына қатысты тар болып келді. Әдетте, теңіз гигтерінде 4, 6 немесе 8 ескекпен қозғалатын корпус ұзындығы үшін 5 фут (2 м) ен пайдаланылды. Көбінесе 10 ескекпен тартатындары да болды. Гигте ескектер әрқашан бір қатарға орналастырылған. Кейбіреулер үлкен гигтерді галерея деп атайды, бұл терминді азаматтық кемелерде аймақтық түрде әртүрлі қолданады. Басқалары галереяны ұқсас, бірақ басқа тип деп санайды. 19 ғасырдың екінші жартысындағы Корольдік теңіз флотында капитанның гигі әрқашан "галерея" деп аталды. Бұл АҚШ Теңіз флотының қолданылуынан өзгеше: мұнда "капитанның гигі" бастапқыда дәстүрлі ағаш қайық болған, бірақ соңғы уақытта капитанды кемеге және кері тасымалдау үшін қолданылатын шыны талшықты корпусқа ие моторлы қайыққа айналды.
A gig '/ɡ//ɪ//ɡ/ is a type of boat. It was optimised for speed under oar, but usually also fitted with a sailing rig for appropriate conditions. The type was in use by Deal boatmen in the 18th century. It first occurred as a naval ship's boat after Deal boatbuilders recommended a different design to boats ordered from them by the Royal Navy to equip the cutters purchased in the 1760s to combat smuggling. The captains of larger warships soon sought permission to substitute a gig for one of the heavier boats which were then used; some even had a gig built at their own expense. The gig therefore became part of the usual complement of ship's boats used in warships. Gigs also had civilian uses, being employed to take pilots to and from ships, carrying mail and people for vessels waiting at anchor for favourable winds, salvage and lifesavingand for smuggling. They could be found in places like the Mersey, as one of the faster and lighter boat types providing communication with ships anchored off the Norfolk and Suffolk coasts, and also from Deal to the Downs. The West Country is well known for its pilot gigs, with surviving and new built examples now being raced at a large number of clubs in the region. Gigs were lightly built, usually of clinker construction. They were narrow for their length. Typically, in naval gigs a beam of 5 feet (2 m) was used for hull lengths from propelled by between four, six or eight oars. Exceptions included gigs pulling ten oars. Oars were always single banked in a gig. Some would describe larger gigs as a galley, with regional variation on this terminology for civilian craft. Others regard the galley as a similar but different type. In Royal Navy usage of the latter half of the 19th century, the captain's gig was always referred to as "the galley". This contrasts with the US Navy usage: here the "captain's gig" was originally the traditional wooden boat, but in recent times a fibre glass hulled powerboat which provided transport for the captain to and from their ship.
Тарих
Корольдік флот 18 ғасырдың ортасына қарай Дильдің кеме жасаушыларымен ұзаққа созылған қарым-қатынас орнатқан. Флот олардан клинкермен жасалған жауыздар мен кескіштерді сатып алатын, бұл Әскери-теңіз кемежайларында салынған қайықтардың карвел корпустарынан өзгеше еді. Даунс айманында тікелей кемелерге келгенде, Дильдің жұмысшы қайықтары флоттың барлық теңізшілеріне жақсы таныс болатын. 1763 жылы флот отызыншы кескішті сатып алды – бұл кескіш шағын соғыс кемесі немесе кіріс қорғау кемесі ретінде қолданылды. Бұл контрабандамен күресу мақсатында жасалды. Кемелердің лайықты қайықтармен жабдықталғанын қамтамасыз ету үшін, Диль кеме жасаушыларынан оннан астам кескіш (кемедегі қайық мағынасында) тапсырыс берілді. Осы мәселе бойынша жергілікті кеме жасаушылардың төртеуімен кеңес өткізілді, және олар тапсырыс берілген қайықтардың контрабандистерді ұстауға жарамсыз екенін айтты. (Диль қайықшылары сол кезде контрабандамен байланысы бар екені белгілі болды.) Олардың орнына, жергілікті жерде қолданылатын гиг қайығы ұсынылды. Флот бұл ұсынысты қабылдады. 1793 жылы Франциямен соғыс қайта басталғанда, теңіз капитандары оларға берілген баржалардан гөрі кішірек, жеңіл қайықтарды ұнатуын көрсетті. Баржалар тасымалдаған офицердің мәртебесіне сай болуы керек еді, бірақ жылдам шығарылып, жақсы жылдамдыққа ие болатын қайықтар әлдеқайда тиімді болды. Кейбіреулері өздеріне тиесілі қайықтарды алып келді, ал басқалары баржаларды елемей, кемелерінің қайықтарынан біреуін пайдаланды. Жеке қайықтардың ішінде гигтер ең танымал болды; Нельсон 1801 жылы гигке ие болды. 1808 жылға қарай флот гигтерді контрабандаға қарсы кескіштерден басқа кемелерде де қолданатынын мойындады. Наполеон соғыстарының соңында Корольдік флоттың гигтері британдық соғыс кемелеріне беру үшін алты түрлі ұзындықта (18 футтан 26 футқа дейін) қолжетімді болды.
