Кіріспе

Бруней, Индонезия, Малайзия және Сингапурдағы түнгі базарлар. "Пасар-малам" – индонезия және малай тіліндегі "түнгі базар" деген сөздің тікелей мағынасы ( "базар" сөзі парсы тіліндегі "базар" сөзінен шыққан). Пасар-малам – Индонезия, Малайзия, Бруней және Сингапурдағы көшедегі базар, әдетте тұрғын үйлер маңында кешке ашылады. Пасар-маламдар мәдени жағынан Қытайдың (Нанлуогуицзян, Шуанъань түнгі базарлары), Таиландың (Чатучак базары), Тайваньның (Шилин базары), Вьетнамның (Ханойдың ескі ауданы), Оңтүстік Кореяның (Намдаэмум базары) және Үндістанның (Мангал базары) сияқты Азия елдеріндегі түнгі базарларға өте ұқсас. Пасар-малам белгілі бір орында немесе көшпелі түрде өткізілуі мүмкін, көше тағамдары, жеміс-жидектер, десерттер, киім-кешек, аксессуарлар, қолөнер бұйымдары, үй жиһаздары, гаджеттер, ойыншықтар, түрлі бұйымдар мен әшекейлер сияқты алуан түрлі тауарлар арзан немесе қолжетімді бағамен ұсынылады. Пасар-маламда жалған брендтік киімдер мен пираттық CD-лер сияқты контрафактілік тауарлар да сатылуы мүмкін. Пасар-малам түнгі фестиваль немесе жәрмеңкеге ұқсауы мүмкін, онда аттракциондар мен балаларға арналған ойын алаңдары, мысалы, кішкентай карусель немесе шағын пойыз болып табылуы мүмкін. Традициялық жергілікті тағамдармен қатар, қант жемісі, мұзқаймақ, хот-дог және грильденген шұжық сияқты жәрмеңкедегі таныс дәмдер де танымал. Пасар-малам көбінесе аптаның бірнеше күні ғана өтеді, өйткені саудагерлер аптаның әртүрлі күндері әртүрлі аудандарға көшіп отырады. Мұндай базарларда бағаны келісу – кең таралған практика.

Тарих

Индонезия архипелагында базарлар дәстүрлі түрде әртүрлі күндері өткізіледі, ал орналасқан жерлері қатысатын ауылдар арасында ауысып отырады. Бұл дәстүрлі экономикалық ғұрып яван тілінде "Хари Пасаран" (сөздерінше "базар күндері") деп аталады. Одан әрі дамытылғаннан кейін, базар қазіргідей тұрақты түрде орнатылды. Түнгі базар осы тұрақты емес базар мәдениетінің жалғасы ретінде қарастырылады. Түнгі базарлар көбінесе арнайы мерекелер немесе фестивальдер кезінде, мысалы, Явадағы Секатен фестивалінде немесе Рамазан түндері, Лебаранға шамамен бір апта бұрын өткізіледі. Дәстүрлі түнгі базарлардың ішіндегі ең ертегісі және ең ірісі – Голландиялық Шығыс Үндістанның астанасы Батавиядағы жыл сайынғы Ай күнтізбесі бойынша Жаңа жыл түнгі базары. Бұл түнгі базар 1820 жылдардың соңында Батавияның 1-ші майоры дер Чинезеннің бастамасымен құрылды және осы сияқты түнгі базарлардың үлгісі болды.

Индонезия

Явада, әсіресе Яваның патшалық қалалары Йогьякарта мен Суракартада, жыл сайын Секатен мейрамы кезінде Маулид, яғни Мұхаммед пайғамбардың туған күнін тойлау үшін үлкен бір апталық пасар малам өткізіледі. Голландтық Оңтүстік Азияның отарлау кезінде жыл сайынғы Пасар Малам Пасар Гамбирде (қазіргі Мердека алаңы) ұйымдастырылып, қазіргі Жакартаның жыл сайынғы Жакарта жәрмеңкесінің іргесі болды. Бүгінде Жакартадағы бірнеше кекаматан (аудан) және Индонезияның басқа провинциялары апта сайын, әдетте әр сенбі күні кешке жақын алаңдарда, ашық далаларда немесе базарларда пасар малам өткізеді. Индонезияда пасар малам жергілікті отбасылар үшін апталық демалыс орнына айналды. Тауарлар мен тағамдар сатудан басқа, кейбір пасар маламдарда балаларға арналған аттракциондар мен ойын-сауықтар, мысалы, шағын карусельдер немесе шағын пойызбен саяхаттау мүмкіндігі де бар. Палембангта танымал пасар малам Муси өзенінің жағасындағы Куто Бесак бекінісінің алдында орналасқан. Бұл пасар маламда жергілікті тағамдар мен пемпек, ленгганг және текван сияқты дәмді тағамдар сатылады, сондай-ақ сувенирлер мен қолөнер бұйымдары ұсынылады.

