Анатоль Бройярд: Өзінің түсін жасырған жазушының тағдыры

Кіріспе

Африкалық америкалық жазушы және әдеби сыншы (1920–1990)

Анатоль Пол Броярд (16 шілде 1920 – 11 қазан 1990) – америкалық жазушы, әдеби сыншы және редактор, «Нью-Йорк Таймс» газетіне жазған. Көптеген рецензиялары мен мақалаларынан өзге, өмірінде әңгімелер, эсселер мен екі кітап жариялады. Оның «Менің ауруымның әсерінен» (1992) және «Кафка ашулы болған кез: Гринвич ауылынан естеліктер» (1993) атты автобиографиялық еңбектері оның қайтыс болғаннан кейін жарық көрді. Ол қайтыс болғаннан бірнеше жыл өткен соң, Броярдтың аралас нәсілді Луизиана креолі болғанына қарамастан, ақ адам ретінде танылғаны белгілі болғанда дауға себеп болды.

Ерте өмір

Анатоль Пол Броярд 1920 жылғы 16 шілдеде Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласында, Луизиана креолдық қара нәсілді отбасында дүниеге келді. Ол Пол Анатоль Броярдтың, ағаш шебер және құрылысшының ұлы және оның әйелі Эдна Миллердің баласы еді, екеуі де бастауыш мектепті бітірмеген. Броярдтың ата-тектері Азамат соғысынан бұрын бостандыққа ие болған адамдардан тараған. Луизиана штатының мұрағаттарындағы құжаттар Броярдтың екі жағынан да барлық ата-тектерінің кем дегенде, он сегізінші ғасырдың соңынан бері қара нәсілді болғанын көрсетеді, ал Луизианада тіркелген алғашқы Броярд он сегізінші ғасырдың ортасында француз отарлаушысы болған. Броярд үш баланың екіншісі болды; ол және оның әпкесі Лорейн, екі жасқа үлкенірек, ақ терілі және еуропалық сыртқы келбетке ие болды. Олардың кіші әпкесі Ширли, кейіннен заңгер және азаматтық құқықтар қозғалысының желідесі Франклин Уильямсқа үйленді, оның терісі қараңғырақ және африкалық ерекшеліктері болды. Бұл Африкалық американдықтардың солтүстік өнеркәсіптік қалаларға қоныс аудару кезеңімен сәйкес келді. Оның қызы Блис Броярдтың айтуынша, "Анам айтқандай, әкем Бруклинде өскен кезде, оның отбасы алты жасында көшіп келген, ол ақ және қара балалардың қорлығына ұшыраған. Қара балалар оны аққа ұқсағаны үшін мазақтаған, ал ақ балалар оны қабылдамаған, өйткені оның отбасы қара екенін білген. Ол мектептен жанындағы киімі жыртылып келген, ал ата-анасы не болғанын сұрамаған. Анам оның нәсілдік тарихы туралы бізге айтпағанын, өйткені ол балаларының өзінің басынан өткендей қиындықтарды бастан кешіргісі келмегенін айтты". Броярдтар отбасы Бруклинде жұмысші қауымы мен нәсілдік әртүрлілікке толы ауданда тұрды. Ол ата-анасының жұмыс табу үшін ақ адамдар ретінде танылуына куә болды, өйткені оның әкесі ағаш шеберлерінің кәсіби одағы нәсілдік дискриминацияға ұшырағанын анықтады. Броярд қара саяси мәселелермен сәйкес келмеді және оларды қолдамады. Өнерге деген құштарлығынан ол өзінің қара нәсілді екенін мойындамайтын. Чарли Паркер Броярд туралы: "Ол біздің қатарымыздағы адам, бірақ ол өзінің біздің қатарымызда екенін мойындағысы келмейді", - деді. Тарихшы Генри Луис Гейтс кіші: "Оның пікірінше, ол қара махаббат, қара құмарлық, қара қайғы, қара қуаныш туралы жазғысы келмеді; ол махаббат, құмарлық, қайғы және қуаныш туралы жазғысы келді", - деп жазды. 1961 жылы, 40 жасында Броярд қайтадан үйленді, оның әйелі Александра (Сэнди) Нельсон, заманауи биші және одан жас, норвегиялық-американдық текті әйел болды. Олардың екі баласы болды: 1964 жылы туған Тодд ұлы және 1966 жылы туған Блис қызы. Броярдтар балаларын Коннектикут штатының қалашықтарында ақ нәсілділер ретінде тәрбиеледі. Броярдтың жақын досы, әлеуметтік сыншы Эрнест Ван ден Хаг: "Менің ойымша, Анатольдің ақша шашты әйелге үйленгені бекер емес. Ол балаларының қара нәсілді болып өсуінен қорқып жүрген шығар. Олардың қара нәсілді болмағанына оның риза болғанына сенемін", - деді. Бұл тақырып "бір тамшы ережесімен" байланысты. Бұл заңның XX ғасырдың басында көптеген оңтүстік штаттарында қабылдануы қоғамды екі топқа – ақтар мен қараларға бөлді, ал қара текті барлық адамдар қара нәсілді деп жіктеліп, қара тізімге енгізілді.

