Кіріспе

Жаңа Зеландия вулканы

Тарих

Соңғы маңызды жанартаулық жарылыс б.з.д. шамамен 130 жылы болды, нәтижесінде бір куб километр лава құйылды. Алдыңғы жарылыс б.з.д. шамамен 50 жылына дайін соқты. Жанартау Эджкамб формациясын құрады, ол пироксен кездесетін андезиттен дацитке дейінгі лава ағындары, күмбездер және аз мөлшерде пирокластикалық тефрадан тұрады. Таудың ресми атауы 1925 жылы Путауаки деп қайта өзгертілді. Жаңа Зеландия үкіметі 1880 жылдары Солтүстік аралдағы жерлерді тартып алудың бір бөлігі ретінде Нгати Ава халқынан таудың бір бөлігін алды, мұның әскери қоныстану мақсатында жасалғаны айтылды. 1999 жылғы есепте Уайтанги трибуналы тартып алуды заңсыз деп жариялады, себебі тауға қоныс аударушыларды орналастыруға ешқандай мүмкіндік болған жоқ.

Атын шығарудың аңызы

Маори аңызы Путауакидің Вакаари/Ақ аралмен махаббатқа түскенін айтады. Аңыздың тағы бір нұсқасы – Путауаки Пиханга (басқа бір тау) үшін болған шайқаста жеңілгеннен кейін жалғыздыққа ұшырады, сондықтан ол Тараверамен кездескенде онымен қарым-қатынас орнатуға шешім қабылдады. Ұлын өсіріп, көп жыл бойы қиын некеде болғаннан кейін Путауаки көзін теңізге тігіп, өте әдемі Вакаариді көреді. Екеуі де түнде Таравера ұйықтағанда бір-бірін шақырып сөйлесетін. Бір түнде Путауаки махаббатын көтере алмай, Вакаариге қарай сапар шешеді. Дәстүр бойынша таулар өмірінде бір рет қана, және де тек түнде ғана қозғалады. Сондықтан Путауаки жерді жылдам аралап өтуге тырысады. Бірақ ол ұлының оянып, соңынан келе жатқанын білмейді. Ұлының жылағанын естіп, артына бұрылады. Ол ұлына Тараверамен қалуын айтады, бірақ кішкентай тау әкесінен айырылғысы келмейді. Сонда күн шығып, екеуін де орындарынан қозғалмай тоқтатады. Таравера оянғанда күйеуінің кеткенін көріп, жылай бастайды, осылайша Таравера сарқырамасы мен өзені пайда болады. Күнге дейін Таравера жылап, ал Вакаари Каверау маңында мұзға айналған сүйіктісін шақырып келеді.

Беруші

Путауаки Шығыс Бай-оф-Пленти аймағы үшін маңызды FM радио таратушысына орналасқан. 2013 жылдың желтоқсанында цифрлық теледидарға көшуге дейін, бұл таратушы аймақтағы негізгі аналогтық теледидар таратушысы болды. РадиостанцияТрансляциялық жиілікЛицензияланған қуат (кВт) The Breeze92.1 МГц1.6RNZ Concert95.3 МГц5SENZ96.1 МГц1.6Tumeke FM96.9 МГц4RNZ National101.7 МГц5The Edge104.1 МГц1.6The Sound105.7 МГц1.6