Кіріспе

Аңыз кейіпкері
Амазонка патшайымы

Мифологиялық грек Александр Романсына сәйкес, Амазонка патшайымы Талестрис (Θάληστρις;) Ұлы Александрға 300 әйел алып келді, оның нәсілінен оған лайықты күшті және ақылды балалар өсіруді үміттенеді. Аңыз бойынша, ол осы ұлы батырдан қыз бала тудыру ниетімен 13 күн мен түн Македония патшасымен бірге болды.

Тарихилығы

Қазіргі ғалымдар бұл оқиғаны аңыздық деп санайды. Мүмкін, осы аңыздың түбінде скиф патшасының Александрға қызын әйел ретінде ұсынғаны жатыр, бұл туралы Александрдың өзі Антипатрға жолдаған хатында айтқан. Тағы бір мүмкіндік – бұл оқиға б.з.д. 324 жылы Атропаттың Александрға жіберген 100 әйел жауынгерінен шабыттанған болуы мүмкін. Олар амазонкалар деп аталды, атпен келді, қолында жеңіл балталар мен пельта қалқандары болды. Патша оларды кері қайтарды, себебі олардың қатысуы оның әскерлерін оларға зорлық жасауға итермелейді деп қорқады, бірақ оларға өзі олардың патшайымына барып, одан бала сүйетінін жеткізді, бұл амазонкалардың кең таралған дәстүріне сілтеме еді. Бұл әйелдер Ахеменидтердің әйелдерді дене сақшыларына даярлау салтының нәтижесі, жай ғана рөл атқаратын әйелдер немесе әйелдер соғысқа оқытылған Еуразия тайпаларының нағыз мүшелері, скифтер сияқты деп түсіндірілді. Александр оларды қауіпті деп емес, кері жібергенінің себебі – оның әскері бұрыннан-ақ қарындастармен бірге саяхаттауға үйренгендіктен, әйелдермен бірге шайқасудың мәдени қақтығысы болды деп жорылған.

Қазіргі заманғы сілтемелер

Талестрис – Мэри Реноның «Патша өлуге тиіс» тарихи романындағы кейіпкер есімі. Оқиға мифтік Тесей өмір сүрген заманда, яғни Александрдан мың жыл бұрын болған шақтарда өрбуде. Рено Талестрис кейіпкерін шебер бұқа бишісі және батыл жауынгер ретінде бейнелейді, осы себепті жазушы оған Амазонка патшайымының есімін қойған болар. Александр Поуптың «Құлыптың зорлауы» атты пародиялық-ерлік поэмасында Талестрис – Белинданың шашы ұрланғанда оны қолдаған «қарқынды» жақтасы, ол Белинданы шашын қайтарып алу үшін шайқасқа шақырады. Сонымен қатар, Александр мен Талестристің арасындағы уақытты қысқаша көрсететін эпизод Бомаршедің «Фигароның некесі» пьесасында да кездеседі.