Америка Азамат Соғысы алдындағы құлдықты Конституцияға бекітуге жасалған сәтсіз әрекет
Crittenden Compromise
АҚШ Конституциясында құлдықты мәңгілік бекітуге бағытталған сәтсіз Критенден келісімі. Азамат соғысы алдындағы келіспеушіліктер мен құлдыққа қатысты мәселелер талқыланды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америка Құрама Штаттарының Азамат соғысына дейін АҚШ Конституциясына құлдықты мәңгілікке бекітуге жасалған сәтсіз ұсыныс – Критенден келісімі. Бұл құлдықты АҚШ Конституциясына тұрақты түрде енгізуге бағытталған сәтсіз әрекет болды, соның арқасында болашақ Конгрестердің құлдықты жоюы конституцияға қайшы болар еді. Оны 1860 жылдың 18 желтоқсанында АҚШ сенаторы Джон Дж. Критенден (Кентукки штатының Конституциялық одақтасы) ұсынды. Критенден келісімінің мақсаты – 1860-1861 жылдардағы үзіліс дағдарысын шешу болды, бұл дағдарыс ақырында Америка Азамат соғысына әкелді. Ол оңтүстік штаттарының құлдық жақтастарының қорқыныштары мен наразылықтарын басуға, сондай-ақ құлдыққа қарсы қозғалысты тоқтатуға бағытталған. Критенден келісімін Критенден қаулысымен шатастырмау керек, онда Одақ құлдыққа қарсы ешқандай шара қолданбайтыны айтылған.
Unsuccessful proposal to enshrine slavery in the U. S. Constitution before American Civil War
The Crittenden Compromise was an unsuccessful proposal to permanently enshrine slavery in the United States Constitution, and thereby make it unconstitutional for future congresses to end slavery. It was introduced by United States Senator John J. Crittenden (Constitutional Unionist of Kentucky) on December 18, 1860. It aimed to resolve the secession crisis of 1860–1861 that eventually led to the American Civil War by addressing the fears and grievances of Southern pro slavery factions, and by quashing anti slavery activities. The Crittenden Compromise is not to be confused with the Crittenden Resolution, which provided that the Union would take no actions against slavery.
Өмірбаян
Компромисстік шешімде алты конституциялық түзету және төрт конгресс қаулысы ұсынылды. Критиден бұл пакетті 18 желтоқсанда ұсынды. Ол 31 желтоқсанда талқылауға алынды. Ол құл мемлекеттерінде құлдықтың мәңгілікке дейін сақталуына кепілдік берді және Колумбия округінде қашқан құлдар мен құлдыққа қатысты оңтүстік талаптарын қарастырды. Бұл Миссури келісімін (Канзас-Небраска заңымен 1854 жылы іс жүзінде күшін жойған және 1857 жылы Дред Скотт ісімен толығымен жойылған) қайта жаңартуды және келісім шегін батысқа қарай кеңейтуді ұсынды, құлдық 36° 30′ параллельдің солтүстігінде тыйым салынды және оңтүстігінде кепілдендірілді. Компромиске оны күшін жоюға немесе өзгертуге болмайтын ереже енгізілді. Компромис Сенаттың оңтүстік өкілдері арасында қолдау тапты, бірақ республикашылар үшін қабылданбады, олар құлдықты құлдары бар штаттардан тыс жерлерге, аумақтарға таратуға қарсы болды. Партияның жетекшісі, сайланған президент Авраам Линкольннің қарсылығы шешуші болды. Республикашылар бұл келісімнің "мұнда және Тьерра-дель-Фуэго арасында бір фут жерге иелік ететін әрбір халыққа, тайпаға және мемлекетке қарсы мәңгілік соғыс шартымен теңесетінін" айтты. Сызықтан оңтүстікке қарай орналасқан жалғыз аумақтар – Нью-Мексико және Үндістан аумағының бір бөлігі болды. Екі тараптың да Нью-Мексикода құлдықтың дамымайтыны туралы пікірде келісушілік болды. Оңтүстік, 29 желтоқсанда комитет мақұлдаған, Конгресс палатасының республикашылдарының Нью-Мексиконы бірден штат ретінде қабылдау туралы ұсынысын қабылдамады. Дегенмен, Критенден келісіміне қарсы шыққандардың барлығы АҚШ-тың аумақтық кеңеюіне қарсы болған жоқ. "Нью-Йорк Таймс" газеті "Республиканың болашақ өсімі" және "АҚШ-қа тиесілі бола алатын барлық территория – Мексика мен Орталық Американың барлығы" туралы жазды.
