Жан Андре Валь: Француз философының өмірі мен еңбектері
Jean Wahl
Жан Андре Валь – француз философы (1888-1974). Бергсон, Джеймс, Сантаяна ізбасарлары. Дранси лагерінде тұтқын болған, соғыстан кейін Сорбоннада оқытушы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз философы (1888–1974) Жан Андре Валь (Val; 25 мамыр 1888 – 19 маусым 1974) – француз философы.
French philosopher (1888–1974)
Jean André Wahl (val; 25 May 1888 – 19 June 1974) was a French philosopher.
Ерте мансап
Уолл Жоғары нормалық мектепте білім алған. 1936 жылдан 1967 жылға дейін Сорбонна университетінде профессор болып жұмыс істеді, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс оның жұмысына үзіліс әкелді. 1942 жылдан 1945 жылға дейін АҚШ-та болды, еврей болғандықтан Дранси тұтқындық лагерінде (Париждің солтүстік-шығысында) ұсталды, бірақ кейін қашып кетті. Ол Анри Бергсон және американдық плюралистік философтар Уильям Джеймс пен Джордж Сантаянаның ізбасары ретінде мансабын бастады. Ол 1930 жылдары Францияда Гегельдік ойды таныстырғандардың бірі ретінде белгілі болды (Гегель туралы кітабы 1929 жылы жарық көрді), бұл Александр Кожевтің одан кейін танымал болған лекцияларынан бұрын болды. Ол сондай-ақ француз ой-санатында даниялық прото-экзистенциалист Сорен Кьеркегордың жақтаушысы болды. Бұл ынта-ықылас, нәтижесінде маңызды кітаптарға айналған «Гегель философиясындағы сананың қайғысы» (1929) және «Кьеркегор туралы зерттеулер» (1938) сол кездегі басым ой-пікір ағымында даулы болды. Дегенмен, ол Жиль Делез, Эммануэль Левинас және Жан-Поль Сартр сияқты маңызды ойшылдарға әсер етті. Жорж Батайдың «Acéphale» журналының екінші санында Жан Валь Карл Ясперстің осы еңбекке жасаған интерпретациясына қатысты «Ницше және Құдайдың өлімі» атты мақала жазды. Ол жүйеге қарсы философ ретінде танылды, философиялық инновацияларды және нақтылықты қолдады.
Wahl was educated at the École Normale Supérieure. He was a professor at the Sorbonne from 1936 to 1967, broken by World War II. He was in the U. S. from 1942 to 1945, having been interned as a Jew at the Drancy internment camp (north east of Paris) and then escaped. He began his career as a follower of Henri Bergson and the American pluralist philosophers William James and George Santayana. He is known as one of those introducing Hegelian thought in France in the 1930s (his book on Hegel was published in 1929), ahead of Alexandre Kojève's more celebrated lectures. He was also a champion in French thought of the Danish proto existentialist Søren Kierkegaard. These enthusiasms, which became the significant books Le malheur de la conscience dans la Philosophie de Hegel (1929) and Études kierkegaardiennes (1938) were controversial, in the prevailing climate of thought. However, he influenced a number of key thinkers including Gilles Deleuze, Emmanuel Levinas and Jean Paul Sartre. In the second issue of Acéphale, Georges Bataille's review, Jean Wahl wrote an article titled "Nietzsche and the Death of God", concerning Karl Jaspers' interpretation of this work. He became known as an anti systematic philosopher, in favour of philosophical innovation and the concrete.
Қалған жері
АҚШ-та болғанда Уолл Густав Коэнмен бірге және Рокфеллер қорының қолдауымен Нью-Йоркте "көшіп кеткен университет" – École Libre des Hautes Études құрды. Кейін ол Холойок тауындағы қызметінде француз философы Пол Дежардиннің (1910-1939 жылдары) Бургундиядағы Понтиньи цистерциандық аббаттығында өткізген жиналыстары үлгісінде "Декады де Голойок тауы", сондай-ақ "Америкадағы Понтиньи" деп аталған жиналыстар ұйымдастырды. Бұл жиналыстар соғыс кезеңіндегі француз зиялыларын біріктіріп, ағылшын тілін зерттеу сылтавымен өткізілді, ал американдық қатысушылардың арасында Марианна Мур, Уоллес Стивенс және Роджер Сешнс болды. Өзі де жарияланған ақын болған Уолл Стивенстің өлеңдерін француз тіліне аударды. Ол сонымен қатар "Төрт квартетті" мұқият оқып, поэмаға поэтикалық қарсылық жазу туралы оймен ойнаған. (Мысалы, оның "Төрт квартетті оқу туралы" деген еңбегін қараңыз.)