The Royal Navy had, by the middle of the 18th century, a long standing relationship with the boat builders of Deal. The Navy bought their clinker built yawls and cutters which contrasted with the carvel hulls of boats built in the Navy yards. The working boats of Deal were well known to all in the Navy when they came out to warships anchored in the Downs. In 1763, the Navy bought thirty cutters cutter in the sense of the small warship or revenue protection vessel. These were to combat smuggling. To ensure they were properly equipped with boats, a dozen cutters (in the ship's boat meaning of the word) were ordered from Deal boatbuilders. A discussion with four of the local boatbuilders ensued, and they gave the firm advice that the ordered boats were not suitable for catching smugglers. (The Deal boatmen had a reputation for involvement in a substantial amount of smuggling at the time.) What was recommended instead was the gig, a type of boat used locally. The Navy accepted the recommendation. When war started with France again in 1793, naval captains came to prefer smaller, lighter boats than the barges that they were issued with. The barge was meant to match the status of the officer they carried, but something that could be launched quickly and achieve a good speed was much more useful. Some brought on board boats that were their own property. Others just ignored the barges carried and used one of the cutters out of their ship's selection of boats. Gigs were the most popular of the private boats; Nelson had one on in 1801. By 1808 it is clear that the Navy had accepted the gig on vessels other than the anti smuggling cutters. By the end of the Napoleonic Wars Royal Navy gigs were available in six different lengths (18 ft to 26 ft) for issue to British warships.
Сипаттамалары
Әдетте, гигтерде (жеңіл қайықтарда) жоғары шарап шынысы тәрізді борты, толық келі, түзу мұрты және сәл дөңгеленген қабырғалары болды. Келіде әдетте өте аз қисықтық болды. Көптеген қайықтардың бортының жоғарғы бөлігі мұрттан кормаға дейін дерлік түзу болды. Говард Чапель В. П. Стивенстің гигтердің Нью-Йорктегі (Navy Yard) бұрынғы шақырттары жасаған Уайтхолл қайықтарының алдастысы болғанына сенгенін айтады.
The gigs generally had a high wineglass transom, full keel, straight stem and somewhat rounded sides. There was in general very little rocker in the keel. The gunwales on many were nearly straight from bow to stern. Howard Chapelle mentions the belief of W. P. Stephens that the gig was the precursor to the Whitehall rowboatbeing built (in New York) by former apprentices in the Navy Yard.
Бүгін
Гигтер әлі де жарыс үшін жасалады, осы типтегі қайықты құрастыратын бес шебер бар. Корнуолл пилоттық гиг қауымдастығының 88 клубы және 8000-нан астам белсенді мүшесі бар. Тұрақты түрде жарыс жарыстар өткізіледі.
Gigs are still built for racing, with five builders who build this type of boat. The Cornish Pilot Gig Association has 88 clubs and more than 8,000 active members. Regular competitive events are held.
АҚШ Әскери-теңіз флоты
АҚШ Әскери-теңіз күштерінде капитанды тасымалдауға арналған қайық "капитандық кеме" деп аталады. Бұрын бұл дәстүрлі типтегі, ескекпен жүретін ағаш кеме болған, бірақ қозғалтқыштармен жабдықталған қайықтар осы қызметті атқарған кезде термин сақталды. Бұл қозғалтқышты кемелердің мөлшері кеменің көлеміне байланысты өзгерді, ал әуе тасымалдаушылар мен 1990 жылдардың ортасына дейін қолданыста болған линкорларға әдетте ұзындығы бар екі кабиналы крейсер берілетін. Бұл кемелер әдетте ақ түсті үстіңгі құрылыммен және сұр түсті корпуспен, қызыл су сызығы жолағымен және су сызығының астында қара түсті корпуспен боялған. Аталған ірі кемелер адмиралдың штаб-квартирасы ретінде де қызмет еткендіктен, қара корпуспен және жасыл су сызығы жолағымен боялған ұқсас кеме адмиралдың баржасы ретінде пайдаланылды. 2008 жылдың басында АҚШ Әскери-теңіз күштерінің барлық кемелерінен үнемдеу мақсатында капитандық кемелер алынып тасталды.
In the U. S. Navy, the boat provided for the transport of the captain is termed the captain's gig. Whilst this used to be a wooden, oared vessel of the traditional type, the term was retained as boats powered with engines took over this role. These powered vessels varied by the size of the ship, with aircraft carriers and, until the mid 1990s when they were decommissioned, battleships, typically assigned a double cabin cruiser that was in length. These boats were typically painted with a white superstructure and gray hull with a red waterline stripe and black hull below the waterline. Because these capital ships also held a dual function as flagships for an embarked admiral, an identical vessel, albeit painted with a black hull and green waterline stripe, functioned as an admiral's barge. Captain's gigs were eliminated from all U. S. Navy ships in early 2008 in an economy move.
Танымал мәдениетте
Ғылыми фантастикада бұл термин көбінесе шағын қосалқы ғарыш кемесін білдіреді. "Жұлдыздар жолы" сериалында мұндай кеме "капитандық яхта" деп аталады.
In science fiction, the term is often used to refer to a small auxiliary spacecraft. In Star Trek, the craft is referred to as a "captain's yacht".