Кіріспе

Эндометриоидтық ісіктер – гистологиялық тұрғыдан эндометрий бездеріне ұқсас жатыр немесе жұмыртқалық бездерде пайда болатын ісіктер класы. Эндометрий карциномаларының 80% осы эндометриоидтық ісіктерден құралады. Жұмыртқалық бездің эндометриоидтық ісіктері – жұмыртқалық неоплазмалардың беткі эпителиялық ісіктер тобының бір бөлігі (олардың 10–20% эндометриоидтық типте болады). Жақсы және шекаралық түрлері сирек кездеседі, көбінесе қатерлі болады. Эндометриозбен және бір мезгілде пайда болатын эндометрийдің бастапқы карциномымен (эндометрий қатерлі ісігі) байланысы бар. Жалпы патологиялық қарап тексеруде ісік кістік болып көрінеді, кейде қатты да болуы мүмкін, ал кейбір жағдайларда кістік эндометриоздан пайда болады. 40% жағдайда эндометриоидтық ісіктер екі жақты кездеседі.

Эндометрий

Эндометриоидтық карцинома эндометрийде де пайда болуы мүмкін. 1- және 2-дәрежелілер "1-типті" эндометрий қатерлі ісігі деп есептеледі, ал 3-дәрежелі "2-типті" деп есептеледі.

Жарық микроскопиясы

Жарық микроскопиясы эндометрийге ұқсас түтікше тәрізді бездерді көрсетеді.

CTNNB1 және PTEN мутациялары

Жұмыртқалық және эндометрийлік эндометриоидтық карциномаларда CTNNB1 және PTEN гендерінің мутациялық профильдері әртүрлі. PTEN мутациялары эндометрийдің төмен дәрежелі эндометриоидтық карциномасында (67%) жұмыртқалықтың төмен дәрежелі эндометриоидтық карциномасына (17%) қарағанда жиірек кездеседі. Керісінше, CTNNB1 мутациялары жұмыртқалықтың төмен дәрежелі эндометриоидтық карциномасында (53%) эндометрийдің төмен дәрежелі эндометриоидтық карциномасына (28%) қарағанда айтарлықтай жоғары. CTNNB1 мутациясының жиілігіндегі осы айырмашылық ісіктің ерекше микроортасын көрсетеді; жұмыртқалықтағы эндометриоздық кистаның ішкі бетін жабатын эпителий жасушалары ісік пайда болуына ықпал ететін күшті тотығу ортасына ұшырайды.