Кіріспе

Құстың жойылған түрі

Лейсан рельсі немесе Лейсан крекі (Zapornia palmeri) – Гавай аралдарының Солтүстік-Батыс бөлігіндегі Лейсан аралына ғана тән, ұша алмайтын құс. Бұл кішкентай арал маңызды теңіз құстарының ошағы болып табылды және қазір де солай, соның ішінде рельс сияқты көптеген эндемикалық түрлерді сақтап келді. Ол үй қояндарының мекендеу ортасын жоғалтуы салдарынан және соңында Екінші дүниежүзілік соғыс кесірінен жойылды.

Сипаттама

Бұл кішкентай құс (басынан құйрық ұшына дейін толығымен созылғанда), рельстер отбасының ұшуға жарамсыз мүшесі еді. Эволюция барысында құйрығы мен қанаттарының ұзындығы сәйкесінше тек және -қа дейін қысқарған, ал ұшатын рельстерде 10 болса, ода 8 негізгі қанаты болды. 4 см ұзындығындағы мүсігі күшті және тік болды, ал аяқтары да жақсы дамыған; оның жалпы пропорциялары Laterallus туысының қара рельсі сияқты кішкентай рельстеріне ұқсас еді. Оның түсі, негізінен, одан дамуы мүмкін, жақын туысқан түрі – Байлонның крекінің жеңіл, сәл басылған нұсқасы болды. Беті, мойны, кеудесі және көздің үсті күңгірт орташа сұр түсті, ал арқасы, қанаттары мен басының үсті қанаттардағы қауырсын сабақтарынан басқа, айқын контрастты ақ қоңыр түсті болды. Ілбік (иық) және бүйір қауырсындары құмдық қоңыр түсті. Porzana және Rallus туыстарында жиі кездесетін төменгі құрсақ пен құйрық астындағы ерекше қара және ақ жолақтың белгілілігі айтарлықтай азайтылған. Аяқтары мен мүсігі сары жасыл түсті, ал көздің қабықшасы рубин қызыл түсті болды. Екі жыныс та бірдей болды; жас құстардың барлық денесі қара түсті, едәуір ұзын қара аяқтары мен сары мүсігі болды, ал ересек еместердің бүкіл асты ашық қоңыр түсті.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Ол Лейсанға тән болды (бірақ 20 ғасырдың басында бірнеше онжылдық бойы Мидуэй атолында әкелінген популяциясы болған); кейбір авторлар басқа Гавай аралдарында ұшпайтын рельстер туралы әңгімелер айтылғанын атап өтті, бірақ олар еуропалықтармен байланыс орнатуға дейін жойылған жергілікті түрлерге қатысты. Лизианский аралынан алынған күмәнді ерте жазбалар көшіп жүретін рельстерге немесе Лейсан рельсімен қатар дамыған ерекше түрге қатысты болуы мүмкін; алайда, Лизианскийдің шөлейттілігі және материалдық дәлелдердің болмауы ескерілгенде, соңғы рельс 1944 жылдың маусым айында Мидуэйдегі Шығыс аралында байқалды.