Кіріспе

Грек мифологиясында Гириус ( /ˈhɪr/i/, /ˈuːs/; Ὑριεύς) – Беотиядағы Гирияның атасы, онда ол тұрған және Орион (төменде қараңыз) дүниеге келген. Бірақ кейбір дереккөздер оны Фракияда немесе Хиос аралында орналастырады. Көптеген мәліметтерде ол патша деп сипатталған, алайда Овидий мен Нонн оны шаруа ретінде бейнелейді.

Отбасы

Гирией Алькиона мен Посейдонның ұлы, Гиперенор мен Этузаның бауыры болды. Клония найыбынан Никтей мен Лик туды. Кейінгі деректерде Гирией Орионның да әкесі екені айтылады, бірақ Овидийдің сөзіне қарағанда, оның әйелі бала тумай қайтыс болған.

Қазынашылық

Хириус Трофоний мен Агамедіні өзіне қазына бөлмесі салып беруге жалдады, бірақ олар оған құпия жол да жасады, сол арқылы қазынаға сырттан бір тас қана алып тастаумен оңай кіруге болатын. Олар сол құпия жолмен келіп, Хириусқа тиесілі заттарды ұрлап алып жүрді. Хириус байлығының кеми бастағанын, ал құлыптар мен мөрлер бұрынғысынша зақымдалмағанын көргенде, қатты таңқалды. Агамдес оның қойған тұзағына түсті; Трофоний ағасының басын кесіп, Хириус ешқашан ұрының кім екенін білмеуі үшін, ал өзі жердің терең шаңырына нығып кетті.

Орион

Кейбіреулер Гирийді Орионның туған әкесі деп есептейді; ал басқалары оның баласыз және жесір болғанын, ал келесі оқиғалар арқылы Орионды асырап алғанын айтады. Оған Зевс пен Гермес (кейбіреулер Посейдонды да қосады) келді, олар оның жомарттығына алғыс айту үшін оған тілегін орындауға уәде берді; ол балалары болуын қалады деді. Құдайлар құрбандыққа шалынған бұқаның терісін өз несептерімен толтырып, Гирийге оны жерлеуді бұйырды. Тоғыз айдан кейін Гирий оның ішінде жаңа туған ұл тауып, оған Орион деп ат қойды; римдік авторлар Орионның атына латынша "urina" – "несеп" сөзін этимологиялық түбір деп ойлады (бірақ шын мәнінде оның аты латын тілінен емес екені анық). Нонн осы оқиғаға байланысты Орионды "үш әкесі бар" деп, ал Геяны (Жер-Ананы) оның анасы деп атайды.

Басқа мифтер

Айтылатын деректерге сәйкес, Гириус Евонимді Аполлон храмынан қуған.