While in the USA, Wahl with Gustave Cohen and backed by the Rockefeller Foundation founded a 'university in exile', the École Libre des Hautes Études, in New York City. Later, at Mount Holyoke where he had a position, he set up the Décades de Mount Holyoke, also known as Pontigny en Amérique, modelled on meetings run from 1910 1939 by French philosopher Paul Desjardins (22 November 1859 13 March 1940) at the site of the Cistercian abbey of Pontigny in Burgundy. These successfully gathered together French intellectuals in wartime exile, ostensibly studying the English language, with Americans including Marianne Moore, Wallace Stevens and Roger Sessions. Wahl, already a published poet, made translations of poems of Stevens into French. He was also an avid reader of the Four Quartets and toyed with the idea of publishing a poetical refutation of the poem. (See, e. g., his "On Reading the Four Quartets." )
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең
Соғыстан кейінгі Францияда Валь оқытушы және ғылыми журналдардың редакторы ретінде маңызды тұлға болды. 1946 жылы ол Сорбоннаға балама ретінде конформист емес зиялыларға арналған ықпалды орталық – Философиялық колледжді құрды. 1950 жылдан бастап ол «Ревю де Метафизике и де Мораль» журналын басқарды. Валь Платонның «Парменид» еңбегінің екінші гипотезасын «Il y a de l'Un» деп аударды, ал Жак Лакан оның аудармасын психоанализдегі орталық тұс ретінде, аналитикалық дискурстың «Парменидтеріндегі» бір түрлі алғышарт ретінде қабылдады. Лакан бойынша, бұл психоаналитикалық дискурстың экзистенциалдық сөйлемдерінің бірі, ал теріс сөйлем – «Il n'y a pas de rapport sexuel» – жыныстық қатынас жоқ.
In post war France Wahl was an important figure, as a teacher and editor of learned journals. In 1946 he founded the Collège philosophique, influential center for non conformist intellectuals, alternative to the Sorbonne. Starting in 1950, he headed the Revue de Métaphysique et de Morale. Wahl translated the second hypothesis of the Parmenides of Plato as "Il y a de l'Un", and Jacques Lacan adopted his translation as a central point in psychoanalysis, as a sort of antecedent in the Parmenides of the analytic discourse. This is the existential sentence of psychoanalytic discourse according to Lacan, and the negative one is "Il n'y a pas de rapport sexuel " — there is no sexual relationship.
Әдебиеттегі Wahl
2021 жылы Angelico Press В. К. Хакетттің Дранси тұтқындық лагерінен Уоллдың босатылуының нақты оқиғасына негізделген «Есіктен сыртында» повесін жариялады. Повесте баяндаушы – өзінің өміріндегі жағдайды, соғыстағы өзінің және басқалардың азаптарын, сондай-ақ Құдай бар ма, жоқ па деген мәселені философиялық тұрғыдан ойлайтын Уоллдың өзі. Кәсіби философ Хакетт Уоллдың бұрынғы студенттері мен әріптестерін шеберлікпен повестьке енгізеді.
In 2021, Angelico Press published W. C. Hackett's novella Outside the Gates, based on the true story of Wahl's release from the Drancy Internment Camp. The narrator in the novella is Wahl himself, who alternatively tells what he is experiencing and muses philosophically on his situation in life, his sufferings and the sufferings of others in the war, and on whether or not there is a God. Hackett, himself a professional philosopher, artfully weaves in to the narrative former students and colleagues of Wahl.
