Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Таравера өзені Жаңа Зеландияның Солтүстік аралындағы Баф-оф-Пленти аймағында орналасқан. Ол Таравера көлінен басталып, белсенді Таравера тауының солтүстік беткейімен солтүстік-шығысқа қарай ағып, Каверау қаласынан өтеді, содан кейін солтүстікке бұрылып, Эджкамбтың батысында Баф-оф-Плентиге жетіп құяды. Өзендегі Таравера сарқымасы өте әдемі деп есептеледі.
The Tarawera River is in the Bay of Plenty Region in the North Island of New Zealand. It flows from Lake Tarawera, northeastwards across the northern flanks of the active volcano Mount Tarawera, and past the town of Kawerau before turning north, reaching the Bay of Plenty west of Edgecumbe. The Tarawera Falls on the river are considered to be quite spectacular.
Қоршаған орта мәселелері
Қазіргі уақытта Norske Skog компаниясына тиесілі Tasman целлюлоза және қағаз фабрикасы 1955 жылдан бері өзенге қалдықтарды төгіп келеді. Жергілікті тұрғындар өзенді "Қара су" деп атаған жол белгілерін 1990 жылдан бері орнатып келеді. Судың қара түсіне шаруашылықтардан, кәрізден және жаңбыр суларынан келген ластану себеп, бірақ бұл ластанудың басым бөлігі целлюлоза және қағаз фабрикасының төгінді суларынан туындайды. 1997 жылы целлюлоза және қағаз фабрикалары өзенге тәулігіне 160 миллион литрден астам өнеркәсіптік қалдықтар төгіп отырды. 2006 жылға қарай өзендегі оттегі деңгейі балықтардың тіршілік етуіне жеткілікті болды, алайда судың түсі әлі де қараңғы болып қалды. 1998 жылдан бастап Тасман фабрикасынан ластанудың азаюына байланысты өзеннің төменгі бөлігінде судың түсі және жарық өткізгіштігі (эвфотикалық тереңдік) жақсарды. 2010 жылы жергілікті iwi өкілдері Табиғатты басқару заңы бойынша берілген 25 жылдық су төгу рұқсатын қысқарту үшін жоғары сотқа шағымданып, бірақ шағым қабылданбады. Өзен Ōkataina Caldera суайдынының бір бөлігі болып табылады, және жанартаулық белсенділік өзен ағынын бұзу қаупі бар. Қалыпты немесе азайған ағын кезінде өзен Таравера шарлауығына дейін риолит лава ағысындағы үңгірлерге жер астына сіңіп кетеді. Әдетте ол Кахароа атылымының толық құлауының жартысында қайтадан пайда болады. Қазіргі өзеннің басталуы 5526 ± 145 BP жылы болған Уакатане атылысынан пайда болған Тапахоро лава ағысының 14,009 ± 155 BP жылы болған Покоху лава ағысына құйылу жерінен басталады. Таравера өзені мұнда кең арнамен ағып өтеді. 1314 жылғы атылыс сағаны қазіргі деңгейден жоғары уақытша бөгетпен тосқан, кейіннен үлкен су тасқынымен ерозияға ұшырап, өзеннің басталуында кең және терең аңғарлар пайда болды. Осы су тасқыны кезінде өзен шығысқа қарай ағып, Авити шатқалы арқылы уақытша созылып, Таравера тауының шығыс беткейлерін суға батыратын қазіргі Вайауте ағысы арқылы Таравера өзенінің су тасқыны жазығына қайта оралған сияқты. Алайда, ол Покоху лава ағысының соңындағы көлден төмен қарай Таравера шарлауығының амфитеатрын да алып тастады. Су тасқыны шарлауықтың астында және одан төменде диаметрі 4 метрге дейін жететін үлкен тастарды қалдырды. 1886 жылы Таравера тауының атылысынан кейін көлдің шығуы қайтадан тосылып, көлдің деңгейі қазіргі деңгейден жоғары көтерілді. Бұл жанартаулық қалдықтардың бөгеті (ағызуды тосқан қалдықтар тікелей атылыстан ғана емес, сонымен қатар ағызу арқылы көлге құятын сағадан ағып түскендерден де құралды) алғаш рет 1904 жылдың 1 қарашасында бұзылды, ал 1904 жылдың 3 қарашасындағы негізгі су тасқынының ең жоғары деңгейі шамамен бағаланды. Бұл су тасқыны өзен төсегінің көтерілуіне (агрегация) және көлдің төменгі ағысында шөгінділердің жиналуына әкелді.
The Tasman Pulp and Paper Mill, now owned by Norske Skog, has been discharging waste into the river since 1955. Local residents have erected signposts labelling the river as the "Black Drain" since the 1990s. The dark colour is due to the presence of pollution from farms, sewage and stormwater but it is predominantly from pulp and paper mill effluent. As of 1997, pulp and paper mills were discharging over 160 million litres of industrial waste into the river per day. By 2006, the oxygen levels in the river had reached a level where fish could survive, however the water colour was still dark. Since 1998 the colour and light penetration (euphotic depth) have improved in the lower section of the river due to less pollution from the Tasman Mill. In 2010, local iwi took a case to the High Court to shorten the 25 year water discharge permits issued under the Resource Management Act but the appeal was rejected. from effectively a watershed of the Ōkataina Caldera, with its risk of volcanic activity disrupting river flow. At this normal or less flow the river disappears underground into caves in the rhyolite lava flow just before the Tarawera Falls. It usually emerges about half way up the full falls drop, Kaharoa eruption. The present river start is where the Tapahoro lava flow, created by the 5526 ± 145 BP Whakatane eruption, runs into a 14,009 ± 155 BP Pokohu lava flow. The Tarawera River flows across this in a wide channel. The 1314 eruption blocked the outlet with a temporary dam up to above present outlet levels, which was subsequently eroded with a great flood that created a wide, and almost deep valley spillway at the start of the river. It seems the river during this flood overflowed to the east draining for a time through the Awiti Ravine, and back into the Tarawera River flood plain by the present Waiaute Stream that drains the eastern slopes of Mount Tarawera. However it also evacuated downstream from the lake at the terminus of the Pokohu lava flow the amphitheatre of the Tarawera Falls. The flood deposited large boulders up to in diameter for below the falls and up to to below the falls. The lake outlet was blocked again after the 1886 eruption of Mount Tarawera, and the lake level increased to a maximum of above its present level. This volcanic debris dam (the debris that blocked the outlet were not just from the eruption directly but included those washed down from a creek that runs into the lake by the outlet), first broke on 1 November 1904, with a main flood surge on 3 November 1904 which was assessed at a peak flow of This flood resulted in the raising of the river bed (aggradation), and sedimentation problems to downstream of the lake.