Anatole Paul Broyard was born on July 16, 1920, in New Orleans, Louisiana, into a Black Louisiana Creole family, the son of Paul Anatole Broyard, a carpenter and construction worker, and his wife, Edna Miller, neither of whom had finished elementary school. Broyard was descended from ancestors who were established as free people of color before the Civil War. Documents in the Louisiana state archives show all of Broyard's ancestors, on both sides, to have been Black, at least since the late eighteenth century, while the first Broyard recorded in Louisiana was a French colonist in the mid eighteenth century. Broyard was the second of three children; he and his sister Lorraine, two years older, were light skinned with European features. Their younger sister, Shirley, who eventually married Franklin Williams, an attorney and civil rights leader, had darker skin and African features. of African Americans to the northern industrial cities. According to his daughter, Bliss Broyard, "My mother said that when my father was growing up in Brooklyn, where his family had moved when he was six, he'd been ostracized by both white and black kids alike. The black kids picked on him because he looked white, and the white kids rejected him because they knew his family was black. He'd come home from school with his jacket torn, and his parents wouldn't ask what happened. My mother said that he didn't tell us about his racial background because he wanted to spare his own children from going through what he did." The Broyard family lived in a working class and racially diverse community in Brooklyn. He saw his parents "pass" as white to get work, as his father found the carpenters union to be racially discriminatory.</blockquote>

Broyard did not identify with or champion black political causes. Because of his artistic ambition, he tended not to acknowledge that he was black. Charlie Parker once said of Broyard, “He’s one of us, but he doesn’t want to admit he’s one of us.” The historian Henry Louis Gates, Jr. wrote: "In his terms, he did not want to write about black love, black passion, black suffering, black joy; he wanted to write about love and passion and suffering and joy." In 1961, at the age of 40, Broyard married again, to Alexandra (Sandy) Nelson, a modern dancer and younger woman of Norwegian American ancestry. They had two children: son Todd, born in 1964, and daughter Bliss, born in 1966. The Broyards raised their children as white in suburban Connecticut. The social critic Ernest Van den Haag, a close friend of Broyard's, said, “I do think it’s not without significance that Anatole married a blonde, and about as white as you can get. He may have feared a little bit that the children might turn out black. He must have been pleased that they didn’t.” The title related to the "one drop rule." Adopted into law in most southern states in the early twentieth century, it divided society into two groups, whites and blacks, classifying all persons with any known black ancestry as black.

Мәдени сілтемелер

1940-жылдардың аяғында Броярдты білген романшы Чендлер Броссард өзінің алғашқы романында, «Зұңғыбалықта жүретіндер» (1952) кейіпкерін оған негіздеген. Қолжазбаны New Directions Publishing баспасына тапсырғаннан кейін, ақын Делмор Шварц оны оқып, Бройардқа Генри Портер кейіпкерінің өзіне негізделгенін хабарлады; Бройард романның алғашқы жолы өзгертілмесе, сотқа берумен қорқытты. Бастапқыда «Адамдар Генри Портерді "өткен негр" дейтін», бірақ Броссард оны «Адамдар Генри Портерді заңды емес деп айтты» деп өзгертті. Броссард 1972 жылы қайта басылым үшін өзінің түпнұсқа мәтінін қалпына келтірді. Романшы Уильям Гаддис, Бройардты 1940-жылдардың аяғында таныған, өзінің алғашқы романында «Танулар» (1955) Бройардтың «Макс» атты кейіпкерін үлгі етті. Бройардтың әдеби әлемдегі беделі мен оның өлімінен кейін өмірі туралы пікірталас ескере отырып, Мичико Какутани, Джанет Маслин, Лорри Мур, Чарльз Тейлор, Туре және Брент Стейплс сияқты көптеген әдеби сыншылар Филипп Роттың «Адамдық дақ» (2000) романындағы Кольман Силк кейіпкерін Бройардпен салыстырды. Кейбіреулер Роттың Броярдтың өмірінен шабыттанғанын болжады және американдық қоғамдағы нәсіл және жеке тұлға мәселелері туралы пікір білдірді. Алайда, 2008 жылғы сұхбатында Рот Бройард оның шабыт көзі емес екенін мәлімдеді. Ол Бройардтың қара терілі этностық тегі мен таңдаулары туралы романды жазуды бастағаннан кейін бірнеше ай өткен соң жарияланған Гейтстің New Yorker мақаласынан ғана білгенін түсіндірді.