Кіріспе

Британдық туған австралиялық табиғатты зерттеуші және жазушы (1852–1923)

Эдмунд Джеймс Банфилд (4 қыркүйек 1852 – 2 маусым 1923) – Австралияның Квинсленд штатындағы автор және табиғатты зерттеуші. Ол "Жағалаудағы қаңғыбастың жасырын сырлары" кітабымен ең көп танымал. Оның Данк аралындағы қабірі Квинсленд мұралық тізіліміне енгізілген.

Ерте өмір

Банфилд Англияның Ливерпуль қаласында, баспагер Ябез Уолтер Банфилдтің (1820–1899) және оның әйелі Сара Энннің (қызметтік аты Смит) ұлы ретінде дүниеге келді. Банфилдті әкесі бала кезінде 1852 жылы Австралияға алып келді, ол Виктория штатының Арарат қаласында қоныстанды және "Арарат Advertiser" газетінің иесі болды. Эдмунд Банфилд журналистика саласындағы алғашқы білімін осы газетте алды.

Мансап

Банфилд 1870 жылдары Мельбурн мен Сиднейде газеттерде жұмыс істеген, ал 1882 жылы Квинсленд штатының Таунсвилл қаласына барып, «Таунсвилл бюллетені» газетінің қосалқы редакторы болды. 1884 жылы ол Англияға сапар шекті, осы сапар «Квинслендтен Англияға дейінгі Торрес бұғазы жолы» (1885) атты памфлетке материал берді. Англияда жүргенде Банфилд болашақ әйелі Берта Голдингпен танысты және олар 1886 жылы Таунсвиллде үйленді. Банфилд 1897 жылға дейін «Таунсвилл бюллетені» газетінде жұмыс істеді, туберкулез диагнозы қойылып, нервтік құлдырауға ұшырағаннан кейін отставкаға кетті. Содан кейін Банфилд пен оның естімейтін әйелі Солтүстік Квинсленд жағалауындағы Данк аралына қоныстанды. Денсаулығы жақсарғаннан кейін, ол 1900 жылдың 4 қаңтарында Данк аралында 129 гектар (320 акр) жерді 30 жылға жалға алды және салыстырмалы түрде жалғыз өмір сүрудің тағы 23 жылын өткізді. Олар үй салып, жеміс ағаштары мен көкөністер отырғызды. Ешкілер мен ірі қара мал сүт, май, кейде етпен қамтамасыз етті, ал айналасындағы теңізде балыққа толы болды. Ең бастысы, оның кітаптарының шармын құраған табиғатты зерттеудің мол мүмкіндіктері болды. 1901 жылы тоғыз ай бойы Банфилд Таунсвиллдегі бұрынғы әріптесінің орнын басты, ол шетелге саяхаттап кеткен еді. Құрлықтағы қысқа демалыстарды есептемегенде, ол қалған өмірін аралда өткізді. 1907 жылы ол Квинсленд үкіметі үшін туристерге арналған «Барьер ішінде» атты нұсқаулық жазды, ал 1908 жылы оның «Жағалаудағы адамның мойындауы» атты кітабы жарық көрді, ол оған австралиялық жазушылар қатарында өз орнын берді. Одан кейін «Мой тропический остров» (1911) және «Тропические дни» (1918) жарық көрді. Оның «Данк аралынан соңғы жапырақтар» атты кітабы 1925 жылы Алек Чишолм мен Берта Банфилдпен бірлесіп, өлімнен кейін жарық көрді. Банфилдтің алғашқы маңызды кітабының атауы, «Жағалаудағы адамның мойындауы», жаңылыстыратын болды; ол жай ғана қарапайым әңгімелерді жинаушы немесе кеме апатына ұшыраған теңізшінің дәстүріндегі жағалаудағы адам емес еді. Атаудың тууына себеп болған нәрсе – жағалаудан шамалы қашықтықтағы кеме апатынан аралға көптеген сынықтар жеткені болды. Ол өз плантациясында көп жұмыс істеді, ал алғашқы күндері тропикалық аралда жұмыс істеудің өзіндік қиындықтары бар екенін байқады. Осы қиындықтарды жеңгеннен кейін ол аралдың өсімдік, құс және теңіз өмірін зерттеуге, сондай-ақ оларды резервацияға орналастырғанға дейін аборигендерді зерттеуге жеткілікті бос уақыт алды. Қонақтар Банфилд пен оның әйеліне келіп, жылы қарсы алынды.

Өмірінің соңғы жылдары

Банфилд Данк аралын өзінің "Арман аралы" деп сипаттады – ғасырлар мәңгілік жазға қарайтын, күтімсіз, шексіз бақ. 1923 жылдың мамыр айының соңында ауырып, 1923 жылдың 2 маусымында перитониттен көз жұмды. Әйелі одан кейін тірі қалды, балалары болмады. Ол Данк аралындағы тас үйіндісінің астына жерленді. Оның қабірі мен тас үйіндісі қазір Квинсленд мұралық тізілімінде Банфилд ескерткіш қорығы және қабірі ретінде тіркелген.