Кіріспе

Трояның мифтік ханзадасы

Грек мифологиясында Деифоб /d//iː/'/ɪ//f//ə//b//ə//s/ Приам мен Гекубаның ұлы болған. Ол Трояның ханзадасы және Гектор мен Париден кейін Приамның ең батыл ұлы саналған. Деифоб Троя соғысында төрт даңқты батырды өлтірді.

Сипаттама

Деифобты шежіреші Малалас өзінің Хронографиясында "орташа бойдан жоғары, өткір көзді, сәл кең мұрынды, қара терілі, жалпақ бетті, батыл, сақалы жақсы" деп сипаттаған. Ал Дарес Фригиялықтың баяндамасында ол "әкесіне ұқсаған, күшті әрекеттерге қабілетті адам" ретінде бейнеленген.

Мифология

Илиадаға сәйкес (XII, XIV, XXII кітаптар), Троя соғысында Деифоб ағасы Геленмен бірге жаңадан салынған Аргив қабырғасын қоршауға алып, көптеген сарбаздарды өлтірді және Ахай қаһарманы Мерионды жарақаттады. Гектор Ахиллден қашып бара жатқанда Афина Деифобтың кейпіне айналып, Гекторды қарсы тұрып күресуге итермеледі. Гектор оны ағасы деп ойлап, тыңдап, Ахиллге найзасын лақтырады. Найзасы тимеген кезде Гектор ағасынан тағы бір найза сұрауға бұрылды, бірақ "Деифоб" жоғалып кетті. Содан кейін ол айналасына көз жүгіртті, бірақ оны ешқайда таба алмады. Сол кезде Гектор құдайлар оны алдап, тастап кеткенін біліп, Ахиллдің қолынан өлімге ұшырады. Диктис Кретенский сияқты кейбір деректерде Ахиллді әпкесі Поликсенаға жегіліп, оған тұзақ құрып өлтірген Деифоб пен Парис болды делінеді. Париж қайтыс болғаннан кейін, Деифоб басқа ағасы Геленнің ұсынысын жеңіп, соғыстағы ерліктері үшін Троялық Еленаға қалыңдық ретінде берілді. Еврипид «Троялық әйелдер» атты еңбегінде үйленудің күшпен болғанын және Еленаның өзін «ашулы құлдықта» сезінгенін айтады. Троялық жылқы қалада болған кезде, Деифоб Еленамен бірге жылқының айналасында жүріп, ішіндегі гректердің аттарын әйелдерінің дауысымен шақырып жүрді. Менелай мен Одиссейге ішіндегілерді жауап беруден тыюға тура келді. Трояны тонап алған кезде Деифобты Одиссей немесе Менелай өлтіріп, денесін қиып-жаншыды. Кейбір деректерде оны өлтірген Хелен болған немесе ол оның өлімін тойлаған. Көптеген деректерде, басқа екі күйеуінен айырмашылығы, Елена Деифобты сүймеген және Менелайға қайта оралуды жөн көрген. Вергилийдің «Энеидасында» Трояны талан-таражға салғанда қорқынышты түрде қираған Деифоб Анейге көрініс береді. Ол оған өзінің өлімі туралы айтады, онда Еленаның Менелайды Деифобтың төсек бөлмесіне хабарлап, сатқындық жасағаны айтылады. Анеймен бірге ол гректерге кек алу үшін құдайлардан жалбарынды.

Мәдени суреттер

Деифоб – Уильям Шекспирдің «Тройл мен Крессида» пьесасындағы екінші дәрежелі кейіпкер. Роджер Ланселин Гриннің «Трояның бақыты» атты бір заманауи еңбегінде ол өте жағымсыз мінезді тұлға ретінде бейнеленген.