The compromise proposed six constitutional amendments and four congressional resolutions. Crittenden introduced the package on December 18. It was tabled on December 31. It guaranteed the permanent existence of slavery in the slave states and addressed Southern demands in regard to fugitive slaves and slavery in the District of Columbia. It proposed re instating the Missouri Compromise (which had been functionally repealed in 1854 by the Kansas–Nebraska Act and struck down entirely in 1857 by the Dred Scott decision) and extending the compromise line to the west, with slavery prohibited north of the 36° 30′ parallel and guaranteed south of it. The compromise included a clause that it could not be repealed or amended. The compromise was popular among Southern members of the Senate, but it was generally unacceptable to the Republicans, who opposed the expansion of slavery beyond the states where it already existed, into the territories. The opposition of their party's leader, President elect Abraham Lincoln, was crucial. Republicans said the compromise "would amount to a perpetual covenant of war against every people, tribe, and state owning a foot of land between here and Tierra del Fuego". The only territories south of the line were parts of New Mexico Territory and Indian Territory. There was considerable agreement on both sides that slavery would never flourish in New Mexico. The South refused the House Republicans' proposal, approved by committee on December 29, to admit New Mexico as a state immediately. However, not all opponents of the Crittenden Compromise also opposed further territorial expansion of the United States. The New York Times referred to "the whole future growth of the Republic" and "all the Territory that can ever belong to the United States—the whole of Mexico and Central America".
Конституцияға өзгерістер енгізу
Құлдыққа 36 градус 30 минут ендігінен солтүстікке қарай жатқан, "қазіргіде немесе кейіннен алынған" АҚШ-тың кез келген аумағында тыйым салынады. Осы ендік сызығынан оңтүстікке қарай орналасқан аумақтарда африкалықтардың құлдығы "осымен мойындалады" және Конгресс оған араласуға құқығы жоқ. Бұдан әрі, африкалық құлдарға меншік құқығы "аумақтық үкіметтің барлық бөлімдерімен қорғалады". Штаттар өздерінің конституцияларында белгіленгендей, құлдықпен немесе құлдықсыз кез келген аумақтан Одаққа қабылданады. Конгресске құл мемлекетінің ішіндегі әскери бекеттер сияқты өзінің қарауындағы жерлерде құлдықты жоюға тыйым салынды. Конгресс Вирджиния және Мэриленд штаттарында құлдық болғанда және округ тұрғындарының келісімінсіз Колумбия округінде құлдықты жоюға құқығы жоқ. Жоюға келісім бермеген иелеріне өтемақы төленеді. Конгресс штараралық құл саудасын тоқтатуға немесе оған кедергі келтіруге құқығы жоқ. Конгресс қашқан құлдарды құтқарып алғандарға толық өтемақы төлейді. Конгресс қашқан құлдар заңдарына кедергі келтірген округке төленген шығынды өндіріп алу үшін сотқа шақыруға құқылы; округ өз кезегінде қашқан құлдың қайтарылуына кедергі келтірген "қылмыскерлерді немесе құтқарушыларды" сотқа шақыра алады. Конституцияға болашақта енгізілетін түзетулер осы түзетулерді өзгерте алмайды және Конгресске кез келген құл мемлекетінің ішінде құлдыққа араласуға рұқсат немесе өкілеттік бере алмайды.
Slavery would be prohibited in any territory of the United States "now held, or hereafter acquired", north of latitude 36 degrees, 30 minutes line. In territories south of this line, slavery of the African race was "hereby recognized" and could not be interfered with by Congress. Furthermore, property in African slaves was to be "protected by all the departments of the territorial government during its continuance". States would be admitted to the Union from any territory with or without slavery as their constitutions provided. Congress was forbidden to abolish slavery in places under its jurisdiction, such as a military post, within a slave state. Congress could not abolish slavery in the District of Columbia so long as it existed in the adjoining states of Virginia and Maryland and without the consent of the District's inhabitants. Compensation would be given to owners who refused consent to abolition. Congress could not prohibit or interfere with the interstate slave trade. Congress would provide full compensation to owners of rescued fugitive slaves. Congress was empowered to sue the county in which obstruction to the fugitive slave laws took place to recover payment; the county, in turn, could sue "the wrong doers or rescuers" who prevented the return of the fugitive. No future amendment of the Constitution could change these amendments or authorize or empower Congress to interfere with slavery within any slave state.
