Кіріспе
13 немесе 14 ғасырлардағы латын тіліндегі анекдоттар мен әңгімелер жинағы. "Gesta Romanorum", яғни "Римдіктердің істері" – 13 ғасырдың соңында немесе 14 ғасырдың басында құрастырылған анекдоттар мен әңгімелердің латын тіліндегі жинағы. Бұл жинақ әлі де екі жағынан әдеби қызығушылық тудырады: біріншіден, ол сол заманғы ең танымал кітаптардың бірі болған, екіншіден, Джеффри Чосер, Джон Говер, Джованни Боккаччо, Томас Хокклив, Уильям Шекспир және тағы басқалардың кейінгі әдебиетіне тікелей немесе жанама әсер еткен. Оның авторы туралы нақты мәлімет жоқ. Оны Хелинандус немесе Пётр Берхориус (Пьер Бершеур) есімдерімен байланыстыру болжам ғана. Бұл жинақтың Англияда, Германияда немесе Францияда пайда болғаны туралы пікірталас жүріп жатыр.
Gesta Romanorum, meaning Deeds of the Romans, is a Latin collection of anecdotes and tales that was probably compiled about the end of the 13th century or the beginning of the 14th. It still possesses a two fold literary interest, first as one of the most popular books of the time, and secondly as the source, directly or indirectly, of later literature, in Geoffrey Chaucer, John Gower, Giovanni Boccaccio, Thomas Hoccleve, William Shakespeare, and others. Of its authorship nothing certain is known. It is conjecture to associate it either with the name of Helinandus or with that of Petrus Berchorius (Pierre Bercheure). It is debated whether it originated in England, Germany or France.
Латын тіліндегі сын басылымдары
Латын мәтінінің сындық басылымдарын Адельберт фон Келлер (Штутгарт, 1842) және Герман Остерли (Берлин, 1872) жасады. Сондай-ақ қараңыз:
Уортон, "Геста Романорум туралы", диссертация III, ағылшын поэзиясы тарихына қосымша, Дус, Шекспирдің иллюстрациялары, 2-том. Фредерик Мэдден, "Геста Романорумның" ескі ағылшын нұсқаларының Роксбург клубы басылымына (1838) кіріспе.
Douce, Illustrations of Shakespeare, vol. ii. Frederic Madden, Introduction to the Roxburghe Club edition of The Old English Versions of the Gesta Romanorum (1838).
Қазіргі аудармалар
Ағылшынша: Gesta Romanorum: A New Translation, Кристофер Стейс аударған (Манчестер, 2016 ж.); сонымен қатар, Gesta Romanorum, Чарльз Суон аударған, Уиннард Хупер түзетулерімен (Лондон, 1905). Португалша: Gesta Romanorum (Os Feitos dos Romanos) (таңдама), Скотт Риттер Хэдли аударған, (n. t.) Revista Literária em Tradução, № 1 (қыркүйек/2010), Fpolis/Brasil, ISSN 2177 5141. Украинша: Dijannia ryms'ki (таңдама), Ростислав Паранко (ауд.), Римдіктердің іс-қимылдары. Український переклад збірки Gesta Romanorum. Испанша: "Gesta Romanorum: XIV ғасырдың еуропалық мысалдары", Вентура де ла Торре және Хасинто Лозано Эскрибано аударған, 2004.
Ukrainian: Dijannia ryms'ki (selection), Rostyslav Paranko (Trans. ), Діяння римські. Український переклад збірки Gesta Romanorum
Spanish: 'Gesta Romanorum: exempla europeos del siglo XIV', translation by Ventura de la Torre and Jacinto Lozano Escribano, 2004.