Кіріспе

Француз философы (1888–1974) Жан Андре Валь (Val; 25 мамыр 1888 – 19 маусым 1974) – француз философы.

Ерте мансап

Уолл Жоғары нормалық мектепте білім алған. 1936 жылдан 1967 жылға дейін Сорбонна университетінде профессор болып жұмыс істеді, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс оның жұмысына үзіліс әкелді. 1942 жылдан 1945 жылға дейін АҚШ-та болды, еврей болғандықтан Дранси тұтқындық лагерінде (Париждің солтүстік-шығысында) ұсталды, бірақ кейін қашып кетті. Ол Анри Бергсон және американдық плюралистік философтар Уильям Джеймс пен Джордж Сантаянаның ізбасары ретінде мансабын бастады. Ол 1930 жылдары Францияда Гегельдік ойды таныстырғандардың бірі ретінде белгілі болды (Гегель туралы кітабы 1929 жылы жарық көрді), бұл Александр Кожевтің одан кейін танымал болған лекцияларынан бұрын болды. Ол сондай-ақ француз ой-санатында даниялық прото-экзистенциалист Сорен Кьеркегордың жақтаушысы болды. Бұл ынта-ықылас, нәтижесінде маңызды кітаптарға айналған «Гегель философиясындағы сананың қайғысы» (1929) және «Кьеркегор туралы зерттеулер» (1938) сол кездегі басым ой-пікір ағымында даулы болды. Дегенмен, ол Жиль Делез, Эммануэль Левинас және Жан-Поль Сартр сияқты маңызды ойшылдарға әсер етті. Жорж Батайдың «Acéphale» журналының екінші санында Жан Валь Карл Ясперстің осы еңбекке жасаған интерпретациясына қатысты «Ницше және Құдайдың өлімі» атты мақала жазды. Ол жүйеге қарсы философ ретінде танылды, философиялық инновацияларды және нақтылықты қолдады.

Қалған жері

АҚШ-та болғанда Уолл Густав Коэнмен бірге және Рокфеллер қорының қолдауымен Нью-Йоркте "көшіп кеткен университет" – École Libre des Hautes Études құрды. Кейін ол Холойок тауындағы қызметінде француз философы Пол Дежардиннің (1910-1939 жылдары) Бургундиядағы Понтиньи цистерциандық аббаттығында өткізген жиналыстары үлгісінде "Декады де Голойок тауы", сондай-ақ "Америкадағы Понтиньи" деп аталған жиналыстар ұйымдастырды. Бұл жиналыстар соғыс кезеңіндегі француз зиялыларын біріктіріп, ағылшын тілін зерттеу сылтавымен өткізілді, ал американдық қатысушылардың арасында Марианна Мур, Уоллес Стивенс және Роджер Сешнс болды. Өзі де жарияланған ақын болған Уолл Стивенстің өлеңдерін француз тіліне аударды. Ол сонымен қатар "Төрт квартетті" мұқият оқып, поэмаға поэтикалық қарсылық жазу туралы оймен ойнаған. (Мысалы, оның "Төрт квартетті оқу туралы" деген еңбегін қараңыз.)

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең

Соғыстан кейінгі Францияда Валь оқытушы және ғылыми журналдардың редакторы ретінде маңызды тұлға болды. 1946 жылы ол Сорбоннаға балама ретінде конформист емес зиялыларға арналған ықпалды орталық – Философиялық колледжді құрды. 1950 жылдан бастап ол «Ревю де Метафизике и де Мораль» журналын басқарды. Валь Платонның «Парменид» еңбегінің екінші гипотезасын «Il y a de l'Un» деп аударды, ал Жак Лакан оның аудармасын психоанализдегі орталық тұс ретінде, аналитикалық дискурстың «Парменидтеріндегі» бір түрлі алғышарт ретінде қабылдады. Лакан бойынша, бұл психоаналитикалық дискурстың экзистенциалдық сөйлемдерінің бірі, ал теріс сөйлем – «Il n'y a pas de rapport sexuel» – жыныстық қатынас жоқ.

Әдебиеттегі Wahl

2021 жылы Angelico Press В. К. Хакетттің Дранси тұтқындық лагерінен Уоллдың босатылуының нақты оқиғасына негізделген «Есіктен сыртында» повесін жариялады. Повесте баяндаушы – өзінің өміріндегі жағдайды, соғыстағы өзінің және басқалардың азаптарын, сондай-ақ Құдай бар ма, жоқ па деген мәселені философиялық тұрғыдан ойлайтын Уоллдың өзі. Кәсіби философ Хакетт Уоллдың бұрынғы студенттері мен әріптестерін шеберлікпен повестьке енгізеді.

Шығармалары

Декарт философиясындағы мизгел идеясының рөлі, Париж, Алкан, 1920; Фредерик Вормсдің алғы сөзімен қайта басылды, Париж, Декарт және компания, 1994. Англия мен Американың плюралистік философиясы, Париж, Алкан, 1920; қайта басылды, Тибо Трошудың «Les Empêcheurs de penser en rond» (2005 жылғы алғы сөз). Гегель философиясындағы сананың қайғысы, Париж, Ридер, 1929. Платонның «Парменид» туралы зерттеуі, Париж, Ридер, 1930. «Нақтылыққа қарай», заманауи философия тарихы бойынша зерттеулер (Уильям Джеймс, Уайтхед, Габриэль Марсель), Париж, Врин, 1932; Матиас Жирельдің алғы сөзімен қайта басылды, Париж, Врин, 2004. Киркегор туралы зерттеулер, Париж, Обер, 1938. Платондық мәселелер: «Республика», «Еутидем», «Кратил» (Париж: ХДС, 3 том, 1938-1939). Адамның болуы және трансценденттілік, Нойшатель, Ла-Баконьер, 1944. Француз философиясының шолуы, Париж, Фонтен, 1946. «Хайдегердің ойлауын енгізу», кішкентай кітап, 1946. «Экзистенциализмнің қысқаша тарихы», Париж, «Л'Арк», 1947. Поэзия, ой, сезіну, Париж, Калман Леви, 1948. Жюль Лекье 1814-1862, Женева, «Трой Коллинс» баспасы, 1948. «Болу туралы ойлау», Париж, Фламмарион, 1952. Метафизика туралы трактат, Париж, Пайо, 1953. Николай Хартманның «Нақты әлемнің құрылымы» (Париж: Университеттік құжаттама орталығы, 1953) (1952 жылы Сорбоннада оқылған лекция). Николай Хартманның негізгі категориялар теориясы (Париж: Университеттік құжаттама орталығы, 1954) (1953 жылы Сорбоннада оқылған лекция). «Болу философиясы», Париж, Арман Колен, 1954. Нақтының сапалық аспектілері. I. Кіріспе, болу философиясы; II. Хуссерл туралы зерттеудің бастауы; III. Н. Хартманның табиғат философиясы, Париж: Университеттік құжаттама орталығы, 1955. (1954 жылы Сорбоннада оқылған лекциялар). «Онтологияның соңына қарай» – Гейдегердің «Метафизикаға кіріспесі» туралы зерттеу, Париж, SEDES, 1956. «Метафизикалық тәжірибе», Париж, Фламмарион, 1964. Дом Дешамптың ағайындық емес дін туралы лекциялары, 1967.