Малайзия

Малайзияда Pasar Malam көлік қозғалысы үшін уақытша жабылатын көше ретінде ұйымдастырылады және әдетте апта сайын кештен түннің жарымына дейін жаяу жүргіншілерге ашық болады. Кейбір жерлерде, жиі немесе аптасына бірнеше рет, тар және көлік көп жүретін көшелерде, қауіпсіздік мақсатында Pasar Malam түнгі уақытта Tapak Pasar Malam-да орналасады. Tapak Pasar Malam – күндіз тұраққа пайдаланылатын, арнайы бөлінген алаңды білдіреді. Малайзияның күндізгі ыстық ауа райына байланысты Pasar Malam жергілікті тұрғындарды жұмыстан кейін және туристерді қолайлы түнгі температурада арзан ыстық тағамдар, киім-кешек, азық-түлік сияқты заттарды сатып алуға тартатын түнгі ойын-сауық орынына айналды. Сатушыларға лицензия жергілікті билік органдары мен жергілікті кеңес арқылы беріледі. Жергілікті сатушылардың көпшілігі түрлі сусындар, ыстық тағамдар, малай, малайзиялық қытай және үнді тағамдарынан жасалған жергілікті дәмділерді сатады, олар танымал және табуы қиын. Сондай-ақ, жаңа жеміс-жидектер, көкөністер, балық және теңіз өнімдері, ет және құс еті, ойыншықтар, отбасылық киім-кешек пен аксессуарлар да сатылады. Кейбір сатушылар тірі үй жануарларын немесе тіпті телефон аксессуарларын да сатуы мүмкін.

Сингапур

Сингапурда ескі pasar malam-дар 1978 жылы реттеуге байланысты жойылды, бірақ 1991 жылы мәдени тартымдылық ретінде тұрғын үй аудандарында қайта жандандырылды. Бұрынғы танымал pasar malam-дардың қатарында Джохор-Бахрудан көп адамды тартқан Вудлендс pasar malam және Чайнатаундағы Халық саябағы pasar malam болды. Қазіргі заманғы pasar malam-дар белгілі бір орындарда уақытша жалдамаға алынып, әдетте, Қытай жаңа жылы, Хари Рая Пуаса және Дипавали сияқты мерекелер алдында ұйымдастырылады. Ұйымдастырушылар Pasar Malam өткізу құқығы үшін Халықтық қауымдастыққа тендерлік ұсыныс тапсыруы керек. Тамақ сатушылар Ұлттық азық-түлік агенттігінен (NEA) лицензия алуға және тамақ гигиенасы курсын бітіруге міндетті. Pasar malam-дардың тұрақтылығы жалға алу бағасының өсуіне байланысты қиындықтарға тап болып отыр.

Нидерланды

Нидерландыда жыл сайын Индо-Еуразиялық фестиваль Гаагада «Тоң Тоң» жәрмеңкесі атымен өтеді, бұрын «Пасар Малам Бесар» (besar – «үлкен» деген мағынаны білдіреді) деп аталған. Индо-Еуразиялықтардың көп саны және 1959 жылдан бері осы іс-шараның табысты болуына байланысты, Нидерландыда жыл сайын ондаған «пасар малам» жәрмеңкелері ұйымдастырылады. Жақында Индонезия елшілігі Индонезияның «Пасар Маламын» жыл сайын демеулеуді бастады, негізінен индонезиялық бизнесті насихаттау және Нидерланды мен Индонезия арасындағы қарым-қатынасты жақсарту мақсатында.