Шығармалары
Декарт философиясындағы мизгел идеясының рөлі, Париж, Алкан, 1920; Фредерик Вормсдің алғы сөзімен қайта басылды, Париж, Декарт және компания, 1994. Англия мен Американың плюралистік философиясы, Париж, Алкан, 1920; қайта басылды, Тибо Трошудың «Les Empêcheurs de penser en rond» (2005 жылғы алғы сөз). Гегель философиясындағы сананың қайғысы, Париж, Ридер, 1929. Платонның «Парменид» туралы зерттеуі, Париж, Ридер, 1930. «Нақтылыққа қарай», заманауи философия тарихы бойынша зерттеулер (Уильям Джеймс, Уайтхед, Габриэль Марсель), Париж, Врин, 1932; Матиас Жирельдің алғы сөзімен қайта басылды, Париж, Врин, 2004. Киркегор туралы зерттеулер, Париж, Обер, 1938. Платондық мәселелер: «Республика», «Еутидем», «Кратил» (Париж: ХДС, 3 том, 1938-1939). Адамның болуы және трансценденттілік, Нойшатель, Ла-Баконьер, 1944. Француз философиясының шолуы, Париж, Фонтен, 1946. «Хайдегердің ойлауын енгізу», кішкентай кітап, 1946. «Экзистенциализмнің қысқаша тарихы», Париж, «Л'Арк», 1947. Поэзия, ой, сезіну, Париж, Калман Леви, 1948. Жюль Лекье 1814-1862, Женева, «Трой Коллинс» баспасы, 1948. «Болу туралы ойлау», Париж, Фламмарион, 1952. Метафизика туралы трактат, Париж, Пайо, 1953. Николай Хартманның «Нақты әлемнің құрылымы» (Париж: Университеттік құжаттама орталығы, 1953) (1952 жылы Сорбоннада оқылған лекция). Николай Хартманның негізгі категориялар теориясы (Париж: Университеттік құжаттама орталығы, 1954) (1953 жылы Сорбоннада оқылған лекция). «Болу философиясы», Париж, Арман Колен, 1954. Нақтының сапалық аспектілері. I. Кіріспе, болу философиясы; II. Хуссерл туралы зерттеудің бастауы; III. Н. Хартманның табиғат философиясы, Париж: Университеттік құжаттама орталығы, 1955. (1954 жылы Сорбоннада оқылған лекциялар). «Онтологияның соңына қарай» – Гейдегердің «Метафизикаға кіріспесі» туралы зерттеу, Париж, SEDES, 1956. «Метафизикалық тәжірибе», Париж, Фламмарион, 1964. Дом Дешамптың ағайындық емес дін туралы лекциялары, 1967.
Du rôle de l'idée de l'instant dans la Philosophie de Descartes, Paris, Alcan, 1920; rééd. avec une préface de Frédéric Worms, Paris, Descartes & Co, 1994. Les Philosophies pluralistes d'Angleterre et d'Amérique, Paris, Alcan, 1920; rééd. préface de Thibaud Trochu, Les Empêcheurs de penser en rond, 2005. Le Malheur de la conscience dans la Philosophie de Hegel, Paris, Rieder, 1929. Étude sur le Parménide de Platon, Paris, Rieder, 1930. Vers le concret, études d'histoire de la philosophie contemporaine (William James, Whitehead, Gabriel Marcel), Paris, Vrin, 1932; rééd. avec un avant propos de Mathias Girel, Paris, Vrin, 2004. Études kierkegaardiennes, Paris, Aubier, 1938. Les Problèmes platoniciens : La République, Euthydème, Cratyle (Paris: CDU, 3 fasc., 1938 1939). Existence humaine et transcendance, Neufchâtel, La Baconnière, 1944. Tableau de la philosophie française, Paris, Fontaine, 1946. Introduction à la pensée de Heidegger, livre de poche, 1946. Petite histoire de l'existentialisme, Paris, L'Arche, 1947. Poésie, pensée, perception, Paris, Calman Levy, 1948. Jules Lequier 1814 1862, Geneva, Éditions des Trois Collines, 1948. La Pensée de l'existence, Paris, Flammarion, 1952. Traité de Métaphysique, Paris, Payot, 1953. La structure du monde réel d'après Nicolai Hartmann (Paris: Centre de documentation universitaire, 1953) (Cours de la Sorbonne enseigné en 1952). La théorie des catégories fondamentales dans Nicolai Hartmann (Paris: Centre de documentation universitaire, 1954) (Cours de la Sorbonne enseigné en 1953). Les Philosophies de l'existence, Paris, Armand Colin, 1954. Les aspects qualitatifs du réel. I. Introduction, la philosophie de l'existence; II. Début d'une étude sur Husserl; III. La philosophie de la nature de N. Hartmann, Paris: Centre de documentation universitaire 1955. (Cours de la Sorbonne enseigné en 1954). Vers la fin de l'ontologie Étude sur l'«Introduction de la Métaphysique» de Heidegger, Paris, SEDES, 1956. L'Expérience métaphysique, Paris, Flammarion, 1964. Cours sur l'athéisme éclairé de Dom Deschamps, 1967.