Конгресс қарарлары
Бұл қашқан құлдар туралы заңдар конституциялық болып табылады және адал сақталып, орындалуы керек. "Жеке бостандық заңдары" деп аталатын қашқан құлдар туралы заңдардың іс-қимылына кедергі келтіретін барлық штаттық заңдар конституцияға қайшы және жойылуы тиіс. 1850 жылғы қашқан құлдар туралы заңға түзетулер енгізілуі керек (және солтүстік үшін азырақ наразылық тудыруы үшін), бұл қашқан деп саналатын адамдарды қайтару немесе босату үшін төленетін сыйақы мөлшерін теңестіру және маршалдардың оларды ұстауға көмектесу үшін азаматтарды шақыру өкілеттіктерін шектеу арқылы жасалуы керек. Африкалық құл саудасын тоқтату туралы заңдар тиімді және толық орындалуы керек. Өкілдер палатасы да, Сенат та Криттенденнің ұсынысын қабылдамады. Бұл Линкольн әкімшілігі билікке келер алдындағы Конгрестің соңғы сессиясында оңтүстік штаттарына бөлінуге қарсы жеткілікті кепілдік беруге жасалған соңғы әрекеттердің бірі болды. Криттенденнің ұсыныстары 1861 жылғы 8-27 ақпан аралығында Вашингтонда өткен, елдің 100-ден астам жетекші саясаткерлерін біріктірген 1861 жылғы Бейбітшілік конференциясында да талқыланды. Бұрынғы президент Джон Тайлер басқарған конференция штаттардың соғыстың басталуын болдырмауға жасаған соңғы ресми әрекеті болды. Бұл жерде де келісім ұсыныстары сәтсіз аяқталды, өйткені барлық Батыс аумақтарында және болашақ қосымшаларда құл иелігіне кепілдік беру туралы ереже тағы да қанағаттандырмайтын болып шықты. 1861 жылғы ақпан айындағы "Чарльстон курьері" (Чарльстон, Миссури) газетіндегі мақала Криттенденнің ұсыныстары жеңіліске ұшыраған кезде оңтүстікке бейім шекаралық округтердегі көңіл-күйді былай қорытындылады: "Вашингтондағылар бейбітшілікке ешқандай мүмкіндік жоқ деп ойлайды, және шындығында біз көп нәрсені көре алмаймыз, бәрі де күңгірт көрінеді. Криттенденнің қаулылары қайта-қайта қабылданбады. Оңтүстік қабылдай алатын басқа ұсыныс бар ма? Егер жоқ болса, соғыс басталады, және біздің жеріміздің әйелдері мен қыздарына қасірет болады; сұлулық қылмысқа итермелейді, ал тонау Джон Браунның шабуылдарына төленген ақы болады. Біздің азаматтарымыз ең жаман жағдайға дайын болсын, себебі солай болуы мүмкін". Бұл мәлімдеме редактор Джордж Уиткомбтың АҚШ өкілі Джон Уильям Ноэллдің округінде Чарльстон қаласы болған "бірліксіздікті" айыптаған "редакторға хатқа" жауап ретінде келді.
That fugitive slave laws were constitutional and should be faithfully observed and executed. That all state laws that impeded the operation of fugitive slave laws, the so called "Personal liberty laws", were unconstitutional and should be repealed. That the Fugitive Slave Act of 1850 should be amended (and rendered less objectionable to the North) by equalizing the fee schedule for returning or releasing alleged fugitives and limiting the powers of marshals to summon citizens to aid in their capture. That laws for the suppression of the African slave trade should be effectively and thoroughly executed. Both the House of Representatives and the Senate rejected Crittenden's proposal. It was part of a series of last ditch efforts to provide the Southern states with sufficient reassurances to forestall their secession during the final session of Congress prior to the Lincoln administration taking office. The Crittenden proposals were also discussed at the Peace Conference of 1861, a meeting of more than 100 of the nation's leading politicians, held February 8–27, 1861, in Washington, D. C. The conference, led by former President John Tyler, was the final formal effort of the states to avert the start of war. There too, the Compromise proposals failed, as the provision guaranteeing slave ownership throughout all Western territories and future acquisitions again proved unpalatable. A February 1861 editorial in the Charleston Courier (Charleston, Missouri) summed up the mood prevalent in Southern leaning border counties as the Crittenden proposals went down in defeat: "Men at Washington think there is no chance for peace, and indeed we can see but little, everything looks gloomy. The Crittenden resolutions have been voted down again and again. Is there any other proposition which will win, that the South can accept? If not—there comes war—and woe to the wives and daughters of our land; beauty will be but an incentive to crime, and plunder but pay for John Brown raids. Let our citizens be prepared for the worst, it may come." This statement by editor George Whitcomb came in response to a fiery "letter to the editor" excoriating "disunion", from US Representative John William Noell, whose district included Charleston.
Танымал мәдениетте
Бен Винтерстің 2016 жылғы Underground Airlines романы президент сайланған Авраам Линкольн қаза болғаннан кейін Криттенден келісімінің қабылданған балама тарих оқиғасында өрбуде.
The novel Underground Airlines (2016) by Ben Winters is set in an alternate history where the Crittenden Compromise was accepted following the assassination of President elect Abraham Lincoln.